obrzęk ślinianki przyusznej

Obrzęk ślinianki przyusznej to stan chorobowy charakteryzujący się powiększeniem jednej lub obu ślinianek przyusznych, będących największymi gruczołami ślinowymi zlokalizowanymi po obu stronach twarzy, przed i poniżej ucha. Powiększenie to może być spowodowane różnymi czynnikami, począwszy od infekcji, poprzez choroby autoimmunologiczne, aż po nowotwory.

Najczęstszą przyczyną ostrego obrzęku ślinianki przyusznej jest zapalenie ślinianki (sialadenitis), które może mieć podłoże bakteryjne lub wirusowe. Najbardziej znaną infekcją wirusową wywołującą obrzęk ślinianek przyusznych jest świnka (nagminne zapalenie przyusznic), wywoływana przez wirus paramyksowirusowy. W przypadku infekcji bakteryjnych najczęstszymi patogenami są Staphylococcus aureus i bakterie beztlenowe.

Chroniczny lub nawracający obrzęk ślinianki przyusznej może być związany z chorobami ogólnoustrojowymi, takimi jak zespół Sjögrena, sarkoidoza czy cukrzyca. Może być również spowodowany kamicą ślinianki, zaburzeniami przepływu śliny lub reakcją na leki. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić także guzy ślinianki, zarówno łagodne (np. gruczolak wielopostaciowy), jak i złośliwe (np. rak śluzowo-naskórkowy).

Diagnostyka obrzęku ślinianki przyusznej obejmuje badanie kliniczne, badania obrazowe (USG, TK, MRI, sialografia) oraz badania laboratoryjne. W niektórych przypadkach konieczna jest biopsja cienkoigłowa lub otwarta. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować antybiotykoterapię, leki przeciwwirusowe, leczenie chirurgiczne, a w przypadku chorób autoimmunologicznych – leczenie immunosupresyjne.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Działania niepożądane

Wirus odry stosowany w szczepionkach atenuowanych, takich jak Priorix i Priorix-Tetra, wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na ponad 12 000 i 4 000 dzieci odpowiednio. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje miejscowe (zaczerwienienie, ból) oraz gorączka ≥38°C (mierzona w odbytnicy) lub ≥37,5°C (temperatura pod pachą lub w ustach). Inne często obserwowane objawy to wysypka, infekcje górnych dróg oddechowych, nerwowość, jadłowstręt oraz rzadziej drgawki gorączkowe, które występują najczęściej 5-12 dni po szczepieniu. Ryzyko drgawek gorączkowych po pierwszej dawce Priorix-Tetra wynosi około 1 dodatkowego przypadku na 2 747–5 882 zaszczepionych dzieci, z ryzykiem względnym 1,70–3,64 na 10 000 osób. Druga dawka szczepionki jest lepiej tolerowana pod względem gorączki, a skojarzone szczepionki wykazują podobny profil działań niepożądanych jak monowalentne.
drgawki gorączkowe, jadłowstręt, małopłytkowość, obrzęk ślinianki przyusznej, plamica małopłytkowa, poprzeczne zapalenie rdzenia, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szczep Schwarz, wirus odry, zaczerwienienie miejsca podania, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie móżdżku, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie ucha środkowego, zespół Guillain-Barrè
Leksykon substancji czynnych
Wirus świnki – Działania niepożądane

Wirus świnki w postaci żywej atenuowanej, szczep RIT 4385 (pochodzący od szczepu Jeryl Lynn), jest kluczowym składnikiem szczepionek wieloskładnikowych Priorix i Priorix-Tetra, stosowanych w stężeniu nie mniejszym niż 10 CCID50. Dane kliniczne obejmujące około 12 000 osób (Priorix) oraz ponad 4 000 dzieci (Priorix-Tetra) potwierdzają profil bezpieczeństwa tych szczepionek, z monitorowaniem działań niepożądanych przez 42 dni po podaniu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są gorączka (≥38°C w odbytnicy lub ≥37,5°C pod pachą/w ustach) występująca u ≥10% pacjentów oraz objawy infekcji górnych dróg oddechowych (≥1/100 do <1/10). Charakterystycznym działaniem niepożądanym związanym bezpośrednio z wirusem świnki jest zapalenie ślinianek przyusznych, występujące niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), zwykle o łagodnym i przejściowym przebiegu. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują zaburzenia neurologiczne, takie jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu (<1/10 000 000 dawek), zapalenie móżdżku, zespół Guillain-Barré, poprzeczne zapalenie rdzenia oraz zapalenie nerwów obwodowych.
hodowla komórkowa, małopłytkowość, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk ślinianki przyusznej, plamica małopłytkowa, poprzeczne zapalenie rdzenia, powiększenie węzłów chłonnych, profil bezpieczeństwa szczepionki, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu podania, szczep Jeryl Lynn, szczep RIT 4385, szczepionka wieloskładnikowa, wirus świnki atenuowany, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jąder, zapalenie móżdżku, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie najądrzy, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przyusznic, zapalenie ślinianek przyusznych, zapalenie stawów, zespół Guillain-Barrè

obrzęk ślinianki przyusznej

Powiązane wpisy

Wirus odry – Działania niepożądane

Wirus świnki – Działania niepożądane