rozrost kory nadnerczy
Rozrost kory nadnerczy (adrenal cortical hyperplasia) to stan patologiczny charakteryzujący się powiększeniem tkanki kory nadnerczy, która produkuje hormony steroidowe. Zjawisko to może obejmować jedną lub obie nadnercza i może być związane z nadmierną produkcją hormonów.
Rozrost kory nadnerczy może być pierwotny (autonomiczny) lub wtórny (związany z nadmierną stymulacją). Najczęstszą przyczyną pierwotnego rozrostu jest wrodzony przerost nadnerczy (CAH), spowodowany defektami enzymatycznymi w szlaku syntezy kortyzolu. Wtórny rozrost często wynika z nadmiernej stymulacji przez hormon adrenokortykotropowy (ACTH), jak w chorobie Cushinga lub ektopowej produkcji ACTH.
Objawy kliniczne rozrostu kory nadnerczy zależą od typu produkowanych hormonów i mogą obejmować: hiperkortyzolemię (zespół Cushinga), hiperaldosteronizm (zespół Conna), lub nadmiar androgenów (hirsutyzm, wirylizacja). Diagnostyka obejmuje badania biochemiczne (oznaczenie stężenia hormonów), testy dynamiczne oraz obrazowanie (TK, MRI).
Leczenie rozrostu kory nadnerczy jest ukierunkowane na przyczynę schorzenia. W przypadku CAH stosuje się terapię zastępczą glikokortykoidami, przy zespole Cushinga może być konieczne leczenie operacyjne przysadki, a w przypadku hiperaldosteronizmu – farmakoterapia antagonistami aldosteronu lub adrenalektomia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xylodont 2% z adrenaliną 1:80.000 (20 mg + 0,0125 mg)/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne preparatu Xylodont 2% z adrenaliną wykazały, że działania niepożądane pojawiają się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa klinicznego. Wartości LD50 dla lidokainy wyniosły u myszy 278 mg/kg (s.c.) oraz 27 mg/kg (i.v.), a u szczurów 469 mg/kg (s.c.) oraz 167 mg/kg (i.p.). Obecność adrenaliny nie wpływa na toksyczność lidokainy. W badaniach podprzewlekłych na szczurach dawka 40 mg/kg/dzień przez 4 tygodnie powodowała pogorszenie stanu ogólnego, pobudzenie i sporadyczne drgawki, natomiast dawki 5-15 mg/kg/dzień były bezpieczne. Podobnie w badaniach przewlekłych dawka 20 mg/kg/dzień przez 6 miesięcy skutkowała rozrostem kory nadnerczy, podczas gdy dawki 5-10 mg/kg/dzień nie wywoływały toksyczności.
adrenalina, chlorowodorek lidokainy, dawka śmiertelna, drgawki, działanie teratogenne, lidokaina, nadnercze, płód, pobudzenie, podanie domięśniowe, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, podanie podskórne, rozrost kory nadnerczy, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, XYLODONT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xylodont 2% 20 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności lidokainy chlorowodorku, substancji czynnej produktu Xylodont 2% (20 mg/ml), wykazały, że działania niepożądane pojawiają się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Wartości LD50 dla lidokainy różnią się w zależności od drogi podania i gatunku zwierzęcia, np. dla myszy podskórnie wynosi 278 mg/kg m.c., a dożylnie 27 mg/kg m.c., natomiast u szczura podskórnie 469 mg/kg m.c. Adrenalina, często dodawana w celu przedłużenia działania lidokainy, nie wpływa na jej toksyczność. W badaniach podprzewlekłych na szczurach dawka 40 mg/kg m.c./dobę przez 4 tygodnie wywoływała objawy toksyczności, takie jak pogorszenie stanu ogólnego, pobudzenie i drgawki, natomiast dawki 5-15 mg/kg m.c./dobę były dobrze tolerowane.
absorpcja ogólnoustrojowa, adrenalina, chlorowodorek lidokainy, dawka śmiertelna LD50, dawka terapeutyczna, drgawki, działanie niepożądane, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, nadnercza, rozrost kory nadnerczy, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xylodont 2% z adrenaliną 1:50.000 (20 mg + 0,02 mg)/ml
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Xylodont 2% z adrenaliną wykazały, że działania niepożądane pojawiały się jedynie po podaniu dawek znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi, co wskazuje na relatywnie niskie ryzyko toksyczności w warunkach klinicznych. Wartości dawki śmiertelnej LD50 dla lidokainy wynoszą u myszy 278 mg/kg (s.c.) oraz 27 mg/kg (i.v.), a u szczurów 167 mg/kg (i.p.) i 469 mg/kg (s.c.). Dodanie adrenaliny do preparatu nie zmienia profilu toksyczności lidokainy. W badaniach krótkoterminowych na szczurach, dawka 40 mg/kg/dzień przez 4 tygodnie powodowała pogorszenie stanu ogólnego, pobudzenie i sporadyczne drgawki, natomiast dawki 5-15 mg/kg/dzień nie wywoływały objawów toksycznych.
adrenalina, chlorowodorek lidokainy, dawka śmiertelna LD50, drgawki, działanie teratogenne, funkcje rozrodcze, podanie domięśniowe, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, podanie podskórne, przerost nadnerczy, rozrost kory nadnerczy, toksyczność długoterminowa, toksyczność krótkoterminowa, toksyczność lidokainy, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, XYLODONT - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Predasol 10 mg
Prednizolon w preparacie Predasol dostępny jest w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, w formie tabletek z linią podziału umożliwiającą precyzyjne dawkowanie. Dawkowanie należy indywidualizować w zależności od rodzaju i nasilenia choroby oraz odpowiedzi pacjenta. W ostrych stanach stosuje się duże dawki początkowe (80–100 mg/dobę, do 250 mg w wyjątkowych przypadkach), które następnie redukuje się do dawki podtrzymującej (zwykle 5–15 mg/dobę). W leczeniu substytucyjnym dawki wynoszą 5–7,5 mg/dobę, podzielone na dwie dawki, z uwzględnieniem rytmu dobowego (przyjmowanie rano i w południe). W sytuacjach stresowych, takich jak uraz czy operacja, dawkę można zwiększyć 2-3-krotnie, a w skrajnych obciążeniach nawet 10-krotnie. Redukcja dawki powinna być stopniowa, zgodnie z zaleceniami: powyżej 30 mg/dobę o 10 mg co 2-5 dni, a poniżej 6 mg o 0,5 mg co 4-8 tygodni. U dzieci dawki duże wynoszą 2–3 mg/kg/dobę, średnie 1–2 mg/kg/dobę, a podtrzymujące 0,25 mg/kg/dobę, z preferencją schematów naprzemiennych w okresie wzrostu.
ACTH, chemioterapia skojarzona, chłoniak nieziarniczy, fludrokortyzon, glikokortykosteroid, leczenie substytucyjne, marskość wątroby, mineralokortykoid, napady zgięciowe, niedoczynność tarczycy, prednizolon, przewlekła białaczka limfatyczna, rozrost kory nadnerczy, rytm dobowy, schemat Alexanian, schemat CHOP, schemat COP, schemat COPP-ABVD, schemat Knospe, schemat naprzemienny, szpiczak mnogi, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Westa, ziarnica złośliwa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xylodont 2% z adrenaliną 1:100.000 (20 mg + 0,01 mg)/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne leku Xylodont 2% z adrenaliną wykazały, że działania niepożądane pojawiają się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi. W badaniach toksyczności ostrej LD50 dla lidokainy wynosiły: u myszy 278 mg/kg s.c. oraz 27 mg/kg i.v., a u szczurów 167 mg/kg i.p. oraz 469 mg/kg s.c. Adrenalina nie wpływa na toksyczność lidokainy. W toksyczności podostrej u szczurów dawka 40 mg/kg/dzień przez 4 tygodnie powodowała pogorszenie stanu ogólnego, pobudzenie i sporadyczne drgawki, natomiast dawki 5-15 mg/kg/dzień były bezpieczne. W toksyczności przewlekłej u szczurów dawka 20 mg/kg/dzień przez 6 miesięcy skutkowała zwiększeniem masy nadnerczy i rozrostem kory nadnerczy, podczas gdy dawki 5-10 mg/kg/dzień nie wykazywały działania toksycznego.
adrenalina, chlorowodorek lidokainy, drgawki, działanie niepożądane, działanie teratogenne, LD50, lidokaina, nadnercza, podanie domięśniowe, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, podanie podskórne, rozrost kory nadnerczy, toksyczność lidokainy, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wady wrodzone, XYLODONT - Leksykon substancji czynnych
Adrenalina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Adrenalina (epinefryna) jest kluczowym lekiem w stanach nagłych, a jej profil bezpieczeństwa opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu klinicznym, gdyż dane przedkliniczne są ograniczone. W badaniach toksyczności podskórnego podania artykainy z adrenaliną odnotowano działania niepożądane przy dawkach ≥50 mg/kg mc./dobę u szczurów i ≥80 mg/kg mc./dobę u psów po 4 tygodniach, jednak dawki te znacznie przekraczają stosowane klinicznie. LD50 dla Mepidont 2% z adrenaliną 1:100 000 wynosi u myszy 32 mg/kg s.c. i 260 mg/kg i.v., u świnek morskich 20 mg/kg s.c. i 94 mg/kg i.v., a u królików 22 mg/kg s.c. i 110 mg/kg i.v. W przypadku lidokainy z adrenaliną (Xylodont) LD50 u myszy wynosi 278 mg/kg s.c. i 27 mg/kg i.v., a u szczurów 167 mg/kg i.p. i 469 mg/kg s.c., przy czym adrenalina nie zwiększa toksyczności lidokainy. Badania embriotoksyczności i teratogenności wskazują na brak istotnego ryzyka przy dawkach terapeutycznych, a toksyczne efekty reprodukcyjne obserwowano jedynie przy dawkach przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi (0,1–5 mg/kg adrenaliny).
Badania genotoksyczności artykainy i jej połączenia z adrenaliną nie wykazały działania mutagennego in vitro ani in vivo, choć wyniki dotyczące adrenaliny są sprzeczne. W dawkach supraterapeutycznych artykaina wykazuje działanie kardiodepresyjne i rozszerzające naczynia krwionośne, jednak takie efekty nie mają znaczenia klinicznego przy standardowym stosowaniu. Długoterminowe badania toksyczności lidokainy z adrenaliną u zwierząt wykazały objawy toksyczne przy dawkach ≥40 mg/kg/dzień, natomiast dawki ≤10 mg/kg/dzień były dobrze tolerowane. Ogólnie, dane przedkliniczne nie wskazują na szczególne zagrożenia dla pacjentów przy stosowaniu adrenaliny w dawkach terapeutycznych, a ewentualne działania niepożądane wynikają głównie z jej farmakologicznego działania sympatykomimetycznego. W przypadku niektórych produktów leczniczych zawierających adrenalinę brak jest dodatkowych danych przedklinicznych istotnych dla praktyki klinicznej.
adrenalina, artykaina, badania genotoksyczności, badania toksyczności, chlorowodorek lidokainy, działanie genotoksyczne, działanie kardiodepresyjne, działanie rakotwórcze, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, kardiotoksyczność, LD50, lek znieczulający miejscowo, lidokaina, mepiwakaina, nadnercze, ośrodkowy układ nerwowy, przepływ maciczno-łożyskowy, rozrost kory nadnerczy, rozszerzanie naczyń krwionośnych, teratogenność, toksyczność lidokainy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Predasol 20 mg
Dawkowanie prednizolonu w preparacie Predasol wymaga indywidualnego dostosowania do rodzaju i nasilenia choroby oraz odpowiedzi pacjenta na terapię. Początkowe dawki są zwykle wysokie, szczególnie w ostrych i ciężkich stanach, a następnie stopniowo redukowane do dawki podtrzymującej, zazwyczaj 5-15 mg/dobę. W leczeniu substytucyjnym stosuje się dawki 5-7,5 mg/dobę, podawane w dwóch dawkach (rano i w południe, lub rano i wieczorem w zespole nadnerczowo-płciowym). W stanach stresowych dawka może być zwiększona nawet do 50 mg/dobę, a w sytuacjach skrajnego obciążenia (np. poród) nawet 10-krotnie. Dawkowanie u dorosłych obejmuje kategorie: bardzo małe (1,5-7,5 mg/dobę), małe (10-40 mg/dobę), średnie (40-80 mg/dobę) oraz duże (80-100 mg/dobę, do 250 mg), z podziałem na dawki pojedyncze przyjmowane rano lub rozłożone na 2-4 dawki. U dzieci dawki duże wynoszą 2-3 mg/kg/dobę, średnie 1-2 mg/kg/dobę, a podtrzymujące 0,25 mg/kg/dobę, z preferencją schematów naprzemiennych lub przerywanych w okresie wzrostu.
ACTH, chemioterapia skojarzona, chłoniak nieziarniczy, choroba przewlekła, fludrokortyzon, glikokortykosteroid, leczenie substytucyjne, marskość wątroby, mineralokortykoid, napady zgięciowe, niedoczynność tarczycy, prednizolon, przewlekła białaczka limfatyczna, rozrost kory nadnerczy, rytm dobowy, schemat Alexanian, schemat CHOP, schemat COP, schemat COPP-ABVD, schemat Knospe, schemat naprzemienny, szpiczak mnogi, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Westa, ziarnica złośliwa