transporter glikoproteiny P
Transporter glikoproteiny P (P-gp, MDR1, ABCB1) to białko błonowe należące do rodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette), które odgrywa kluczową rolę w usuwaniu substancji obcych z komórek. Jest kodowany przez gen ABCB1 (ATP-binding cassette sub-family B member 1) i występuje w wielu tkankach, szczególnie w nabłonku jelit, hepatocytach, komórkach kanalików nerkowych oraz w śródbłonku naczyń tworzących barierę krew-mózg.
Podstawową funkcją glikoproteiny P jest aktywny transport różnorodnych substancji przez błony komórkowe na zewnątrz komórki, z wykorzystaniem energii pochodzącej z hydrolizy ATP. Substratami dla P-gp są liczne związki obejmujące leki (cytostatyki, leki przeciwpadaczkowe, immunosupresyjne, przeciwwirusowe), toksyny oraz endogenne metabolity. Mechanizm ten stanowi ważny element detoksykacji organizmu.
W kontekście klinicznym, ekspresja glikoproteiny P ma istotne znaczenie w farmakokinetyce leków. Wysoka aktywność tego transportera może prowadzić do zmniejszenia biodostępności leków przyjmowanych doustnie, ograniczenia penetracji do tkanek docelowych oraz rozwoju oporności wielolekowej (MDR) w terapii nowotworów. Polimorfizmy genu ABCB1 mogą wpływać na funkcjonalność P-gp, powodując zmiany w odpowiedzi na leki u poszczególnych pacjentów, co czyni go ważnym czynnikiem w medycynie spersonalizowanej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sandimmun Neoral 10 mg
Sandimmun Neoral, zawierający cyklosporynę w kapsułkach miękkich o dawkach 10 mg, 25 mg, 50 mg i 100 mg, ma istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w bezpiecznej farmakoterapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na cyklosporynę lub substancje pomocnicze, w tym makrogologlicerolu hydroksystearynian, którego zawartość w kapsułkach wynosi od 40,5 mg do 405 mg w zależności od dawki. Ponadto, stosowanie cyklosporyny jest przeciwwskazane z preparatami zawierającymi Hypericum perforatum ze względu na farmakodynamiczne obniżenie stężenia cyklosporyny w osoczu, co może prowadzić do utraty skuteczności immunosupresji.
aliskiren, alkoholizm, antagonista receptora endoteliny, antykoagulant doustny, białko transportujące aniony organiczne, bozentan, choroba wątroby, cyklosporyna, eteksylan dabigatranu, glikol propylenowy, Hypericum perforatum, inhibitor reniny, inhibitor trombiny, interakcja farmakodynamiczna, leczenie immunosupresyjne, makrogologlicerolu hydroksystearynian, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na cyklosporynę, olej rycynowy uwodorniony, padaczka, Sandimmun Neoral, transporter glikoproteiny P, ziele dziurawca