przedawkowanie składników aktywnych

Przedawkowanie składników aktywnych w preparatach leczniczych stanowi poważny problem kliniczny, mogący prowadzić do szeregu powikłań, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci pacjenta. Zjawisko to dotyczy zarówno leków wydawanych na receptę, jak i dostępnych bez recepty, suplementów diety oraz preparatów ziołowych.

Konsekwencje przedawkowania są ściśle uzależnione od rodzaju substancji aktywnej, przyjętej dawki oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, masa ciała, stan funkcji wątroby i nerek czy współistniejące choroby. Szczególnie niebezpieczne jest przedawkowanie leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak digoksyna, warfaryna, lit czy teofilina, gdzie granica między dawką terapeutyczną a toksyczną jest bardzo wąska.

W praktyce klinicznej najczęściej spotykamy się z przedawkowaniem paracetamolu, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, benzodiazepin, opioidów oraz leków przeciwdepresyjnych. Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych, ograniczenie wchłaniania substancji (płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego), zastosowanie swoistych antidotów (jeśli są dostępne) oraz leczenie objawowe i podtrzymujące.

Szczególnej uwagi wymagają grupy zwiększonego ryzyka: osoby starsze (ze względu na wielochorobowość i polipragmazję), dzieci (z powodu różnic w metabolizmie leków) oraz pacjenci z niewydolnością wątroby i nerek (ze względu na zaburzony metabolizm i wydalanie leków). Dla tych grup pacjentów standardowe dawkowanie często wymaga modyfikacji, a ryzyko przedawkowania nawet przy stosowaniu zalecanych dawek może być zwiększone.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl