dyskrazja

Dyskrazja to termin medyczny określający nieprawidłowe lub zaburzone wytwarzanie komórek krwi. Pochodzi z języka greckiego, gdzie „dys” oznacza nieprawidłowy, a „krasis” – mieszaninę lub konstytucję. W kontekście hematologicznym dyskrazja odnosi się do zaburzeń jakościowych lub ilościowych w składzie krwi obwodowej.

Najczęściej pojęcie to stosuje się w odniesieniu do dyskrazji plazmocytowych, obejmujących szpiczaka mnogiego, gammapatię monoklonalną o nieokreślonym znaczeniu (MGUS), makroglobulinemię Waldenströma oraz amyloidozę łańcuchów lekkich. Choroby te charakteryzują się nieprawidłowym namnażaniem się plazmocytów i produkcją monoklonalnych immunoglobulin lub ich fragmentów.

Diagnostyka dyskrazji obejmuje badania laboratoryjne krwi i moczu, elektroforezę i immunofiksację białek surowicy, badanie szpiku kostnego oraz badania obrazowe. Leczenie zależy od rodzaju dyskrazji, stadium zaawansowania choroby i stanu ogólnego pacjenta. Może obejmować chemioterapię, terapie celowane, przeszczepienie komórek macierzystych oraz leczenie objawowe.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Metamizol sodowy – Właściwości farmakodynamiczne

Metamizol sodowy, pochodna pirazolonu o kodzie ATC N02BB02, wykazuje silne działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz spazmolityczne. Jego mechanizm działania opiera się na hamowaniu cyklooksygenazy kwasu arachidonowego zarówno w ośrodkowym, jak i obwodowym układzie nerwowym, co prowadzi do zahamowania syntezy prostaglandyn, głównie w rdzeniu kręgowym. Aktywny metabolit 4-MAA jest około 40-krotnie silniejszy w hamowaniu COX niż metamizol macierzysty. Działanie przeciwbólowe metamizolu przewyższa efektywność kwasu acetylosalicylowego, indometacyny i paracetamolu, ustępując jedynie opiatom, przy czym nie wywołuje depresji ośrodka oddechowego, nie wpływa na perystaltykę jelit ani nie powoduje zaparć. Dodatkowo, lek obniża poziom endogennego pyrogenu i wpływa na ośrodek termoregulacyjny w podwzgórzu, co tłumaczy jego silne właściwości przeciwgorączkowe. W preparatach złożonych, takich jak Benlek (z tiaminą i kofeiną) oraz Scopolan compositum (z butylobromkiem hioscyny), metamizol wykazuje synergistyczne działanie przeciwbólowe i rozkurczowe.
4-metyloaminoantypiryna, 4-N-metyloaminoantypiryna, agranulocytoza, aktywny metabolit, anemia aplastyczna, butylobromek hioscyny, centralny układ nerwowy, dyskrazja, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, endogenny pirogen, hamowanie cyklooksygenazy, informacja nocyceptywna, kwas arachidonowy, lek przeciwbólowy, metamizol sodowy, neuronalna cyklooksygenaza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodek termoregulacyjny, pochodna pirazolonu, rdzeń kręgowy, receptor cholinergiczny muskarynowy, receptor nikotynowy, synteza prostaglandyn, trombocytopenia, zwój wegetatywny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metronidazol Jelfa

Metronidazol Jelfa w postaci żelu o stężeniu 10 mg/g jest wskazany do miejscowego stosowania na skórę, z koniecznością zachowania szczególnych środków ostrożności. W trakcie terapii należy unikać ekspozycji na promieniowanie UV, które prowadzi do inaktywacji metronidazolu i obniżenia skuteczności leczenia, mimo braku dowodów na fototoksyczność. W przypadku podrażnienia skóry zaleca się zmniejszenie częstotliwości aplikacji lub przerwanie terapii oraz konsultację lekarską. Preparat nie powinien mieć kontaktu z oczami i błonami śluzowymi; w razie przypadkowego kontaktu należy przemyć oko dużą ilością chłodnej wody. Metronidazol wymaga ostrożności u pacjentów z dyskrazją krwi i nie powinien być stosowany nadmiernie długo, nawet miejscowo.
charakterystyka produktu leczniczego, dyskrazja, działanie fototoksyczne, glikol propylenowy, metronidazol, metylu parahydroksybenzoesan, nieprawidłowości w obrazie krwi, nitroimidazol, podrażnienie skóry, promieniowanie ultrafioletowe, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, substancja pomocnicza, właściwość rakotwórcza, żel leczniczy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Acenocumarol WZF 1 mg

Acenokumarol jest doustnym antykoagulantem działającym poprzez hamowanie syntezy czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K. Jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na acenokumarol lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, a także u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko wad rozwojowych i krwawień wewnątrzczaszkowych u płodu. Ponadto, lek nie powinien być podawany pacjentom z ograniczonym nadzorem klinicznym, takim jak osoby starsze bez opieki, chorzy na alkoholizm czy z zaburzeniami psychicznymi, ze względu na ryzyko nieregularnego monitorowania INR i nieprzestrzegania dawkowania. Przeciwwskazania obejmują także stany zwiększające ryzyko krwotoków, takie jak skazy krwotoczne, koagulopatie, małopłytkowość, a także okresy przed i po zabiegach chirurgicznych ośrodkowego układu nerwowego, oczu oraz rozległych operacjach.
Acenocumarol WZF, acenokumarol, aktywność fibrynolityczna, antykoagulant doustny, bariera łożyskowa, choroba wrzodowa, czynnik krzepnięcia, doustny lek przeciwzakrzepowy, dyskrazja, działanie niepożądane, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, koagulopatia, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwotok z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy doustny, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zapalenie osierdzia, powikłanie krwotoczne, skaza krwotoczna, układ fibrynolityczny, witamina K, wskaźnik INR, wysięk osierdziowy, zapalenie wsierdzia
Leksykon substancji czynnych
Acenokumarol – Przeciwwskazania stosowania

Acenokumarol, będący antagonistą witaminy K, hamuje syntezę czynników krzepnięcia zależnych od tej witaminy i jest dostępny w Polsce w formie tabletek 1 mg i 4 mg (Acenocumarol WZF) oraz 4 mg (Sintrom). Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą (laktoza jednowodna), okres ciąży ze względu na ryzyko wad rozwojowych i krwawień u płodu, a także pacjentów niezdolnych do współpracy lub pozbawionych nadzoru (np. osoby starsze, z chorobą alkoholową, zaburzeniami psychicznymi). Konieczna jest systematyczna kontrola INR oraz ścisłe przestrzeganie dawkowania, aby minimalizować ryzyko powikłań krwotocznych.
Acenocumarol WZF, acenokumarol, antagonista witaminy K, bariera łożyskowa, bezpośredni doustny antykoagulant, choroba von Willebranda, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, czynnik krzepnięcia, dysfagia, dyskrazja, działanie przeciwzakrzepowe, hemofilia, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, INR, krwawienie mózgowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok śródmózgowy, laktoza jednowodna, małopłytkowość, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zapalenie osierdzia, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, ryzyko krwotoku, Sintrom, skaza krwotoczna, wysięk osierdziowy, zaburzenie funkcji płytek krwi, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nomefren 5 mg

Nomefren, zawierający 5 mg nitrazepamu, jest benzodiazepiną o działaniu ośrodkowo depresyjnym, której stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie neurologicznymi i psychicznymi. Do najczęściej obserwowanych należą senność, ataksja, zawroty głowy (częstość: często), a także zmniejszenie czujności, spłycenie reakcji emocjonalnych i splątanie. Wśród działań niepożądanych o mniejszej częstości występowania znajdują się podwójne widzenie, niedociśnienie, rozstrój żołądkowo-jelitowy, wysypki skórne oraz zatrzymanie moczu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko uzależnienia psychicznego i fizycznego, które może rozwijać się nawet przy dawkach terapeutycznych, oraz na możliwość wystąpienia niepamięci następczej (amnezji anterogradalnej), nasilającej się wraz ze wzrostem dawki. Osoby starsze są szczególnie narażone na nasilenie działań niepożądanych, co zwiększa ryzyko upadków i urazów.
amnezja, amnezja anterogradalna, ataksja, benzodiazepina, diplopia, drgawka, dyskrazja, niedociśnienie, niepamięć następcza, niepokój psychoruchowy, nitrazepam, ośrodkowy układ nerwowy, splątanie, uzależnienie psychiczne i fizyczne, vertigo, zaburzenie akomodacji, zaburzenie libido, zaburzenie zachowania, zatrzymanie moczu, zawroty głowy nieukładowe, zespół odstawienia, żółtaczka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Acenocumarol WZF 4 mg

Acenokumarol, doustny antagonista witaminy K, wymaga ścisłego monitorowania terapii ze względu na wąski indeks terapeutyczny i ryzyko krwawień. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na acenokumarol lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną), ciążę (ze względu na teratogenność i ryzyko krwawień u matki i płodu), a także pacjentów z ograniczonym dostępem do monitorowania INR, takich jak osoby starsze bez opieki, chorzy na alkoholizm czy z zaburzeniami psychicznymi. Ponadto, acenokumarol jest przeciwwskazany u pacjentów z wrodzonymi lub nabytymi skazami krwotocznymi, w okresie okołooperacyjnym (zwłaszcza przy zabiegach neurochirurgicznych, okulistycznych i rozległych operacjach), a także w stanach z aktywnym krwawieniem lub wysokim ryzykiem jego wystąpienia, takich jak choroba wrzodowa, krwotoki z przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego, oddechowego, krwotoki mózgowe, ostre zapalenie osierdzia i zakaźne zapalenie wsierdzia.
acenokumarol, aktywność fibrynolityczna, antagonista witaminy K, choroba wrzodowa, czynniki krzepnięcia, dyskrazja, działanie przeciwkrzepliwe, działanie teratogenne, farmakokinetyka leku, indeks terapeutyczny, INR, krwotok mózgowy, krwotok z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, monitorowanie terapii, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, powikłanie krwotoczne, ryzyko krwawienia, skaza krwotoczna, wysięk osierdziowy, zapalenie osierdzia, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sintrom 4 mg

Acenokumarol (Sintrom 4 mg) jest doustnym antykoagulantem z grupy pochodnych kumaryny, stosowanym w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych. Jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na acenokumarol lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną w dawce 304,4 mg na tabletkę), kobiet w ciąży ze względu na działanie teratogenne oraz ryzyko krwawień u płodu i matki, a także u osób niezdolnych do współpracy, takich jak niekontrolowani pacjenci w podeszłym wieku, alkoholicy oraz osoby z zaburzeniami psychicznymi. Przeciwwskazania obejmują również stany kliniczne o wysokim ryzyku krwotoku, takie jak skazy krwotoczne (np. hemofilia, choroba von Willebranda, trombocytopenia), aktywne krwawienia z przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego, oddechowego czy mózgowego, a także choroby serca z ryzykiem krwawień (ostre zapalenie osierdzia, wysięk osierdziowy, zakaźne zapalenie wsierdzia).
acenokumarol, aktywność fibrynolityczna, choroba von Willebranda, choroba wrzodowa, doustny antykoagulant, doustny antykoagulant bezpośredni, dyskrazja, działanie teratogenne, hemofilia, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, krwawienie, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, leczenie przeciwzakrzepowe, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna kumaryny, powikłania zakrzepowo-zatorowe, skaza krwotoczna, trombocytopenia, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie osierdzia, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metronidazol Ziaja

Metronidazol Ziaja w postaci żelu o stężeniu 10 mg/g jest przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę i wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń terapeutycznych. W przypadku podrażnienia skóry zaleca się zmniejszenie częstotliwości aplikacji lub czasowe przerwanie stosowania oraz konsultację lekarską. Należy bezwzględnie unikać ekspozycji na promieniowanie UV, gdyż metronidazol ulega wtedy przekształceniu do nieaktywnego metabolitu, co obniża skuteczność terapii. Produkt nie wykazuje działania fototoksycznego, jednak kontakt z oczami i błonami śluzowymi jest przeciwwskazany – w razie przypadkowego kontaktu należy przemyć oczy dużą ilością chłodnej wody. Ze względu na przynależność metronidazolu do nitroimidazoli, preparat powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów z dyskrazją krwi, także w wywiadzie.
błony śluzowe, dyskrazja, glikol propylenowy, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na konserwanty, nieprawidłowy obraz krwi, nitroimidazol, podrażnienie skóry, promieniowanie UV, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, uszkodzona skóra, zaburzenie hematologiczne