klirens przedukładowy
Klirens przedukładowy (ang. pre-systemic clearance lub first-pass metabolism) to zjawisko farmakologiczne polegające na metabolizowaniu lub eliminacji substancji leczniczej przed jej dotarciem do krążenia ogólnoustrojowego. Proces ten zachodzi głównie w przewodzie pokarmowym oraz wątrobie podczas pierwszego przejścia leku przez te narządy po podaniu doustnym.
Znaczenie klirensu przedukładowego jest istotne w farmakoterapii, gdyż może znacząco zmniejszyć biodostępność leku. Substancje o wysokim kliresie przedukładowym charakteryzują się niską biodostępnością po podaniu doustnym, co może wymagać zwiększenia dawki lub wyboru alternatywnej drogi podania (np. podjęzykowej, przezskórnej lub dożylnej), aby ominąć efekt pierwszego przejścia.
Na wielkość klirensu przedukładowego wpływają czynniki genetyczne, wiek pacjenta, choroby wątroby, interakcje z innymi lekami oraz spożywanie pokarmów. Znajomość wartości klirensu przedukładowego dla danego leku jest kluczowa przy ustalaniu odpowiedniego schematu dawkowania, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Atorwastatyna w dawce 80 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność doustna wynosi 95-99%, jednak bezwzględna dostępność biologiczna to około 12%, a dostępność układowa aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA wynosi około 30%, co wynika z klirensu przedukładowego i efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania hamującego reduktazę to 20-30 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnego udziału krążenia jelitowo-wątrobowego. Transportery OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP odgrywają kluczową rolę w farmakokinetyce leku i mogą wpływać na interakcje lekowe.
beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P450 3A4, dojrzałość płciowa, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka atorwastatyny, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens przedukładowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, LDL-C, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, przewlekła poalkoholowa choroba wątroby, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA -
Leksykon leków
Sumatryptan, substancja czynna leku MIGTAN w dawkach 50 mg i 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) średnio po 2 godzinach (zakres 0,5-5 godzin). Biodostępność bezwzględna wynosi około 14%, co jest wynikiem intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia oraz niepełnego wchłaniania z przewodu pokarmowego. Lek wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (14-21%) oraz dużą objętość dystrybucji (170 litrów), co wskazuje na szeroką dystrybucję w organizmie. Okres półtrwania eliminacyjnego sumatryptanu wynosi około 2 godziny, a całkowity klirens osocza to około 1160 ml/min, z klirensem nerkowym na poziomie 260 ml/min. Dominującą drogą eliminacji jest metabolizm oksydacyjny z udziałem enzymu MAO-A, odpowiadający za około 80% całkowitego klirensu, prowadzący do powstania nieaktywnego farmakologicznie metabolitu – analogu kwasu indolooctowego, wydalanego głównie z moczem w formie wolnej i skoniugowanej.
analog kwasu indolooctowego, biodostępność bezwzględna, działanie farmakologiczne, efekt pierwszego przejścia, glukuronian, klirens nerkowy, klirens osocza, klirens pozanerkowy, klirens przedukładowy, maksymalne stężenie leku, metabolizm oksydacyjny, metabolizm przedukładowy, migrena, monoaminooksydaza A, napad migreny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, receptor 5HT, sumatryptan, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Atorwastatyna, substancja czynna Calipra, jest szybko wchłaniana po podaniu doustnym, osiągając Cmax w 1-2 godziny, z biodostępnością tabletek powlekanych na poziomie 95-99%. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 12%, ograniczona efektem pierwszego przejścia w wątrobie i śluzówce przewodu pokarmowego, natomiast dostępność układowa aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA to około 30%, co uwzględnia aktywne metabolity. Lek wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji ~381 l) i wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów orto- i parahydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej enzym. Okres półtrwania atorwastatyny w osoczu wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania hamującego reduktazę HMG-CoA jest dłuższy i wynosi 20-30 godzin, co wynika z obecności czynnych metabolitów. Eliminacja odbywa się głównie przez wydzielanie do żółci po metabolizmie wątrobowym, bez istotnego udziału nerek.
atorwastatyna, beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność, cholesterol LDL, cytochrom P450 3A4, efekt hipolipemizujący, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens przedukładowy, klirens żółciowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, P-glikoproteina, poalkoholowa choroba wątroby, pochodne hydroksylowe, polimorfizm genetyczny SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skala Tannera, skalowanie allometryczne, statyna, transporter OATP1B1
