cecha antyspołeczna
Cecha antyspołeczna (lub osobowość antyspołeczna) to trwały wzorzec zachowań charakteryzujący się lekceważeniem i naruszaniem praw innych osób, rozpoczynający się w okresie dzieciństwa lub wczesnej adolescencji i utrzymujący się w wieku dorosłym. W klasyfikacji DSM-5 zaliczana jest do zaburzeń osobowości z klastra B.
Diagnoza osobowości antyspołecznej wymaga stwierdzenia kilku kryteriów, w tym: nieprzestrzegania norm społecznych, oszukiwania, impulsywności, agresji, lekkomyślnego lekceważenia bezpieczeństwa własnego i innych, nieodpowiedzialności oraz braku wyrzutów sumienia. Pacjenci często wykazują brak empatii, cynizm oraz tendencję do manipulowania innymi dla własnych korzyści.
Leczenie zaburzenia osobowości antyspołecznej stanowi wyzwanie kliniczne ze względu na niską motywację pacjentów do zmiany oraz ograniczoną skuteczność farmakoterapii. Najlepsze efekty przynosi długoterminowa psychoterapia, zwłaszcza terapia poznawczo-behawioralna oraz terapia skoncentrowana na schematach. Rokowanie jest zazwyczaj lepsze, gdy terapię rozpoczyna się wcześnie i gdy współwystępują mniej nasilone cechy psychopatyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie osobowości schizoidalne – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Schizoidalne zaburzenie osobowości (SzO) to przewlekły i stabilny klinicznie stan, charakteryzujący się trwałością objawów, w tym izolacją społeczną i ograniczonymi umiejętnościami interpersonalnymi. Badania dwuletnie wykazały wysoką stabilność cech schizoidalnych, porównywalną z cechami antyspołecznymi. Osoby z SzO doświadczają długotrwałego upośledzenia funkcjonowania globalnego, niższego poziomu osiągnięć oraz obniżonej jakości życia, choć w porównaniu z innymi zaburzeniami osobowości ich adaptacja społeczna jest relatywnie lepsza. Zaburzenie to rzadko ustępuje samoistnie lub pod wpływem leczenia, a izolacja społeczna dodatkowo ogranicza dostęp do wsparcia terapeutycznego. Objawy pojawiają się już w dzieciństwie i obejmują słabe relacje społeczne, lęk społeczny, wewnętrzne fantazje oraz dziwaczne zachowania, które mogą prowadzić do prześladowań rówieśniczych.
antyspołeczne zaburzenie osobowości, badanie follow-up, bliskość emocjonalna, cecha antyspołeczna, czynnik socjoekonomiczny, depresja, histrioniczne zaburzenie osobowości, interwencja terapeutyczna, izolacja społeczna, lęk społeczny, nadpobudliwość, schizoidalne zaburzenie osobowości, specjalista zdrowia psychicznego, stan przewlekły, unikające zaburzenie osobowości, współistniejące zaburzenie psychiczne, zaburzenie osobowości borderline - Leksykon chorób i schorzeń
Osobowość borderline – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Osobowość borderline (BPD) nie jest już postrzegana jako zaburzenie trwające całe życie z nieuchronną niepełnosprawnością. Badania długoterminowe, takie jak CLPS i MSAD, wykazały, że remisja objawów BPD jest częstsza niż wcześniej sądzono: po 2 latach remisję obserwuje około 25% pacjentów, a po 10 latach aż 91% doświadcza co najmniej 2-miesięcznej remisji, z czego 85% utrzymuje remisję przez 12 miesięcy lub dłużej. Wskaźniki remisji po 5 latach wynoszą 50-70%, a ryzyko nawrotu w ciągu 10 lat to około 30%. Czynniki negatywnie wpływające na rokowanie to impulsywność, negatywna afektywność, cechy antyspołeczne, współistniejąca depresja oraz subiektywne obciążenie dysocjacją. Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) przynosi lepsze wyniki u pacjentów z wyższym poziomem ugodowości, a wczesne zmiany w funkcjonowaniu osobowości w trakcie terapii są silnymi predyktorami końcowych rezultatów leczenia (proporcja wyjaśnionej wariancji 10,9-33,4%).
cecha antyspołeczna, depresja, dysocjacja, funkcjonowanie psychospołeczne, impulsywność, jadłowstręt psychiczny, kryterium diagnostyczne, myśl samobójcza, nawrót zaburzenia, nieufność interpersonalna, osobowość borderline, próba samobójcza, remisja objawów, samouszkodzenie, tendencja samobójcza, terapia dialektyczno-behawioralna, terapia poznawcza, zaburzenie odżywiania, zaburzenie psychiatryczne, zaburzenie używania substancji, zachowanie samobójcze