choroba regionalna
Choroba regionalna (ang. regional disease) to termin medyczny określający schorzenie występujące endemicznie lub z większą częstotliwością w określonym regionie geograficznym. Choroby regionalne są często związane z lokalnymi warunkami środowiskowymi, klimatycznymi, genetycznymi lub kulturowymi charakterystycznymi dla danego obszaru.
Przykładami chorób regionalnych są: gorączka doliny San Joaquin (kryptokokoza) w południowo-zachodniej części USA, choroba Chagasa w Ameryce Południowej i Środkowej, schistosomatoza w Afryce i Azji Południowo-Wschodniej czy malaria w regionach tropikalnych. Identyfikacja chorób regionalnych ma kluczowe znaczenie w diagnostyce różnicowej, szczególnie u pacjentów podróżujących lub pochodzących z endemicznych obszarów.
Znajomość epidemiologii chorób regionalnych jest istotna dla lekarzy wszystkich specjalności, gdyż globalizacja i zwiększona mobilność populacji sprawiają, że schorzenia niegdyś ograniczone geograficznie mogą pojawiać się w regionach, gdzie wcześniej nie występowały. Właściwe rozpoznanie chorób regionalnych wymaga często uwzględnienia historii podróży pacjenta oraz wiedzy na temat geograficznego rozkładu chorób zakaźnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi zapalny – Epidemiologia
Zapalny rak piersi (IBC) to rzadka (1-5% przypadków w USA), ale wysoce agresywna postać raka piersi, charakteryzująca się szybkim przebiegiem i złym rokowaniem, z 5-letnim względnym wskaźnikiem przeżycia około 40% (w porównaniu do 87% dla wszystkich raków piersi). Mediana wieku diagnozy wynosi 59 lat, a choroba częściej dotyka kobiety rasy czarnej (3,1/100 000 osobo-lat) niż białe (2,2/100 000 osobo-lat). IBC cechuje się wysokim stopniem aneuploidii, mutacjami p53, nadekspresją E-kadheryny oraz częstym fenotypem ER-negatywnym, co wiąże się z gorszym rokowaniem. Występuje także wyższa częstość guzów HR-ujemnych (59%), HER2-dodatnich (32%) i potrójnie ujemnych (25%). Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, młodszy wiek (<40 lat), rasę afroamerykańską, wysoki BMI oraz wcześniejszy wiek pierwszej miesiączki i porodu. Karmienie piersią powyżej 24 miesięcy może zwiększać ryzyko, jednak brak karmienia wiąże się z gorszym rokowaniem.
aneuploidia, chemioterapia neoadjuwantowa, choroba odległa, choroba regionalna, E-kadheryna, HER2-dodatni, immunoterapia, leczenie multimodalne, miejscowo zaawansowany rak piersi, mutacja p53, potrójnie ujemny rak piersi, przerzutowy rak piersi, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od choroby, receptor estrogenowy, rejestr nowotworów, szlak sygnałowy Notch, terapia systemowa, wiek zachorowania, wskaźnik masy ciała, wskaźnik przeżycia, zapalny rak piersi, złe rokowanie - Leksykon chorób i schorzeń
Rak trzonu macicy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w raku trzonu macicy jest silnie uzależnione od stadium zaawansowania choroby, typu histologicznego, stopnia zróżnicowania (gradingu), głębokości nacieczenia mięśniówki oraz obecności przerzutów do węzłów chłonnych i poza macicę. Wczesne stadia (I i II) cechują się 5-letnim przeżyciem na poziomie 70-95%, natomiast zaawansowane (III i IV) mają znacznie gorsze rokowanie, z przeżyciem 10-60%. Szczegółowe dane wg klasyfikacji FIGO wskazują na 5-letnie przeżycie: stadium IA – 88%, IB – 75%, II – 69%, IIIA – 58%, IIIB – 50%, IIIC – 47%, IVA – 17%, IVB – 15%. Ekspresja receptorów progesteronu (HR 0,325; 95% CI 0,133-0,797; p=0,014) oraz typ histologiczny (HR 2,668; 95% CI 1,177-6,047; p=0,019) są niezależnymi czynnikami prognostycznymi. Wiek (HR 1,049; 95% CI 1,006-1,093; p=0,024) oraz otyłość, zwłaszcza w połączeniu z cukrzycą i nadciśnieniem, również wpływają na gorsze rokowanie. Nawrót choroby występuje u 10-15% pacjentek i wiąże się z dramatycznym spadkiem 5-letniego przeżycia specyficznego dla choroby (31%) oraz całkowitego (20%).
choroba regionalna, choroba rozsiana, grading nowotworu, hormonoterapia, klasyfikacja FIGO, przeżycie całkowite, przeżycie specyficzne dla choroby, rak endometrioidalny, rak endometrium, rak surowiczy, rak trzonu macicy, receptor progesteronu, regresja Coxa, stadium zaawansowania, stopień złośliwości guza, stopień zróżnicowania nowotworu, tamoksyfen, typ histologiczny, zajęcie węzłów chłonnych - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory nosa i zatok przynosowych – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w nowotworach nosa i zatok przynosowych jest silnie uzależnione od stadium zaawansowania choroby, typu histologicznego guza oraz obecności przerzutów do węzłów chłonnych. Wczesne wykrycie nowotworu znacząco poprawia prognozę, podczas gdy późne rozpoznanie, zwłaszcza przy zajęciu mózgu, podstawy czaszki lub licznych węzłów chłonnych, wiąże się z gorszym rokowaniem. Globalne 5-letnie przeżycie całkowite (OS) wynosi około 50-55%, z różnicami zależnymi od typu histologicznego: niskozróżnicowane esthesioneuroblastoma, gruczolakoraki i chrzęstniakomięsaki cechują się lepszym rokowaniem, natomiast niezróżnicowany rak zatoki przynosowej (SNUC) i czerniak błony śluzowej mają znacznie gorsze wyniki (5-letnie przeżycie około 22% dla czerniaka). Lokalizacja guza wpływa na ryzyko przerzutów do węzłów chłonnych – zatoki przynosowe wykazują wyższe ryzyko (19,3%) niż jama nosowa (7,9%). Wskaźniki przeżycia różnią się także w zależności od stadium: choroba zlokalizowana cechuje się 5-letnim przeżyciem względnym 82-85%, regionalna 50-52%, a z przerzutami odległymi 42-45%.
chemioterapia, choroba odległa, choroba regionalna, choroba zlokalizowana, chrzęstniakomięsak, czerniak błony śluzowej, esthesioneuroblastoma, gruczolakorak, guz jamy nosowej, guz zatoki przynosowej, komórka rakowa, margines chirurgiczny, niezróżnicowany rak zatoki przynosowej, nosogardło, nowotwór zatoki przynosowej, podstawa czaszki, przerzut do węzłów chłonnych, przeżycie całkowite, przeżycie swoiste dla choroby, przeżycie wolne od choroby, radioterapia, rak płaskonabłonkowy, rokowanie, stadium nowotworu, wskaźnik przeżycia, zatoka przynosowa, zatoka sitowa, zatoka szczękowa