polimorfizm genetyczny SLCO1B1
Polimorfizm genetyczny SLCO1B1 dotyczy genu kodującego transporter anionów organicznych OATP1B1 (Organic Anion Transporting Polypeptide 1B1), który jest odpowiedzialny za wychwyt i transport wielu leków z krwi do wątroby. Ten transporter odgrywa kluczową rolę w farmakokinetyce licznych substancji leczniczych, w tym statyn, niektórych leków przeciwnowotworowych oraz wielu innych związków endogennych i egzogennych.
Najlepiej poznany polimorfizm genu SLCO1B1 to wariant c.521T>C (rs4149056), który prowadzi do zmniejszonej aktywności transportera OATP1B1. Obecność tego wariantu genetycznego znacząco zwiększa ryzyko miopatii indukowanej statynami, szczególnie simwastatyną, ze względu na podwyższone stężenie leku w osoczu. U nosicieli allelu C ryzyko miopatii może być nawet 4-16 razy wyższe w porównaniu z osobami z genotypem dzikim.
Identyfikacja polimorfizmów SLCO1B1 ma istotne znaczenie w medycynie spersonalizowanej, pozwalając na dostosowanie terapii do profilu genetycznego pacjenta. W praktyce klinicznej, szczególnie w farmakogenetyce, oznaczenie polimorfizmu SLCO1B1 może pomóc w przewidywaniu odpowiedzi na leczenie statynami, określeniu optymalnej dawki leku oraz minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zaranta 30 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zaranta, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się maksymalnym stężeniem w osoczu po około 5 godzinach od podania doustnego oraz bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek jest intensywnie wychwytywany przez wątrobę, z objętością dystrybucji około 134 l i wysokim (90%) wiązaniem z białkami osocza. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez CYP2C9, z udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6, a jej metabolity wykazują mniejszą lub brak aktywności klinicznej. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z moczem (5% niezmienionej substancji). Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a farmakokinetyka jest liniowa i stabilna po wielokrotnym podaniu. Nie obserwuje się istotnych różnic farmakokinetycznych związanych z wiekiem i płcią u dorosłych, a u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną ekspozycja jest porównywalna lub niższa niż u dorosłych.
ABCG2, BCRP, białko transportujące OATP1B1, biodostępność, CYP2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, izoenzym 2C19, izoenzym 2D6, izoenzym 3A4, klirens osoczowy, LDL-C, lipoproteiny o niskiej gęstości, ludzki hepatocyt, N-demetylowana pochodna, okres półtrwania, pochodna laktonowa, polimorfizm genetyczny SLCO1B1, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna wapniowa, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, transporter OATP-C