Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa finasterydu, substancji czynnej zawartej w preparacie Apo-Fina, dostarczają istotnych informacji dotyczących potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku. Konwencjonalne badania obejmujące ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka¹.

Wpływ na reprodukcję u szczurów

W badaniach toksyczności reprodukcyjnej przeprowadzonych na samcach szczurów zaobserwowano szereg zmian związanych z podstawowym działaniem farmakologicznym finasterydu, jako inhibitora 5-α-reduktazy. Odnotowano następujące efekty:²

• Zmniejszenie masy gruczołu krokowego
• Zmniejszenie masy pęcherzyków nasiennych
• Redukcja wydzielania z dodatkowych gruczołów płciowych
• Obniżenie wskaźnika płodności

Należy podkreślić, że znaczenie kliniczne tych obserwacji nie zostało jednoznacznie określone³.

Wpływ na rozwój płodów

W badaniach na ciężarnych samicach szczurów zaobserwowano feminizację męskich płodów po podawaniu finasterydu. Jest to efekt charakterystyczny również dla innych inhibitorów 5-α-reduktazy⁴.

Badania na małpach rezus

Przeprowadzono badania na ciężarnych małpach rezus, które uznano za odpowiedni model do oceny rozwoju płodowego człowieka. W badaniach tych zastosowano dwie różne drogi podania finasterydu:⁵

• Podanie dożylne: Finasteryd podawany dożylnie ciężarnym małpom w dawkach do 800 ng na dobę przez cały okres rozwoju zarodkowego i płodowego nie powodował wad rozwojowych u płodów męskich. Dawka ta jest około 60-120 razy większa niż szacunkowa ilość finasterydu w nasieniu pacjenta przyjmującego lek w dawce 5 mg na dobę, na którą mogłaby być narażona kobieta poprzez kontakt z nasieniem⁶.
• Podanie doustne: Doustne podanie finasterydu ciężarnym małpom w dawce 2 mg/kg masy ciała na dobę spowodowało wady rozwojowe zewnętrznych narządów płciowych u płodów męskich. Dawka ta powodowała narażenie układowe organizmu małp (AUC) na finasteryd, które było nieznacznie większe (3-krotnie) niż u pacjentów stosujących finasteryd w dawce 5 mg, lub około 1-2 milionów razy większe niż szacunkowa całkowita ilość finasterydu w nasieniu⁷.

Bezpieczeństwo u płodów żeńskich

Istotnym aspektem badań przedklinicznych jest brak obserwacji wad rozwojowych u płodów płci żeńskiej po ekspozycji na finasteryd. W badaniach na małpach nie stwierdzono również innych nieprawidłowości u płodów płci męskiej poza wadami rozwojowymi zewnętrznych narządów płciowych⁸.

Implikacje kliniczne danych przedklinicznych

Dane z badań przedklinicznych wskazują na potencjalne ryzyko teratogennego działania finasterydu na rozwój płodów męskich, szczególnie w zakresie rozwoju zewnętrznych narządów płciowych. Z tego względu ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących unikania kontaktu z lekiem przez kobiety w ciąży lub planujące ciążę. Należy jednak podkreślić, że stężenia finasterydu, które powodowały wady rozwojowe w badaniach na zwierzętach, są znacząco wyższe niż potencjalne narażenie kobiety poprzez kontakt z nasieniem mężczyzny przyjmującego lek⁹.