wybroczyny i plamica
Wybroczyny i plamica to objawy skórne związane z krwawieniem do skóry i tkanek podskórnych. Wybroczyny (petechiae) to drobne, punktowe wynaczynienia krwi o średnicy do 3 mm, które nie bledną pod wpływem ucisku. Plamica (purpura) składa się z większych zmian (powyżej 3 mm), powstających w wyniku bardziej rozległego krwawienia do skóry.
Etiologia tych zmian obejmuje zaburzenia krzepnięcia (małopłytkowość, koagulopatie), uszkodzenie naczyń krwionośnych (zapalenie naczyń, niedobór witaminy C), zwiększoną przepuszczalność naczyń oraz urazy mechaniczne. Diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać choroby hematologiczne, infekcyjne, autoimmunologiczne oraz reakcje polekowe.
Postępowanie diagnostyczne obejmuje badanie morfologii krwi z rozmazem, ocenę układu krzepnięcia, badania serologiczne i immunologiczne. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową – może obejmować odstawienie leków wywołujących zmiany, leczenie infekcji, stosowanie kortykosteroidów lub leków immunosupresyjnych w przypadkach autoimmunologicznych, a w ciężkich przypadkach małopłytkowości – przetoczenie koncentratu płytek krwi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symescital
Symescital, zawierający escytalopram, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza u osób poniżej 25 roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz nasilenia objawów lękowych w początkowym okresie terapii. Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i wpływu na rozwój. U pacjentów z padaczką, manią, cukrzycą, chorobami serca (w tym z wydłużeniem odstępu QT, bradykardią, niewyrównaną niewydolnością serca) oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania konieczna jest ścisła kontrola kliniczna i monitorowanie parametrów, w tym EKG i gospodarki elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia). W trakcie leczenia należy zwracać uwagę na objawy zespołu serotoninowego, hiponatremię, krwawienia śródskórne oraz działania niepożądane związane z odstawieniem leku, które występują u około 25% pacjentów i obejmują m.in. zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu i pobudzenie.
akatyzja, arytmia komorowa, choroba niedokrwienna serca, depresja, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hipoglikemia i hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrola glikemii, krwotok poporodowy, leczenie elektrowstrząsami, mania i hipomania, marskość wątroby, myśli samobójcze, napad drgawkowy, niewydolność serca, objawy odstawienia, padaczka, parestezja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, torsade de pointes, wybroczyny i plamica, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności seksualnych, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escipram
Escipram (escytalopram), jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. W początkowym okresie leczenia może wystąpić paradoksalne nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około dwóch tygodniach. U pacjentów z padaczką konieczne jest monitorowanie napadów, a u osób z manią lub hipomanią w wywiadzie – natychmiastowe odstawienie leku w przypadku zaostrzenia. Leczenie u diabetyków może wymagać dostosowania dawki leków hipoglikemizujących. Ryzyko samobójstw jest szczególnie podwyższone u osób poniżej 25. roku życia oraz u pacjentów z historią myśli samobójczych, co wymaga ścisłego monitorowania stanu klinicznego. Ponadto, Escipram może wywoływać akatyzję, hiponatremię (zwłaszcza u osób starszych, z marskością wątroby lub przyjmujących leki obniżające poziom sodu), a także zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza w połączeniu z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi.
akatyzja, arytmia komorowa, bezsenność, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chwiejność emocjonalna, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dziurawiec zwyczajny, elektrowstrząsy, escytalopram, faza maniakalna, glikemia, hipertermia, hipoglikemia i hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwawienie skórne, krwotok poporodowy, lęk napadowy, lek przeciwzakrzepowy, mania i hipomania, napad drgawkowy, niewydolność serca, objawy odstawienia, padaczka, parestezja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, splątanie, tendencje samobójcze, torsade de pointes, wybroczyny i plamica, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenie czuciowe, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitalopram Genoptim
Escitalopram Genoptim, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), nie jest zalecany do stosowania u pacjentów poniżej 18. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań suicydalnych oraz objawów wrogości. W początkowej fazie leczenia u pacjentów z zaburzeniami lękowymi może wystąpić nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około dwóch tygodniach. Lek należy natychmiast odstawić w przypadku wystąpienia drgawek lub nasilenia napadów u pacjentów z padaczką. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie u pacjentów z manią, hipomanią, cukrzycą (możliwe zaburzenia glikemii), chorobą niedokrwienną serca oraz u osób z wydłużonym odstępem QT, zwłaszcza przy współistniejącej hipokaliemii lub hipomagnezemii. Zaleca się monitorowanie EKG przed i w trakcie terapii u pacjentów z chorobami serca. Ponadto, escytalopram może powodować działania niepożądane takie jak hiponatremia (częściej u osób starszych), krwawienia skórne, akatyzję oraz zaburzenia seksualne, które mogą utrzymywać się nawet po zakończeniu leczenia.
akatyzja, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja, dziurawiec zwyczajny, hipokaliemia i hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, leczenie elektrowstrząsami, lek przeciwdepresyjny, mania i hipomania, myśli samobójcze, niestabilna padaczka, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI i SNRI, torsade de pointes, wybroczyny i plamica, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Emla Plaster
Produkt leczniczy EMLA PLASTER zawierający 25 mg lidokainy i 25 mg prylokainy wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z dziedzicznym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz samoistną methemoglobinemią, ze względu na ryzyko indukcji methemoglobinemii. U tych pacjentów standardowe leczenie błękitem metylenowym jest nieskuteczne i może pogorszyć oksydację hemoglobiny. W przypadku atopowego zapalenia skóry zaleca się skrócenie czasu aplikacji plastra do 15-30 minut, aby ograniczyć ryzyko miejscowych reakcji naczyniowych, takich jak zaczerwienienie, wybroczyny i plamica. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu plastra w okolicy oczu, aby uniknąć podrażnienia i uszkodzenia rogówki, a w razie kontaktu z okiem natychmiast przepłukać je wodą lub roztworem chlorku sodu.
atopowe zapalenie skóry, błękit metylenowy, działanie bakteriobójcze, lidokaina, makrogologlicerolu hydroksystearynian, methemoglobina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nakłucie pięty, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, podrażnienie rogówki, prylokaina, szczepienie BCG, wybroczyny i plamica, żywe szczepionki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elicea
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości. W początkowym okresie leczenia lęk paniczny może ulec nasileniu, co wymaga rozpoczynania terapii od niskich dawek. U pacjentów z padaczką stosowanie escytalopramu jest przeciwwskazane przy niekontrolowanych napadach, a u osób z kontrolowaną padaczką konieczna jest ścisła obserwacja. Lek może wpływać na kontrolę glikemii u diabetyków, co może wymagać dostosowania dawek insuliny lub leków hipoglikemizujących. Ryzyko samobójstw i myśli samobójczych jest szczególnie podwyższone u osób poniżej 25. roku życia oraz u pacjentów z historią zachowań samobójczych, co wymaga intensywnego monitorowania klinicznego.
akatyzja, arytmia komorowa, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, depresja, doustny lek przeciwzakrzepowy, duże zaburzenie depresyjne, dziurawiec, hipoglikemia i hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwawienie w obrębie skóry, krwotok poporodowy, leczenie elektrowstrząsami, lek hipoglikemizujący, lęk paniczny, lek przeciwzapalny, mania i hipomania, marskość wątroby, niekontrolowana padaczka, nietolerancja galaktozy, odstęp QT, parestezja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, wybroczyny i plamica, zaburzenie czynności seksualnej, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy