Wpływ finasterydu na płodność, ciążę i laktację

Finasteryd jest inhibitorem 5-α-reduktazy, enzymu przekształcającego testosteron do dihydrotestosteronu. Ze względu na swój mechanizm działania lek ten może wywoływać specyficzne działania niepożądane związane z rozwojem płciowym, szczególnie u płodów płci męskiej. Z tego powodu informacje dotyczące stosowania finasterydu w kontekście płodności, ciąży i laktacji mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów i ich rodzin.¹

Przeciwwskazania stosowania w ciąży

Finasteryd jest bezwzględnie przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży oraz u kobiet, które mogą zajść w ciążę. Produkt leczniczy Apo-Fina w dawce 5 mg w postaci tabletek powlekanych zawierający finasteryd nie powinien być w żadnym wypadku podawany tej grupie pacjentek.²

Ryzyko dla płodów płci męskiej

Stosowanie inhibitorów 5-α-reduktazy, w tym finasterydu, u kobiet ciężarnych wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia wad rozwojowych zewnętrznych narządów płciowych u płodów płci męskiej. Mechanizm tego działania wynika bezpośrednio z farmakologicznego wpływu finasterydu na metabolizm androgenów, które są niezbędne do prawidłowego rozwoju męskich narządów płciowych w okresie prenatalnym.³

Ryzyko ekspozycji przez kontakt bezpośredni

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość narażenia na finasteryd poprzez kontakt przezskórny. Kobiety w ciąży oraz kobiety, które mogą zajść w ciążę, powinny bezwzględnie unikać wszelkiego kontaktu z tabletkami produktu Apo-Fina, zwłaszcza jeśli są one uszkodzone (rozkruszone lub przełamane). Finasteryd może przenikać przez skórę, co stwarza potencjalne ryzyko dla płodu płci męskiej.⁴

Warto podkreślić, że tabletki produktu Apo-Fina posiadają otoczkę, która stanowi barierę ochronną przed kontaktem z substancją czynną, jednak ochrona ta jest skuteczna wyłącznie pod warunkiem, że tabletki pozostają nieuszkodzone – nie są przełamane ani rozkruszone.⁵

Ryzyko ekspozycji przez nasienie

Badania wykazały, że niewielkie ilości finasterydu mogą być obecne w nasieniu mężczyzn przyjmujących lek w dawce 5 mg na dobę. Obecnie nie ma wystarczających danych naukowych, które jednoznacznie określałyby, czy kontakt kobiety ciężarnej z nasieniem pacjenta leczonego finasterydem może wywierać szkodliwy wpływ na płód płci męskiej.⁶

W ramach postępowania profilaktycznego, jeżeli partnerka seksualna pacjenta przyjmującego finasteryd jest w ciąży lub może zajść w ciążę, zaleca się, aby pacjent minimalizował jej narażenie na kontakt z nasieniem. W praktyce klinicznej należy rozważyć poinformowanie pacjenta o stosowaniu metod barierowych antykoncepcji, jeśli jego partnerka jest lub może być w ciąży.⁷

Karmienie piersią

Finasteryd jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet, w tym również u kobiet karmiących piersią. Nie przeprowadzono badań, które jednoznacznie określałyby, czy finasteryd przenika do mleka kobiecego. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u karmionego dziecka, szczególnie płci męskiej, stosowanie finasterydu u kobiet karmiących piersią jest zabronione.⁸

Zalecenia dla lekarzy

Lekarz przepisujący Apo-Fina (finasteryd 5 mg) powinien szczegółowo poinformować pacjentów o następujących kwestiach:

• Konieczności przechowywania leku w miejscu niedostępnym dla kobiet w ciąży lub kobiet, które mogą zajść w ciążę
• Zakazie dzielenia lub kruszenia tabletek, co mogłoby zwiększyć ryzyko ekspozycji na lek
• Potencjalnym ryzyku związanym z kontaktem nasienia pacjenta przyjmującego finasteryd z kobietą ciężarną
• Zaleceniu stosowania metod barierowych antykoncepcji, jeśli partnerka seksualna pacjenta jest lub może być w ciąży

Należy udokumentować w historii choroby przekazanie pacjentowi powyższych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania finasterydu w kontekście płodności, ciąży i laktacji.⁹