biegunka wywołana przez Escherichia coli
Wskazanie

Biegunka wywołana przez Escherichia coli to zaburzenie przewodu pokarmowego spowodowane przez szczepy bakterii E. coli, które mogą wytwarzać toksyny lub inwazyjnie wnikać do śluzówki jelita. Najczęściej wyróżnia się kilka szczepów patogennych E. coli: enterotoksyczne (ETEC), enterokrwotoczne (EHEC), enteropatogenne (EPEC), enteroinwazyjne (EIEC) oraz enteroagregacyjne (EAEC). Zakażenie następuje głównie drogą pokarmową poprzez spożycie skażonej żywności lub wody.

Objawy kliniczne obejmują wodnistą biegunkę, często z domieszką śluzu lub krwi, bóle brzucha, nudności, wymioty oraz gorączkę. Szczególnie niebezpieczne są zakażenia szczepami EHEC, które mogą prowadzić do rozwoju zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS), zwłaszcza u dzieci i osób starszych. Diagnostyka opiera się na badaniu mikrobiologicznym kału z określeniem wrażliwości na antybiotyki oraz identyfikacją toksyn.

W leczeniu biegunki wywołanej przez E. coli stosuje się przede wszystkim nawodnienie (doustne lub dożylne) oraz leki przeciwbiegunkowe i przeciwbakteryjne. Z leków dostępnych w Polsce stosuje się: loperamid (Laremid, Stoperan), ryfaksyminę (Xifaxan, Tixteller), nifuroksazyd (Nifuroksazyd, Zyfuroksym, Nifurin), diosmektyt (Smecta, Dibismut) oraz probiotyki zawierające szczepy Lactobacillus czy Saccharomyces boulardii (Enterol, Lakcid).

W cięższych przypadkach konieczne jest wdrożenie antybiotykoterapii. Stosuje się cyprofloksacynę (Cipronex, Proxacin), azytromycynę (Azibiot, Sumamed, Azimycin), kotrimoksazol (Biseptol, Bactrim) lub cefuroksym (Zinnat, Zinoxx). Wybór antybiotyku powinien być oparty o wynik antybiogramu ze względu na rosnącą oporność E. coli na leki przeciwbakteryjne.

Największe trudności w leczeniu biegunki wywołanej przez E. coli wiążą się z narastającą antybiotykoopornością bakterii, zwłaszcza szczepów wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL). Dodatkowym wyzwaniem jest właściwe rozpoznanie szczepu odpowiedzialnego za zakażenie, co wymaga specjalistycznych badań mikrobiologicznych. W przypadku zakażeń szczepami EHEC stosowanie antybiotyków może zwiększać ryzyko rozwoju HUS poprzez nasilenie uwalniania toksyn Shiga. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z grup ryzyka: dzieci, osoby starsze oraz z niedoborami odporności, u których przebieg choroby może być ciężki i prowadzić do powikłań zagrażających życiu.