Leki w grupie
„antagoniści receptora angiotensyny II (sartany)”

Antagoniści receptora angiotensyny II (sartany) to grupa leków hipotensyjnych, które działają poprzez blokowanie receptorów AT1 dla angiotensyny II. Mechanizm ich działania polega na zapobieganiu wiązania się angiotensyny II z receptorem, co prowadzi do zahamowania skurczu naczyń krwionośnych, zmniejszenia wydzielania aldosteronu oraz ograniczenia retencji sodu i wody. Efektem jest obniżenie ciśnienia tętniczego oraz poprawa funkcji śródbłonka naczyniowego.

Do najważniejszych substancji czynnych z grupy sartanów należą: losartan (Cozaar, Lorista, Xartan), walsartan (Diovan, Valsacor, Valtap), telmisartan (Micardis, Pritor, Telmisartan EGIS), kandesartan (Atacand, Karbis, Candepres), irbesartan (Aprovel, Irprestan, Ifirmasta), olmesartan (Olmetec, Egiramlon, Olmesartan Medana), eprosartan (Teveten) oraz azilsartan (Edarbi).

Sartany są stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, nefropatii cukrzycowej oraz jako prewencja wtórna po zawale mięśnia sercowego. Szczególnie korzystne efekty wykazują u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, przerostem lewej komory serca oraz po przebytym zawale serca.

Największymi zaletami sartanów są: dobra tolerancja, rzadkie występowanie działań niepożądanych, możliwość stosowania u pacjentów nietolerujących inhibitorów ACE (nie powodują kaszlu), korzystny wpływ na metabolizm glukozy i lipidów, działanie nefroprotekcyjne oraz kardioprotekcyjne. Ponadto wykazują długi czas działania, co umożliwia stosowanie ich w dawkowaniu raz na dobę.

Do najważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem sartanów należą: hipotonia (szczególnie u pacjentów odwodnionych lub stosujących diuretyki), hiperkaliemia (zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu lub leków oszczędzających potas), pogorszenie funkcji nerek (u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych), przeciwwskazanie do stosowania w ciąży (działanie teratogenne w II i III trymestrze). W rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy.

Ze względu na selektywność działania wobec receptorów, sartany można podzielić na dwie podgrupy: nieselektywne (np. losartan, walsartan) – blokujące głównie receptor AT1, oraz selektywne (np. telmisartan, kandesartan) – wykazujące wysokie powinowactwo wyłącznie do receptora AT1. Dodatkowo, niektóre sartany (jak telmisartan) posiadają dodatkowe właściwości aktywujące receptory PPAR-gamma, co daje dodatkowe korzyści metaboliczne w leczeniu pacjentów z zespołem metabolicznym.

Lista leków w tej grupie

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl