atazanawir i nelfinawir
Atazanawir i nelfinawir to leki przeciwretrowirusowe należące do grupy inhibitorów proteazy HIV, stosowane w leczeniu zakażenia wirusem HIV i zespołu nabytego niedoboru odporności (AIDS). Blokując enzym proteazę HIV, uniemożliwiają prawidłowe dojrzewanie wirusa, co prowadzi do produkcji niezdolnych do zakażania cząstek wirusowych.
Atazanawir (nazwa handlowa Reyataz) charakteryzuje się korzystnym profilem lipidowym oraz dawkowaniem raz na dobę, co zwiększa przestrzeganie zaleceń przez pacjentów. Jest zazwyczaj podawany w skojarzeniu z rytonawirem (jako wzmacniacz farmakokinetyczny) oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi w ramach terapii wielolekowej.
Nelfinawir (nazwa handlowa Viracept) był jednym z wcześniej wprowadzonych inhibitorów proteazy, obecnie rzadziej stosowanym ze względu na dostępność nowszych opcji terapeutycznych o lepszym profilu tolerancji i wygodniejszym dawkowaniu. Oba leki mogą powodować działania niepożądane, w tym zaburzenia żołądkowo-jelitowe, hiperbilirubinemię (szczególnie atazanawir) oraz interakcje z innymi lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Esopol 40 mg
Esomeprazol, jako inhibitor pompy protonowej i inhibitor enzymu CYP2C19, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez zmianę pH żołądka oraz hamowanie metabolizmu leków zależnych od CYP2C19. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami proteaz, takimi jak atazanawir (zmniejszenie ekspozycji o około 75% przy dawce omeprazolu 40 mg) oraz nelfinawir (zmniejszenie ekspozycji o 36-39% i metabolitu M8 o 75-92%), co skutkuje przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania esomeprazolu z nelfinawirem i niewskazaniem z atazanawirem. Inne leki, takie jak metotreksat (zwiększenie stężenia), takrolimus (zwiększenie stężenia i konieczność monitorowania), digoksyna (wzrost biodostępności o 10-30%), ketokonazol, itrakonazol i erlotynib (zmniejszenie wchłaniania) również wymagają uwagi klinicznej. W przypadku leków metabolizowanych przez CYP2C19, takich jak diazepam (zmniejszenie klirensu o 45%), fenytoina (wzrost stężenia o 13%), worykonazol (wzrost Cmax o 15% i AUC o 41%), cylostazol i cyzapryd, konieczne jest monitorowanie i ewentualna modyfikacja dawkowania. Interakcje z warfaryną mogą prowadzić do wzrostu INR, co wymaga kontroli tego parametru.
amoksycylina, amprenawir, atazanawir i nelfinawir, chinidyna, cylostazol, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, cyzapryd, darunawir, diazepam, digoksyna, erlotynib, esomeprazol, farmakokinetyka i farmakodynamika, fenytoina, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, INR, klarytromycyna, klopidogrel, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, lopinawir, metotreksat, naproksen, niewydolność wątroby, pochodna kumaryny, rofekoksyb, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, warfaryna, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Esomeprazol Towa 40 mg
Ezomeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie enzymu CYP2C19. Szczególnie istotne klinicznie są interakcje z inhibitorami proteazy, takimi jak atazanawir i nelfinawir, gdzie stwierdzono znaczące obniżenie stężeń tych leków (redukcja AUC, Cmax i Cmin o około 75% przy jednoczesnym stosowaniu omeprazolu 40 mg/dobę), co skutkuje przeciwwskazaniem do ich kojarzenia. Inne inhibitory proteazy, jak sakwinawir, wykazują wzrost stężenia w surowicy o 80-100%, natomiast darunawir, amprenawir i lopinawir nie wykazują istotnego wpływu. Ponadto, ezomeprazol może zmieniać biodostępność leków zależnych od pH, zmniejszając wchłanianie ketokonazolu, itrakonazolu i erlotynibu, a zwiększając biodostępność digoksyny o 10-30%, co wymaga szczególnej ostrożności u osób starszych. Hamowanie CYP2C19 przez ezomeprazol wpływa na metabolizm diazepamu (zmniejszenie klirensu o 45%), fenytoiny (wzrost stężenia o 13%), worykonazolu, cylostazolu i cyzaprydu, co może wymagać monitorowania i dostosowania dawek.
amprenawir, atazanawir i nelfinawir, biodostępność digoksyny, choroba wrzodowa żołądka, cylostazol, cyzapryd, darunawir, diazepam, digoksyna, działanie niepożądane, enzym CYP2C19, fenytoina, hamowanie agregacji płytek, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lopinawir, metotreksat, niewydolność wątroby, odstęp QT, okres półtrwania, pH żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, toksyczność digoksyny, warfaryna, worykonazol, wskaźnik INR, zapalenie przełyku