ziarno siarkowe
Ziarno siarkowe (łac. granulatio sulphurea) to charakterystyczny objaw występujący w aktynomikozie, zakażeniu wywołanym przez bakterie z rodzaju Actinomyces. Są to drobne, żółtawe grudki o średnicy 0,5-2 mm, które można zaobserwować w ropnej wydzielinie lub w tkankach objętych procesem zapalnym.
Mikroskopowo ziarna siarkowe składają się z rozgałęzionych, nitkowatych kolonii bakteryjnych otoczonych przez naciek zapalny. Ich charakterystyczna żółta barwa wynika z obecności białek i złogów wapnia. Obecność ziaren siarkowych w materiale klinicznym stanowi ważną wskazówkę diagnostyczną, sugerującą aktynomikozę, choć podobne struktury mogą występować również w innych zakażeniach, m.in. w nokardiozach.
Wykrycie ziaren siarkowych w materiale biologicznym wymaga odpowiedniego przygotowania preparatu i badania mikroskopowego. Standardowo stosuje się barwienie metodą Grama lub PAS (kwas nadjodowy-odczynnik Schiffa). W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić inne zakażenia wytwarzające podobne struktury, dlatego ostateczne rozpoznanie powinno opierać się na hodowli mikrobiologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Aktynomikoza – Etiologia i przyczyny
Aktynomykoza to przewlekła, polimikrobialna infekcja bakteryjna wywołana głównie przez Actinomyces israelii (odpowiedzialny za około 70% przypadków) oraz inne gatunki Actinomyces, które są Gram-dodatnimi, beztlenowymi lub mikroaerofilnymi bakteriami nitkowatymi. Bakterie te są naturalną florą komensalną jamy ustnej, przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego, a choroba rozwija się po naruszeniu ciągłości bariery śluzówkowej, np. w wyniku urazów, zabiegów chirurgicznych, stanów zapalnych czy obecności ciał obcych (np. wewnątrzmacicznej wkładki antykoncepcyjnej stosowanej powyżej 5 lat). Infekcja charakteryzuje się tworzeniem ropni z ziarnami siarkowymi, przetok, nacieków zapalnych o twardej konsystencji oraz zmian ziarniniakowych z martwicą, a jej przebieg jest przewlekły i pełzający, z możliwością szerzenia się przez ciągłość tkanek, często ignorując naturalne bariery anatomiczne.
Actinomyces, Actinomyces israelii, Aggregatibacter actinomycetemcomitans, aktynomykoza brzuszna, aktynomykoza miednicy, aktynomykoza OUN, aktynomykoza płucna, aktynomykoza szyjno-twarzowa, alkoholizm, Bacteroides, bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, biofilm, chemioterapia, choroba wrzodowa, cukrzyca, ekstrakcja zęba, Enterobacterales, flora komensalna, Fusobacterium, infekcja polimikrobialna, leczenie kanałowe, naciek zapalny, odpowiedź zapalna, Peptostreptococcus, Prevotella, próchnica, przetoka, przewlekłe zapalenie migdałków, przewlekłe zapalenie oskrzeli, radioterapia, ropień zębowy, rozedma płuc, rozsiew krwiopochodny, rozstrzenie oskrzeli, Staphylococcus, steroidoterapia, Streptococcus, terapia immunosupresyjna, wkładka wewnątrzmaciczna, zakażenie HIV, zapalenie przyzębia, zapalenie uchyłków, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie ziarniniakowe, ziarno siarkowe, zmiana ziarniniakowa