ostre zapalenie osierdzia
Ostre zapalenie osierdzia to stan zapalny błony osierdziowej otaczającej serce. Najczęściej jest spowodowane infekcjami wirusowymi (szczególnie wirusami Coxsackie, echowirusami, wirusem grypy czy HIV), rzadziej infekcjami bakteryjnymi, grzybiczymi czy pasożytniczymi. Może być również następstwem chorób autoimmunologicznych, urazu klatki piersiowej, zawału serca, chorób nowotworowych czy stosowania niektórych leków.
Klinicznie charakteryzuje się ostrym bólem w klatce piersiowej, często nasilającym się przy głębokim wdechu, przy zmianie pozycji ciała oraz podczas leżenia. W badaniu przedmiotowym może być słyszalny tarcie osierdziowe. W diagnostyce kluczową rolę odgrywają EKG (typowe zmiany obejmują rozlane uniesienie odcinka ST), echokardiografia (może uwidocznić płyn w worku osierdziowym) oraz badania laboratoryjne, w których obserwuje się podwyższone markery stanu zapalnego.
Leczenie ostrego zapalenia osierdzia obejmuje stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), kolchicyny oraz ograniczenie wysiłku fizycznego. W przypadkach opornych na standardową terapię można rozważyć krótkotrwałe podawanie glikokortykosteroidów. Istotne jest również leczenie choroby podstawowej. Większość pacjentów dobrze odpowiada na leczenie, jednak u około 15-30% może wystąpić nawrót choroby, co wymaga długotrwałej terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie osierdzia – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie osierdzia diagnozuje się na podstawie co najmniej dwóch z czterech kryteriów: typowego bólu w klatce piersiowej (>85% przypadków), tarcia osierdziowego (~30%), charakterystycznych zmian w EKG (~60%) oraz obecności płynu w worku osierdziowym (~60%). Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne z osłuchiwaniem serca, badania laboratoryjne (podwyższone CRP u ~80% pacjentów, OB, leukocytoza, podwyższone troponiny u ~30% wskazujące na myoperikarditis) oraz badania obrazowe, w tym echokardiografię przezklatkową (TTE) jako badanie pierwszego rzutu do oceny wysięku i funkcji serca. Charakterystyczne zmiany w EKG przechodzą przez cztery etapy, z rozlanym uniesieniem odcinka ST o kształcie wklęsłym i obniżeniem odcinka PR jako cechą wyróżniającą od zawału serca. Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie zawału, rozwarstwienia aorty, zatorowości płucnej i innych przyczyn bólu w klatce piersiowej.
białko C-reaktywne, biopsja osierdzia, ból w klatce piersiowej, cewnikowanie serca, echokardiografia przezklatkowa, gruźlicze zapalenie osierdzia, idiopatyczne zapalenie osierdzia, leukocytoza, nawracające zapalenie osierdzia, obniżenie odcinka PR, odczyn Biernackiego, ostre zapalenie osierdzia, perikardiektomia, perikardiocenteza, płyn w worku osierdziowym, przewlekłe zapalenie osierdzia, rezonans magnetyczny serca, ropne zapalenie osierdzia, rozwarstwienie aorty, tamponada serca, tarcie osierdziowe, tomografia komputerowa serca, troponina, uniesienie odcinka ST, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zmiany w EKG - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie osierdzia – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zapalenie osierdzia charakteryzuje się zróżnicowanym rokowaniem zależnym od etiologii, nasilenia objawów oraz zastosowanego leczenia. Ostre zapalenie osierdzia, zwłaszcza o etiologii wirusowej lub idiopatycznej, ma dobre rokowanie u 70-90% pacjentów, z powrotem do zdrowia w ciągu 2-3 miesięcy przy szybkim wdrożeniu terapii. Czynniki ryzyka powikłań obejmują wysoką gorączkę, podostry przebieg, duży wysięk osierdziowy, tamponadę serca oraz brak odpowiedzi na NLPZ w ciągu 7 dni. Ryzyko rozwoju zaciskającego zapalenia osierdzia wynosi 1% dla idiopatycznego/wirusowego, 2-5% dla autoimmunologicznego/nowotworowego oraz 20-30% dla bakteryjnego, zwłaszcza gruźliczego i ropnego. Nawracające zapalenie osierdzia (RP) dotyczy 15-30% pacjentów nieleczonych kolchicyną, która redukuje nawroty o połowę. Model stratyfikacji ryzyka opracowany przez Cleveland Clinic uwzględnia m.in. zależność od steroidów, liczbę nawrotów, wzmocnienie gadolinem, wiek, etiologię, płeć, frakcję wyrzutową i częstość akcji serca, osiągając indeks C = 0,800, co pozwala na precyzyjną klasyfikację pacjentów na grupy ryzyka.
choroba samoograniczająca się, dysfagia, etiologia autoimmunologiczna, etiologia bakteryjna, frakcja wyrzutowa, glikokortykosteroid, gruźlica, idiopatyczne zapalenie osierdzia, kolchicyna, nawracające zapalenie osierdzia, nawrót choroby, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, ostre zapalenie osierdzia, perikardiektomia, powikłanie, ropne zapalenie osierdzia, stratyfikacja ryzyka, tamponada serca, wirusowe zapalenie osierdzia, wysięk osierdziowy, wzmocnienie gadolinem, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie osierdzia - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół dresslera – Diagnostyka i diagnoza
Zespół Dresslera, będący formą wtórnego zapalenia osierdzia, manifestuje się zwykle od 1 tygodnia do 3 miesięcy po zawale mięśnia sercowego lub zabiegu kardiochirurgicznym. Diagnostyka opiera się na spełnieniu co najmniej dwóch z pięciu kryteriów: gorączka bez innej przyczyny, ból opłucnowy w klatce piersiowej, tarcie osierdziowe, nowy lub nasilający się wysięk w osierdziu/opłucnej oraz odpowiedni przedział czasowy. Kluczowe badania obejmują morfologię krwi (leukocytoza, eozynofilia), podwyższone markery zapalne (CRP, OB), echokardiografię wykazującą wysięk osierdziowy i ocenę funkcji serca, EKG z charakterystycznymi zmianami (uniesienie ST, obniżenie PR, inwersja załamka T) oraz RTG klatki piersiowej wskazujące na kardiomegalię i wysięk opłucnowy. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć m.in. ostry zespół wieńcowy, zator płucny, zapalenie płuc oraz choroby tkanki łącznej.
białko C-reaktywne, ból opłucnowy, elektrokardiogram, eozynofilia, inwersja załamka T, kardiomegalia, leukocytoza, OB, obniżenie odcinka PR, odczyn Biernackiego, ostre zapalenie osierdzia, perikardiocenteza, płyn osierdziowy, późne wzmocnienie gadolinem, przesunięcie w lewo, przezskórna interwencja wieńcowa, rezonans magnetyczny serca, tamponada serca, tarcie osierdziowe, tomografia komputerowa, troponina, uniesienie odcinka ST, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zabieg kardiochirurgiczny, zapalenie, zapalenie osierdzia, zator płucny, zawał serca, zespół Dresslera, zespół pozawałowy, zespół QRS - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Letrox 25 mikrogramów 25 mcg
Letrox 25 mikrogramów zawiera lewotyroksynę sodową w dawce 25 µg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, nieleczoną nadczynnością tarczycy, nieleczoną niedoczynnością nadnerczy oraz przysadki, a także u osób po ostrym zawale mięśnia sercowego, z ostrym zapaleniem mięśnia sercowego lub innymi ostrymi zapaleniami serca. Podanie lewotyroksyny w tych stanach może prowadzić do nasilenia tyreotoksykozy, przełomu nadnerczowego, pogorszenia funkcji mięśnia sercowego oraz powikłań sercowo-naczyniowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewyrównaną niewydolnością kory nadnerczy, gdzie konieczne jest wcześniejsze leczenie glikokortykosteroidami przed rozpoczęciem terapii lewotyroksyną.
U kobiet w ciąży jednoczesne stosowanie lewotyroksyny i leków tyreostatycznych jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu spowodowanej przenikaniem tyreostatyków przez łożysko. Leczenie nadczynności tarczycy w ciąży powinno odbywać się wyłącznie monoterapią tyreostatyczną w najniższej skutecznej dawce. Sama ciąża nie stanowi przeciwwskazania do stosowania Letrox 25 µg, jednak dawkowanie powinno być dostosowane do stanu klinicznego pacjentki. Reakcje alergiczne na lewotyroksynę lub substancje pomocnicze manifestujące się wysypką, świądem czy obrzękiem również wykluczają stosowanie tego preparatu. Wskazane jest dokładne rozważenie przeciwwskazań i monitorowanie pacjentów podczas terapii.
glikokortykosteroid, lek tyreostatyczny, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność przysadki, niewydolność kory nadnerczy, ostre zapalenie mięśnia sercowego, ostre zapalenie osierdzia, ostre zapalenie serca, ostre zapalenie wsierdzia, ostry zawał mięśnia sercowego, powikłanie sercowo-naczyniowe, przełom nadnerczowy, reakcja nadwrażliwości, tyreotoksykoza - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie osierdzia – Objawy
Zapalenie osierdzia to stan zapalny osierdzia, manifestujący się przede wszystkim ostrym, kłującym bólem w klatce piersiowej u 85-90% pacjentów, nasilającym się przy kaszlu, leżeniu na plecach i głębokim oddychaniu, a łagodniejącym podczas siedzenia lub pochylania się do przodu. Diagnostyka opiera się na co najmniej dwóch z czterech kryteriów: charakterystycznym bólu, tarciu osierdziowym (obecnym u 85% chorych), zmianach w EKG (uniesienie odcinka ST, obniżenie PR) oraz nowym lub nasilającym się wysięku osierdziowym. Wysięk osierdziowy występuje u około 60% pacjentów, a tamponada serca, z objawami takimi jak niskie ciśnienie, przyspieszone tętno, rozszerzenie żył szyjnych i paradoks tętniczy (spadek ciśnienia skurczowego ≥10 mmHg podczas wdechu), wymaga pilnej perikardiocentezy. Zapalenie osierdzia dzieli się na ostre (<4-6 tygodni), przewlekłe (>3 miesiące), nawrotowe (15-30% przypadków), uporczywe (4-6 tygodni bez remisji) oraz zaciskające, które prowadzi do ograniczenia napełniania serca i objawów niewydolności krążenia.
ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, kolchicyna, kortykosteroidy, migotanie przedsionków, myocarditis, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obniżenie odcinka PR, osierdzie, ostre zapalenie osierdzia, paradoks tętniczy, pericarditis, perikardiocenteza, przewlekłe zapalenie osierdzia, suchy kaszel, tamponada serca, tarcie osierdziowe, uniesienie odcinka ST, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia