rozwój płciowy

Rozwój płciowy to złożony proces biologiczny obejmujący kształtowanie się cech płciowych pierwotnych (gonady) i wtórnych (zewnętrzne narządy płciowe, rozkład owłosienia, budowa ciała). Rozpoczyna się już w okresie prenatalnym, kiedy to pod wpływem chromosomów płciowych (XX u kobiet, XY u mężczyzn) i hormonów dochodzi do różnicowania się gonad w jajniki lub jądra.

Kluczowym genem dla różnicowania się płci jest SRY (Sex-determining Region Y), znajdujący się na chromosomie Y, który inicjuje rozwój jąder. W przypadku jego braku, rozwijają się jajniki. Hormony produkowane przez gonady (testosteron u mężczyzn, estrogeny u kobiet) odpowiadają za dalszy rozwój zewnętrznych narządów płciowych oraz dróg wyprowadzających.

Dojrzewanie płciowe to kolejny etap rozwoju płciowego, rozpoczynający się aktywacją osi podwzgórze-przysadka-gonady. U dziewcząt objawia się rozwojem piersi, pojawieniem się miesiączki i zmianami w rozkładzie tkanki tłuszczowej, zaś u chłopców – powiększeniem jąder i prącia, zmianą głosu oraz wzrostem masy mięśniowej.

Zaburzenia rozwoju płciowego (ang. Disorders of Sex Development, DSD) to grupa schorzeń związanych z nieprawidłowym kształtowaniem się cech płciowych. Mogą one wynikać z aberracji chromosomowych, mutacji genowych czy zaburzeń hormonalnych. Obejmują m.in. zespół niewrażliwości na androgeny, wrodzony przerost nadnerczy czy dysgenezję gonad.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl