Leki w grupie
„antagoniści wapnia”

Antagoniści wapnia (blokery kanału wapniowego) to grupa leków działających poprzez hamowanie napływu jonów wapnia do komórek mięśni gładkich naczyń krwionośnych i mięśnia sercowego. Efektem ich działania jest rozszerzenie naczyń krwionośnych, zmniejszenie oporu obwodowego, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz zmniejszenie obciążenia serca. Leki te wykazują również działanie antyarytmiczne oraz przeciwdławicowe.

Antagoniści wapnia dzielą się na trzy główne podgrupy: pochodne dihydropirydyny, pochodne fenyloalkiloaminy oraz pochodne benzotiazepiny. Pochodne dihydropirydyny (np. amlodypina, felodypina, nifedypina) działają głównie na naczynia obwodowe, wywołując ich rozkurcz. Pochodne fenyloalkiloaminy (np. werapamil) oraz benzotiazepiny (np. diltiazem) oddziałują silniej na mięsień sercowy, spowalniając przewodnictwo przedsionkowo-komorowe i zmniejszając kurczliwość mięśnia sercowego.

Do najważniejszych przedstawicieli tej grupy należą: amlodypina (Amlozek, Norvasc), nifedypina (Adalat, Cordafen), werapamil (Isoptin, Staveran), diltiazem (Dilzem, Oxycardil), lerkanidypina (Lercan, Zaranta), felodypina (Plendil), lacydypina (Lacipil) oraz nitrendypina (Nitrendypina).

Główne zalety antagonistów wapnia to ich wysoka skuteczność w leczeniu nadciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych i pacjentów z izolowanym nadciśnieniem skurczowym. Są metabolicznie neutralne, nie wpływają negatywnie na profil lipidowy ani gospodarkę węglowodanową, co czyni je bezpiecznymi dla pacjentów z cukrzycą i dyslipidemią. Wykazują również działanie nefroprotekcyjne i mogą być stosowane u pacjentów z niewydolnością nerek.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem antagonistów wapnia obejmują możliwość wystąpienia obrzęków obwodowych (szczególnie kończyn dolnych), bólów głowy, zaczerwienienia twarzy oraz zawrotów głowy, zwłaszcza przy pochodnych dihydropirydyny. Werapamil i diltiazem mogą prowadzić do bradykardii, zaburzeń przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz nasilenia niewydolności serca u predysponowanych pacjentów. Niektóre interakcje z innymi lekami mogą być niebezpieczne, szczególnie werapamilu z beta-blokerami, co może prowadzić do znacznego zwolnienia akcji serca.

Podgrupy antagonistów wapnia różnią się profilem działania: pochodne dihydropirydyny (amlodypina, nifedypina, felodypina) są silnymi wazodilatatorami z minimalnym wpływem na mięsień sercowy; pochodne fenyloalkiloaminy (werapamil) mają silne działanie na mięsień sercowy, zmniejszając kurczliwość i zwalniając przewodnictwo; pochodne benzotiazepiny (diltiazem) wykazują działanie pośrednie, wpływając zarówno na naczynia, jak i na serce, choć słabiej niż werapamil.

Lista leków w tej grupie

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl