całkowity obwodowy opór naczyniowy
Całkowity obwodowy opór naczyniowy (COBN, ang. total peripheral resistance, TPR) to parametr hemodynamiczny określający opór, jaki naczynia krwionośne stawiają przepływającej przez nie krwi. Jest on kluczowym elementem regulacji ciśnienia tętniczego i przepływu krwi w organizmie.
COBN zależy głównie od średnicy naczyń krwionośnych, szczególnie tętniczek (arteriol), które poprzez skurcz lub rozkurcz mięśniówki gładkiej mogą znacząco zmieniać opór przepływu. Zgodnie z prawem Poiseuille’a, opór naczyniowy jest odwrotnie proporcjonalny do czwartej potęgi promienia naczynia, co oznacza, że nawet niewielkie zmiany w średnicy naczyń powodują istotne zmiany oporu.
W praktyce klinicznej COBN oblicza się jako iloraz średniego ciśnienia tętniczego i pojemności minutowej serca. Wzrost COBN obserwuje się w nadciśnieniu tętniczym, miażdżycy, niewydolności serca czy wstrząsie. Z kolei spadek COBN występuje podczas wysiłku fizycznego, w gorączce czy we wstrząsie anafilaktycznym. Regulacja COBN odbywa się poprzez mechanizmy neurogenne (układ współczulny i przywspółczulny), humoralne (angiotensyna II, wazopresyna, tlenek azotu) oraz lokalne (autokrynne i parakrynne).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Perindopril Krka 4 mg
Perindopril Krka, będący inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) z grupy C09AA04, zawiera 4 mg peryndoprylu z tert-butyloaminą (odpowiadające 3,338 mg peryndoprylu). Mechanizm działania polega na hamowaniu przekształcania angiotensyny I do angiotensyny II, co prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, zwiększenia aktywności reninowej osocza oraz zmniejszenia wydzielania aldosteronu. Dodatkowo, zahamowanie ACE powoduje wzrost aktywności układu kalikreiny-kininy i prostaglandyn, co przyczynia się do rozszerzenia naczyń i obniżenia ciśnienia tętniczego. Peryndopryl wykazuje skuteczność w leczeniu nadciśnienia tętniczego o różnym stopniu nasilenia, obniżając zarówno ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe, bez wpływu na częstość akcji serca. Maksymalny efekt hipotensyjny pojawia się między 4 a 6 godziną po podaniu dawki, utrzymując się przez co najmniej 24 godziny, a normalizacja ciśnienia następuje zwykle w ciągu miesiąca terapii bez tachyfilaksji czy efektu z odbicia. Lek poprawia także parametry układu sercowo-naczyniowego, zmniejszając przerost lewej komory, poprawiając elastyczność tętnic oraz zmniejszając stosunek grubości mięśniówki do światła naczyń.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, angiotensyna, antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, bradykinina, całkowity obwodowy opór naczyniowy, ciśnienie napełniania komory, efekt z odbicia, egzopeptydaza, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor reniny, kinaza, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, opór naczyniowy obwodowy, ostre uszkodzenie nerek, peryndopryl, peryndoprylat, podwójna blokada RAAS, pojemność minutowa serca, prostaglandyny, przepływ obwodowy, przerost lewej komory, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, rewaskularyzacja naczyń wieńcowych, skurcz naczyń, śmiertelność sercowo-naczyniowa, stabilna choroba wieńcowa, tachyfilaksja, udar mózgu, układ kalikreina-kinina, wskaźnik sercowy, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Captopril Polfarmex 12,5 mg
Kaptopril Polfarmex, inhibitor ACE o kodzie ATC C09AA01, działa poprzez hamowanie konwersji angiotensyny I do angiotensyny II, co prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II i aldosteronu, a w konsekwencji do rozszerzenia naczyń obwodowych, zmniejszenia oporu naczyniowego oraz obniżenia ciśnienia tętniczego. Maksymalne obniżenie ciśnienia krwi obserwuje się po 60-90 minutach od podania dawki doustnej, a pełny efekt terapeutyczny osiągany jest po kilku tygodniach stosowania. Kaptopril wykazuje działanie addycyjne z tiazydowymi lekami moczopędnymi, nie wpływa na częstość akcji serca ani na zatrzymanie sodu i wody, a jego stosowanie zmniejsza przerost lewej komory serca. W niewydolności serca kaptopril obniża obwodowy opór naczyniowy, zwiększa pojemność żylną i minutową serca, poprawiając wydolność wysiłkową pacjentów.
aldosteron, angiotensyna I, angiotensyna II, angiotensynogen, białkomocz, bradykinina, całkowity obwodowy opór naczyniowy, ciśnienie napełniania komory, cukrzyca insulinozależna, enzym konwertujący angiotensynę, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, końcowa niewydolność nerek, mikroalbuminuria, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność serca, obwodowy opór tętniczy, ostre uszkodzenie nerek, przerost lewej komory serca, przewlekła choroba nerek, renina, rewaskularyzacja serca, stężenie kreatyniny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ampril 2,5 mg tabletki 2,5 mg
Ramipryl, jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), działa poprzez hamowanie enzymu ACE, co prowadzi do zmniejszenia konwersji angiotensyny I do angiotensyny II oraz zahamowania rozkładu bradykininy, skutkując rozszerzeniem naczyń krwionośnych i obniżeniem oporu obwodowego. Lek wykazuje korzystne efekty hemodynamiczne, takie jak obniżenie ciśnienia napełniania komór serca, zmniejszenie całkowitego oporu naczyniowego oraz poprawę pojemności minutowej i wskaźnika sercowego, co jest szczególnie istotne u pacjentów z niewydolnością serca (NYHA II-IV). Ramipryl obniża ciśnienie tętnicze skutecznie przez 24 godziny po pojedynczej dawce, bez kompensacyjnego przyspieszenia akcji serca, a pełny efekt terapeutyczny osiąga się po 3-4 tygodniach stosowania. W badaniu HOPE wykazano, że ramipryl istotnie redukuje ryzyko poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego (redukcja o 20%), zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych (26%) oraz udar mózgu (32%), a także zmniejsza śmiertelność ogólną o 16% i powikłania cukrzycowe o 16%.
aktywacja neuroendokrynna, aktywność reninowa osocza, aldosteron, aliskiren, angiotensyna II, antagonista receptora angiotensyny II, bezpośredni inhibitor reniny, białkomocz, bradykinina, całkowity obwodowy opór naczyniowy, choroba naczyń obwodowych, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, ciśnienie napełniania, ciśnienie tętnicze, dializoterapia, działanie nefroprotekcyjne, filtracja kłębuszkowa, glikozyd nasercowy, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kininaza II, konwertaza angiotensyny, mikroalbuminuria, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obwodowy opór naczyniowy, ostre uszkodzenie nerek, podwójna blokada RAA, pojemność minutowa serca, przewlekła choroba nerek, przewlekła nefropatia, ramiprylat, schyłkowa niewydolność nerek, skala NYHA, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wskaźnik sercowy, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Plendil 10 mg
Felodypina, antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn (kod ATC: C08C A02), wykazuje selektywne działanie naczyniowe, obniżając ciśnienie tętnicze poprzez zmniejszenie oporu naczyń obwodowych bez wpływu na kurczliwość mięśnia sercowego czy przewodnictwo elektryczne. Lek ten nie powoduje niedociśnienia ortostatycznego, wykazuje łagodne działanie natriuretyczne i diuretyczne bez zatrzymywania płynów, co jest korzystne w terapii nadciśnienia tętniczego i choroby niedokrwiennej serca. Felodypina skutecznie obniża zarówno ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe, co czyni ją odpowiednią w leczeniu izolowanego nadciśnienia skurczowego. Działanie przeciwdusznicowe polega na zmniejszeniu oporu naczyń wieńcowych, zwiększeniu przepływu wieńcowego oraz redukcji zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen, co poprawia tolerancję wysiłku i zmniejsza napady dusznicy bolesnej.
antagonista wapnia, antagonista wapnia dihydropirydynowy, beta-adrenolityk, całkowity obwodowy opór naczyniowy, choroba niedokrwienna serca, cyklosporyna, dusznica bolesna, działanie diuretyczne, działanie natriuretyczne, działanie przeciwdusznicowe, felodypina, filtracja kłębuszkowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, izolowane nadciśnienie skurczowe, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, obciążenie następcze lewej komory, pochodna dihydropirydyny, przerost lewej komory serca, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego