trans-hydroksymetabolit
Trans-hydroksymetabolit to forma metabolitu leku, która powstaje w wyniku procesu hydroksylacji, czyli dodania grupy hydroksylowej (-OH) do cząsteczki związku macierzystego. Proces ten najczęściej zachodzi w wątrobie przy udziale enzymów z rodziny cytochromu P450.
Metabolity trans-hydroksylowane charakteryzują się specyficznym przestrzennym ułożeniem grupy hydroksylowej względem innych grup funkcyjnych cząsteczki. Izomeria trans oznacza, że grupa hydroksylowa znajduje się po przeciwnej stronie płaszczyzny wiązania w porównaniu do innych podstawników. Taka konfiguracja może istotnie wpływać na aktywność biologiczną metabolitu.
W praktyce klinicznej znajomość profilu metabolicznego leków, w tym powstawania trans-hydroksymetabolitów, ma duże znaczenie, gdyż metabolity te mogą wykazywać odmienną aktywność farmakologiczną – czasem słabszą, a niekiedy silniejszą od związku macierzystego. Mogą również przyczyniać się do występowania efektów niepożądanych lub interakcji z innymi lekami.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Cylostazol, stosowany w terapii chorób naczyń obwodowych, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się szybkim osiąganiem stanu stacjonarnego po 4 dniach podawania dawki 100 mg dwa razy na dobę. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (95-98%), głównie albuminami, a jego metabolity – dehydrocylostazol i 4′-trans-hydroksycylostazol – wykazują różne stopnie wiązania (odpowiednio 97,4% i 66%). Metabolizm cylostazolu odbywa się głównie przez CYP3A4, z mniejszym udziałem CYP2C19 i CYP1A2, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Dehydrocylostazol wykazuje 4-7-krotnie silniejsze działanie przeciwagregacyjne niż lek macierzysty, a 4′-trans-hydroksymetabolit ma około 20% aktywności cylostazolu. Okres półtrwania cylostazolu i jego metabolitów wynosi około 10,5 godziny, co umożliwia dawkowanie dwa razy na dobę. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm i wydalanie metabolitów z moczem (74% dawki), bez obecności niezmienionego leku w moczu.
aktywność przeciwagregacyjna, albumina, AUC, biodostępność leku, biotransformacja, choroba naczyń obwodowych, ciężka niewydolność nerek, Cmax, cylostazol, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dehydrocylostazol, dehydrometabolit, działanie przeciwagregacyjne, enzym wątrobowy, faza eliminacji, indukcja enzymów mikrosomalnych, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie osoczowe, metabolit cylostazolu, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny osocza, stężenie terapeutyczne, trans-hydroksymetabolit, wiązanie z białkami osocza, wolna frakcja leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Cylostazol, inhibitor fosfodiesterazy III o działaniu przeciwpłytkowym, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie cylostazolu w dawce 150 mg dwa razy na dobę nie wydłuża czasu krwawienia u zdrowych osób, jednak jednoczesne podawanie z lekami przeciwpłytkowymi (np. ASA, klopidogrelem) zwiększa hamowanie agregacji płytek o 23-25% i może podnosić ryzyko krwawień, zwłaszcza w terapii trójlekowej (ASA + klopidogrel + cylostazol). Cylostazol jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i CYP2C19, a inhibitory tych enzymów (np. erytromycyna, ketokonazol, omeprazol) zwiększają AUC cylostazolu odpowiednio o 72-117% i całkowitą aktywność farmakologiczną o 34-47%, co wymaga redukcji dawki do 50 mg dwa razy na dobę. Współistniejące stosowanie z substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. lowastatyna, cyzapryd) wymaga ostrożności ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, takich jak miopatia czy rabdomioliza.
agregacja płytek, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, dehydrometabolit, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hipotensyjne, działanie przeciwpłytkowe, efekt hipotensyjny, erytromycyna, funkcja płytek krwi, induktor izoenzymu CYP2C19, induktor izoenzymu CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu cytochromu P450, inhibitor fosfodiesterazy III, ketokonazol, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lowastatyna, odruchowa tachykardia, omeprazol, parametr krzepnięcia, proces krzepnięcia, rabdomioliza, statyna, terapia trójlekowa, trans-hydroksymetabolit, warfaryna -
Leksykon leków
Cylostazol, podawany w dawce 100 mg dwa razy na dobę, osiąga stan stacjonarny w ciągu 4 dni terapii u pacjentów z chorobą naczyń obwodowych. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (95-98%), głównie albuminą, a jego metabolity wykazują zróżnicowane powinowactwo do białek (dehydrometabolit 97,4%, 4′-trans-hydroksymetabolit 66%). Metabolizm cylostazolu odbywa się głównie w wątrobie z udziałem enzymów CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, prowadząc do powstania dwóch aktywnych metabolitów: dehydrocilostazolu (4-7 razy silniejszy efekt przeciwagregacyjny) oraz 4′-trans-hydroksycilostazolu (aktywność stanowi 20% leku macierzystego). Stężenia metabolitów w osoczu, wyrażone jako AUC, wynoszą około 41% i 12% stężenia cylostazolu. Okres półtrwania cylostazolu i jego metabolitów wynosi około 10,5 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (74% dawki) oraz w mniejszym stopniu przez kał (26%).
albumina, AUC, choroba naczyń obwodowych, Cmax, cylostazol, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dehydrocilostazol, dehydrometabolit, działanie przeciwagregacyjne, enzymy mikrosomalne wątrobowe, farmakokinetyka, klirens kreatyniny, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, stan stacjonarny leku, trans-hydroksymetabolit, wiązanie z białkami osocza, wolna frakcja leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
