Właściwości farmakodynamiczne
Plendil 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne felodypiny

Felodypina należy do grupy farmakoterapeutycznej antagonistów wapnia, pochodnych dihydropirydyny (kod ATC: C08C A02). Jest lekiem o zróżnicowanych właściwościach farmakodynamicznych, wykazującym działanie przeciwnadciśnieniowe oraz przeciwdusznicowe, co czyni go skutecznym w terapii nadciśnienia tętniczego oraz choroby niedokrwiennej serca.¹

Mechanizm działania

Felodypina jest antagonistą wapnia charakteryzującym się wybiórczym działaniem naczyniowym. Jej mechanizm działania polega na obniżaniu ciśnienia tętniczego krwi poprzez zmniejszenie oporu naczyń obwodowych. Dzięki wysokiej selektywności w stosunku do mięśni gładkich tętniczek, felodypina w dawkach terapeutycznych nie wywiera bezpośredniego wpływu na kurczliwość mięśnia sercowego ani przewodnictwo elektryczne w sercu. Ponadto, ze względu na brak oddziaływania na mięśnie gładkie naczyń żylnych oraz brak wpływu na mechanizmy kontroli adrenergicznej, felodypina nie powoduje niedociśnienia ortostatycznego.²

Warto podkreślić, że felodypina wykazuje łagodne działanie natriuretyczne i/lub diuretyczne, przy jednoczesnym braku zatrzymywania płynów w organizmie, co stanowi dodatkową korzyść terapeutyczną.³

Działanie przeciwnadciśnieniowe

Felodypina wykazuje skuteczność w leczeniu nadciśnienia tętniczego wszystkich stopni. Może być stosowana zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, takimi jak beta-adrenolityki, leki moczopędne czy inhibitory konwertazy angiotensyny, w celu zwiększenia efektu hipotensyjnego. Jedną z istotnych cech felodypiny jest jej zdolność do obniżania zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego ciśnienia tętniczego, co czyni ją odpowiednim lekiem również w przypadkach izolowanego nadciśnienia skurczowego.⁴

Działanie przeciwdusznicowe

Felodypina wykazuje działanie przeciwdusznicowe i przeciwniedokrwienne dzięki poprawie równowagi między podażą a zapotrzebowaniem mięśnia sercowego na tlen. Mechanizm tego działania obejmuje:

• Zmniejszenie oporu naczyń wieńcowych
• Zwiększenie wieńcowego przepływu krwi
• Poprawę zaopatrzenia mięśnia sercowego w tlen poprzez rozszerzenie zarówno tętnic nasierdziowych, jak i tętniczek
• Zmniejszenie obciążenia następczego lewej komory serca wskutek obniżenia ciśnienia tętniczego
• Redukcję zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen

Efekty te przekładają się na poprawę tolerancji wysiłku oraz zmniejszenie napadów dusznicy bolesnej u pacjentów ze stabilną dusznicą bolesną wywoływaną wysiłkiem fizycznym. W tej grupie pacjentów felodypina może być stosowana w monoterapii lub w skojarzeniu z beta-adrenolitykami.⁵

Właściwości hemodynamiczne

Głównym efektem hemodynamicznym felodypiny jest zmniejszenie całkowitego obwodowego oporu naczyniowego, co prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Te działania wykazują zależność od dawki. Obniżenie ciśnienia tętniczego występuje zazwyczaj po upływie dwóch godzin od przyjęcia pierwszej dawki doustnej i utrzymuje się przez co najmniej 24 godziny, przy czym stosunek stężenia minimalnego do maksymalnego jest zwykle znacznie większy niż 50%.⁶

Istnieje dodatnia korelacja między stężeniem felodypiny w osoczu a zmniejszeniem całkowitego oporu obwodowego oraz obniżeniem ciśnienia tętniczego krwi.⁷

Wpływ na serce

W dawkach terapeutycznych felodypina nie wpływa na kurczliwość mięśnia sercowego, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe ani na czas trwania okresu refrakcji.⁸

Istotną korzyścią terapii przeciwnadciśnieniowej z zastosowaniem felodypiny jest znacząca regresja istniejącego uprzednio przerostu lewej komory serca, co ma istotne znaczenie dla długoterminowego rokowania pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.⁹

Wpływ na nerki

Felodypina oddziałuje na funkcjonowanie nerek, wywierając następujące efekty:

• Działanie natriuretyczne i diuretyczne, związane ze zmniejszeniem wchłaniania zwrotnego sodu filtrowanego w kłębuszkach nerkowych
• Brak wpływu na dobowe wydalanie potasu
• Zmniejszenie nerkowego oporu naczyniowego
• Brak wpływu na wydalanie albumin z moczem

Szczególnie istotne jest działanie felodypiny u pacjentów po przeszczepieniu nerki leczonych cyklosporyną, u których lek ten obniża ciśnienie tętnicze krwi oraz poprawia zarówno nerkowy przepływ krwi, jak i szybkość filtracji kłębuszkowej. Ponadto, felodypina może usprawniać czynność przeszczepionej nerki we wczesnym okresie po transplantacji.¹⁰

Skuteczność kliniczna w badaniach klinicznych

Badanie HOT (Hypertension Optimal Treatment)

W badaniu HOT oceniano wpływ felodypiny na główne zdarzenia sercowo-naczyniowe (ostra faza zawału mięśnia sercowego, udar mózgu, zgon z przyczyn krążeniowych) w zależności od docelowych wartości rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi (≤90 mmHg, ≤85 mmHg oraz ≤80 mmHg) oraz osiągniętego ciśnienia tętniczego przy zastosowaniu felodypiny jako terapii podstawowej.¹¹

W badaniu uczestniczyło 18790 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym o rozkurczowym ciśnieniu tętniczym w zakresie 100-115 mmHg, w wieku 50-80 lat. Średni okres obserwacji wynosił 3,8 roku (zakres 3,3-4,9 roku). Felodypina była stosowana w monoterapii lub w skojarzeniu z beta-adrenolitykiem i/lub inhibitorem konwertazy angiotensyny i/lub lekiem moczopędnym. Wyniki badania wykazały korzyści związane z obniżeniem ciśnienia skurczowego i rozkurczowego do wartości odpowiednio 139 i 83 mmHg.¹²

Badanie STOP-2 (Swedish Trial in Old Patients with Hypertension-2)

W badaniu STOP-2, przeprowadzonym z udziałem 6614 pacjentów w wieku 70-84 lat, antagoniści wapnia z grupy dihydropirydyny (felodypina i isradypina) wykazywały taki sam wpływ na zapobieganie zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób sercowo-naczyniowych, jak inne powszechnie stosowane grupy leków przeciwnadciśnieniowych: inhibitory konwertazy angiotensyny, beta-adrenolityki i leki moczopędne.¹³

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Doświadczenie ze stosowaniem felodypiny w badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży z nadciśnieniem tętniczym jest ograniczone. W randomizowanym, podwójnie zaślepionym, 3-tygodniowym badaniu klinicznym przeprowadzonym w grupach równoległych u dzieci i młodzieży w wieku 6-16 lat z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym porównywano działanie przeciwnadciśnieniowe felodypiny stosowanej raz na dobę w dawkach:

Badanie nie wykazało skuteczności felodypiny w zmniejszaniu ciśnienia tętniczego u dzieci i młodzieży w wieku 6-16 lat. Nie przeprowadzono również badań oceniających długoterminowy wpływ felodypiny na wzrost, dojrzewanie i rozwój ogólny. Nie określono także długoterminowej skuteczności terapii przeciwnadciśnieniowej jako leczenia w wieku dziecięcym, którego celem jest zmniejszenie zachorowalności na choroby układu krążenia oraz śmiertelności w wieku dorosłym.¹⁴