gen NOD2/CARD15
Gen NOD2/CARD15 (Nucleotide-binding Oligomerization Domain containing 2/Caspase Recruitment Domain family member 15) to gen zlokalizowany na chromosomie 16q12, który koduje białko receptorowe rozpoznające wzorce molekularne związane z patogenami (PRR – Pattern Recognition Receptor). Białko NOD2 odgrywa kluczową rolę w odpowiedzi immunologicznej wrodzonej, rozpoznając składniki ściany komórkowej bakterii, szczególnie muramylo dipeptyd (MDP).
Mutacje w genie NOD2/CARD15 są silnie związane z predyspozycją do choroby Leśniowskiego-Crohna, szczególnie z jej postacią obejmującą jelito kręte. Zidentyfikowano trzy główne warianty tego genu (R702W, G908R i 1007fs) zwiększające ryzyko zachorowania. Osoby homozygotyczne dla tych mutacji mają nawet 40-krotnie wyższe ryzyko rozwoju choroby w porównaniu do populacji ogólnej.
Nieprawidłowa funkcja białka NOD2 prowadzi do zaburzeń w rozpoznawaniu bakterii jelitowych, nieprawidłowej aktywacji czynnika transkrypcyjnego NF-κB i produkcji cytokin prozapalnych, co skutkuje przewlekłym stanem zapalnym błony śluzowej jelit. Mutacje w tym genie wiążą się również z zespołem Blaua, młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów oraz zwiększonym ryzykiem niektórych chorób infekcyjnych, w tym gruźlicy.
Badania genetyczne genu NOD2/CARD15 mają znaczenie w diagnostyce molekularnej chorób zapalnych jelit, stratyfikacji ryzyka oraz potencjalnie w personalizacji terapii. Współczesne badania koncentrują się na zrozumieniu interakcji między wariantami tego genu a mikrobiotą jelitową oraz możliwości terapeutycznego modulowania szlaku NOD2.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zapalna jelit – Etiologia i przyczyny
Nieswoiste choroby zapalne jelit (IBD), obejmujące chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, są schorzeniami o złożonej patogenezie, wynikającej z interakcji czynników genetycznych, immunologicznych, mikrobiologicznych i środowiskowych. Genetyczne predyspozycje, takie jak mutacje w genie NOD2/CARD15 oraz warianty w genie ETS2 (obecne u około 95% pacjentów z IBD), zwiększają ryzyko rozwoju choroby, jednak same nie są wystarczające do jej wywołania. Centralną rolę odgrywa nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna, w której dochodzi do błędnej aktywacji układu odpornościowego wobec mikroflory jelitowej, prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego z udziałem makrofagów prozapalnych i poliklonalnej populacji limfocytów. Dysbioza mikrobiomu jelitowego, charakteryzująca się zaburzeniem równowagi między pożytecznymi a patogennymi bakteriami, jest kluczowym czynnikiem inicjującym i podtrzymującym proces zapalny.
appendektomia, choroba Leśniowskiego-Crohna, dieta wysokotłuszczowa, dysbioza, dysfunkcja układu immunologicznego, gen NOD2/CARD15, IBD, inhibitor interleukiny, inhibitor punktów kontrolnych, inhibitor TNF-alfa, kaskada zapalna, kolektomia, limfocyt, mediator zapalny, mikrobiom jelitowy, mikroflora jelitowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieswoista choroba zapalna jelit, NLPZ, odporność nabyta, odporność wrodzona, odpowiedź zapalna, palenie tytoniu, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, przetoka, przewlekły stan zapalny, rak jelita grubego, transplantacja komórek macierzystych, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyrostek robaczkowy, zwężenie jelita, zwłóknienie tkanki