globulina wiążąca sterydy płciowe
Globulina wiążąca sterydy płciowe (SHBG, sex hormone-binding globulin) to białko syntetyzowane głównie w wątrobie, które odgrywa kluczową rolę w transporcie hormonów steroidowych, w szczególności testosteronu i estradiolu, w krwiobiegu. SHBG wiąże się z tymi hormonami z wysokim powinowactwem, regulując ich biodostępność dla tkanek docelowych.
Stężenie SHBG w surowicy podlega wpływowi wielu czynników fizjologicznych i patologicznych. Zwiększone stężenie SHBG obserwuje się w ciąży, u osób starszych, przy niedoczynności tarczycy, marskości wątroby oraz u pacjentów przyjmujących estrogeny lub leki przeciwpadaczkowe. Zmniejszone stężenie występuje w otyłości, zespole policystycznych jajników, cukrzycy typu 2, hipogonadyzmie oraz podczas terapii androgenami.
Oznaczanie stężenia SHBG ma istotne znaczenie kliniczne w diagnostyce zaburzeń endokrynologicznych związanych z metabolizmem hormonów płciowych. Pozwala na obliczenie frakcji wolnego testosteronu (bioaktywnej), co jest szczególnie ważne w diagnostyce hipogonadyzmu u mężczyzn oraz hiperandrogenizmu u kobiet. Zaburzenia stężenia SHBG mogą wpływać na interpretację całkowitego stężenia hormonów płciowych, dlatego w wielu przypadkach klinicznych konieczne jest oznaczanie zarówno całkowitego stężenia hormonów, jak i SHBG.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Nomegestrol – Właściwości farmakokinetyczne
Octan nomegestrolu, substancja czynna preparatu Lutenyl 5 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w około 2 godziny (Tmax). Biodostępność jest dobra, co potwierdzono w badaniach farmakokinetycznych po pojedynczej dawce dobowej. Substancja wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza na poziomie 97,7% ± 0,1%, porównywalny z naturalnym progesteronem, jednak nie wiąże się z SHBG ani CBG, co wpływa na jej specyficzny profil działania i potencjalne interakcje lekowe. Metabolizm obejmuje hydroksylację oraz koniugację (glukuronidy i siarczany), co ułatwia eliminację metabolitów głównie z kałem oraz częściowo z moczem.
akumulacja leku, biodostępność, biotransformacja, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, eliminacja leku, globulina wiążąca sterydy płciowe, hydroksylacja, koniugacja, octan nomegestrolu, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, progestagen, stężenie maksymalne w osoczu, transkortyna, wiązanie z białkami osocza