placenta accreta
Placenta accreta to poważne powikłanie położnicze, charakteryzujące się nieprawidłowym przytwierdzeniem łożyska do ściany macicy. W normalnych warunkach łożysko przytwierdza się do błony śluzowej macicy (decidua) i oddziela się samoistnie po porodzie. W przypadku placenta accreta, kosmki trofoblastu przenikają głębiej, docierając do mięśniówki macicy (myometrium).
Wyróżnia się trzy stopnie nasilenia tego schorzenia: placenta accreta (kosmki przylegają do mięśniówki), placenta increta (kosmki wnikają w mięśniówkę) oraz placenta percreta (kosmki przebijają całą ścianę macicy i mogą naciekać okoliczne narządy). Głównym czynnikiem ryzyka jest przebyte cięcie cesarskie lub inne zabiegi naruszające ścianę macicy, a także łożysko przodujące.
Diagnostyka opiera się głównie na badaniu ultrasonograficznym i rezonansie magnetycznym. Placenta accreta stanowi poważne zagrożenie dla życia matki ze względu na ryzyko masywnego krwotoku podczas próby oddzielenia łożyska po porodzie. Leczenie często wymaga zaplanowanego cięcia cesarskiego z możliwą histerektomią (usunięciem macicy), zwłaszcza w cięższych przypadkach. Współczesne postępowanie obejmuje multidyscyplinarne planowanie porodu w ośrodkach referencyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przyklejenie łożyska – Etiologia i przyczyny
Placenta accreta spectrum (PAS) to poważne powikłanie położnicze charakteryzujące się nieprawidłowym przyleganiem łożyska do ściany macicy, co uniemożliwia jego prawidłowe oddzielenie po porodzie. Etiopatogeneza obejmuje defekt w połączeniu endometrium z miometrium, nieprawidłową decydualizację, nadmierną inwazję trofoblastu oraz uszkodzenia powierzchni macicy, najczęściej po cięciu cesarskim lub innych zabiegach chirurgicznych. Ryzyko przyklejenia łożyska wzrasta wraz z liczbą cięć cesarskich: po jednym cięciu wynosi około 0,3%, a po pięciu lub więcej aż 6,7%. Łożysko przodujące zwiększa ryzyko do 3% u kobiet bez cięcia cesarskiego, a w połączeniu z cięciem cesarskim ryzyko wzrasta do 25-40%. Inne czynniki ryzyka to m.in. wiek matki >35 lat, wielorództwo, zespół Ashermana, ciąża mnoga, IVF, otyłość (BMI >30) oraz wcześniejsze zabiegi chirurgiczne macicy. PAS dzieli się na trzy stopnie zaawansowania: placenta accreta (75% przypadków), increta i percreta, z różnym stopniem penetracji mięśniówki macicy i okolicznych narządów.
ablacja endometrium, alfa-fetoproteina, ciąża mnoga, cięcie cesarskie, decidua basalis, decydualizacja, embolizacja tętnic macicznych, histerektomia okołoporodowa, infiltracja trofoblastu, kosmki łożyskowe, krwotok poporodowy, łożysko nisko usadowione, łożysko przodujące, łyżeczkowanie jamy macicy, myomektomia, placenta accreta, placenta increta, placenta percreta, placenta previa, przyklejenie łożyska, spektrum przyklejenia łożyska, zespół Ashermana, zrosty wewnątrzmaciczne - Leksykon chorób i schorzeń
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) to patologiczne umiejscowienie łożyska w dolnej części macicy, częściowo lub całkowicie zakrywające ujście szyjki macicy, co stanowi najczęstszą przyczynę bezbolesnego krwawienia w III trymestrze ciąży, występującą w około 1 na 200 ciąż. Diagnostyka opiera się na badaniu ultrasonograficznym, które jest kluczowe przed wykonaniem badania ginekologicznego, aby uniknąć masywnego krwawienia. Ocena pacjentki obejmuje monitorowanie parametrów życiowych, ilości i charakteru krwawienia, czynności serca płodu, bilansu płynów oraz badań laboratoryjnych (morfologia, grupa krwi, koagulogram). Klasyfikacja obejmuje łożysko nisko schodzące, brzeżne, częściowo i całkowicie przodujące, co determinuje dalsze postępowanie kliniczne i ryzyko powikłań. W przypadku krwawienia konieczne jest szybkie wdrożenie interwencji, w tym założenie dwóch dużych dojść dożylnych (minimum 18G), podawanie płynów infuzyjnych, tlenoterapię (8-10 l/min) oraz przygotowanie do transfuzji i ewentualnego cięcia cesarskiego.
badanie ultrasonograficzne, cewnik Foleya, cięcie cesarskie, czynność serca płodu, dojrzałość płuc płodu, dostęp dożylny, funkcje życiowe, hipowolemia, histerektomia, koagulogram, kortykosteroidy, krwawienie z dróg rodnych, łożysko brzeżne, masywny krwotok, morfologia krwi, ograniczenie aktywności, placenta accreta, placenta previa, płyny infuzyjne, przedwczesne zagnieżdżenie łożyska, radiologia interwencyjna, reżim łóżkowy, skurcz macicy, transfuzja krwi, ujście szyjki macicy, współżycie seksualne, wstrząs, zakrzepica, zespół wielodyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Przyklejenie łożyska – Objawy
Placenta accreta to poważne powikłanie położnicze charakteryzujące się nieprawidłowym, głębokim przyrośnięciem łożyska do ściany macicy, co uniemożliwia jego prawidłowe oddzielenie po porodzie. Wyróżnia się trzy stopnie nasilenia: placenta accreta (75-80% przypadków) – przyrośnięcie do błony mięśniowej macicy, placenta increta (około 17%) – wrastanie w mięśniówkę macicy oraz placenta percreta (około 5%) – przenikanie przez całą ścianę macicy z możliwą inwazją na sąsiednie narządy, np. pęcherz moczowy. Objawy kliniczne są często niecharakterystyczne, jednak krwawienie z pochwy w III trymestrze (28.-40. tydzień) stanowi najczęstszy symptom, a rzadziej występują ból miednicy czy krwiomocz w przypadku placenta percreta. Diagnostyka opiera się na badaniu ultrasonograficznym oraz rezonansie magnetycznym (MRI) jako badaniu uzupełniającym, a w podejrzeniu inwazji do pęcherza – cystoskopii. Czynniki ryzyka to m.in. wcześniejsze cięcie cesarskie, placenta praevia oraz zabiegi chirurgiczne w obrębie macicy.
ARDS, atonia macicy, badanie ultrasonograficzne, cięcie cesarskie, cystoskopia, hipotensja, histerektomia, krwawienie z pochwy, krwiomocz, krwotok poporodowy, łożysko przodujące, niedotlenienie płodu, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, odklejenie łożyska, pęcherz moczowy, placenta accreta, placenta increta, placenta percreta, poród przedwczesny, przetoczenie krwi, przyklejenie łożyska, rezonans magnetyczny, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, wcześniactwo - Leksykon chorób i schorzeń
Przyklejenie łożyska – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Placenta accreta to poważne powikłanie ciąży charakteryzujące się nieprawidłowym, głębokim wrastaniem łożyska w ścianę macicy, co może prowadzić do masywnego krwotoku poporodowego i poważnych powikłań, takich jak koagulopatie czy niewydolność wielonarządowa. Częstość występowania wzrosła z 0,8 do 3 na 1000 porodów, głównie z powodu rosnącej liczby cięć cesarskich. Spektrum przyklejenia łożyska obejmuje trzy stadia: placenta accreta (75% przypadków), placenta increta oraz placenta percreta. Główne czynniki ryzyka to wcześniejsze cięcia cesarskie i łożysko przodujące, a wczesne rozpoznanie za pomocą USG (czułość 75-100%, swoistość 65-100%) i MRI umożliwia planowanie porodu w ośrodkach III/IV poziomu z multidyscyplinarnym zespołem, co znacząco poprawia rokowanie. Zalecane jest planowe cięcie cesarskie z histerektomią między 34. a 35. tygodniem ciąży, pozostawiając łożysko in situ, aby uniknąć ryzyka masywnego krwotoku.
Amerykańskie Kolegium Położników i Ginekologów, badanie ultrasonograficzne, cięcie cesarskie, embolizacja tętnic macicznych, koagulopatia, krwotok poporodowy, kwas traneksamowy, łożysko przodujące, masywny krwotok, medycyna matczyno-płodowa, metotreksat, niedokrwistość, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niewydolność wielonarządowa, placenta accreta, placenta increta, placenta percreta, przyklejenie łożyska, rezonans magnetyczny, rozszerzenie i łyżeczkowanie, spektrum przyklejenia łożyska, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół stresu pourazowego, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) to poważne powikłanie ciąży, występujące u około 0,5% ciężarnych, charakteryzujące się całkowitym lub częściowym zakryciem ujścia wewnętrznego szyjki macicy przez łożysko. Stan ten jest istotnym czynnikiem ryzyka krwotoku poporodowego, z aRR 2,6 (95% CI 1,9-3,5) dla powikłań krwotocznych u matki, a około 19% pacjentek doświadcza krwawienia, z 20% wymagającymi nagłego porodu. Dodatkowo, ryzyko transfuzji krwi (aRR 3,8), atonii macicy (aRR 3,1), histerektomii (aRR 5,1) oraz innych powikłań, takich jak odklejenie łożyska czy przedwczesny poród, jest znacząco podwyższone. Lokalizacja łożyska na przedniej ścianie macicy oraz wcześniejsze cesarskie cięcia zwiększają ryzyko łożyska wrośniętego (PAS), z ryzykiem accrety rosnącym do 67% przy piątym lub kolejnych cięciach. Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska wiąże się także z 3-4-krotnie wyższą śmiertelnością i zachorowalnością noworodków, głównie z powodu przedwczesnego porodu, który występuje u 16,9% przed 34. tygodniem i 27,5% między 34. a 37. tygodniem ciąży.
atonia macicy, badanie ultrasonograficzne, cukrzyca, histerektomia, krwawienie przedporodowe, krwotok, krwotok poporodowy, łożysko wrośnięte, małopłytkowość, niedokrwistość płodu, oddział intensywnej terapii, oddział intensywnej terapii noworodkowej, odklejenie łożyska, opóźnienie neurorozwojowe, placenta accreta, placenta previa, poród przedwczesny, posocznica, powikłanie krwotoczne, radiologia interwencyjna, transfuzja krwi, trymestr ciąży, ultrasonografia, wada wrodzona, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu płodu, zapalenie endometrium, zespół nagłej śmierci niemowląt, zespół niewydolności oddechowej, znieczulenie ogólne, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Przyklejenie łożyska – Epidemiologia
Placenta accreta stanowi część spektrum przyklejenia łożyska (PAS), obejmującego także placenta increta i placenta percreta, których częstość występowania wzrosła znacząco w ostatnich dekadach, głównie z powodu rosnącej liczby cięć cesarskich. Epidemiologiczne dane wskazują, że częstość PAS wzrosła z 1 na 30 000 ciąż w latach 60. XX wieku do 1 na 533 ciąż w pierwszej dekadzie XXI wieku, a niektóre badania podają nawet 1 na 272 ciąże. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest wcześniejsze cięcie cesarskie, zwłaszcza w połączeniu z łożyskiem przodującym, gdzie ryzyko PAS wzrasta progresywnie wraz z liczbą cięć: od około 3% przy braku cięcia do 60% po trzech cięciach. Inne czynniki ryzyka to wiek matki >35 lat, wielorództwo (≥3 porody), wcześniejsze zabiegi chirurgiczne macicy, IVF, BMI ≥30 oraz zrosty wewnątrzmaciczne. Diagnostyka opiera się głównie na ultrasonografii położniczej i rezonansie magnetycznym, z dokładnością przekraczającą 90% w ośrodkach specjalistycznych, jednak przedporodowa diagnoza pozostaje wyzwaniem, gdyż w około 35% przypadków PAS nie jest podejrzewana przed porodem.
alfa-fetoproteina, anomalia macicy, cięcie cesarskie, diagnostyka przedporodowa, histerektomia okołoporodowa, kosmki łożyskowe, krwotok poporodowy, łożysko przodujące, miomektomia, pęknięcie macicy, placenta accreta, placenta increta, placenta percreta, placenta praevia, przyklejenie łożyska, rezonans magnetyczny, spektrum przyklejenia łożyska, ultrasonografia położnicza, uszkodzenie pęcherza moczowego, wspomagany rozród, wyłyżeczkowanie macicy, zapłodnienie in vitro, zrost wewnątrzmaciczny - Leksykon chorób i schorzeń
Przyklejenie łożyska – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Placenta accreta spectrum (PAS) obejmuje patologiczne przytwierdzenie łożyska do ściany macicy, w tym placenta accreta, increta i percreta, z częstością około 1 na 500 porodów. Schorzenie to wiąże się z wysokim ryzykiem masywnych krwotoków okołoporodowych, medianą utraty krwi wynoszącą około 3000 ml oraz koniecznością transfuzji u ponad 90% pacjentek. Wczesne rozpoznanie PAS, oparte na ocenie czynników ryzyka (np. wywiad zrostów wewnątrzmacicznych, tylne położenie łożyska, łożysko przodujące) oraz ultrasonograficznym systemie punktowym o dokładności 83,9-92%, umożliwia planowanie porodu w ośrodkach o wysokim stopniu referencyjności, co znacząco poprawia rokowanie i zmniejsza śmiertelność matek. Diagnostyka przedporodowa pozwala na optymalizację przygotowania zespołu i pacjentki, w tym adekwatne przygotowanie do transfuzji krwi oraz planową histerektomię podczas cięcia cesarskiego, która pozostaje standardem leczenia w ciężkich przypadkach PAS.
biomarker, diagnostyka przedporodowa, embolizacja tętnic macicznych, histerektomia okołoporodowa, koncentrat krwinek czerwonych, krwotok poporodowy, leczenie zachowawcze, łożysko przodujące, masywna utrata krwi, ośrodek referencyjny, placenta accreta, placenta accreta spectrum, placenta increta, placenta percreta, przyklejenie łożyska, transfuzja krwi, zachorowalność i śmiertelność, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe, zrosty wewnątrzmaciczne - Leksykon chorób i schorzeń
Przyklejenie łożyska – Diagnostyka i diagnoza
Placenta accreta to poważne powikłanie ciąży, charakteryzujące się nieprawidłowym przyczepieniem łożyska do mięśniówki macicy, co uniemożliwia jego samoistne oddzielenie po porodzie. Spektrum PAS obejmuje trzy stopnie inwazji: accreta (przyleganie do mięśniówki), increta (wrastanie w mięśniówkę) oraz percreta (przerastanie przez błonę surowiczą, czasem do narządów sąsiednich). Diagnostyka prenatalna opiera się głównie na ultrasonografii, która cechuje się czułością około 87% i swoistością około 86%, z typowymi cechami takimi jak utrata hipoechogennej strefy między łożyskiem a mięśniówką, liczne lakuny, ścieńczenie mięśniówki poniżej 1 mm oraz nieprawidłowe unaczynienie widoczne w Dopplerze. Systemy punktowe, np. z siedmioma wskaźnikami PAS, pozwalają na klasyfikację ryzyka: wynik <5 punktów wyklucza PAS, 5-10 punktów wskazuje na accreta/increta, a >10 na percretę. MRI stanowi uzupełnienie diagnostyki w trudnych przypadkach, zwłaszcza przy tylnej lokalizacji łożyska lub podejrzeniu głębokiej inwazji, z czułością 94,4% i swoistością 84%, jednak nie poprawia istotnie wyników w porównaniu do doświadczonego badania USG.
badania obrazowe, badanie dopplerowskie, badanie histopatologiczne, badanie przezpochwowe, cięcie cesarskie, histerektomia, krwotok, łożysko przodujące, miomektomia, ośrodek referencyjny, placenta accreta, placenta accreta spectrum, placenta increta, placenta percreta, rezonans magnetyczny, trofoblast, ultrasonografia, ultrasonografia 3D, wielorództwo, wyłyżeczkowanie jamy macicy, zapłodnienie in vitro, zespół wielodyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Etiologia i przyczyny
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta praevia) to patologiczne umiejscowienie łożyska całkowicie lub częściowo zakrywającego ujście szyjki macicy, występujące w około 0,5% ciąż. Etiologia tego stanu jest wieloczynnikowa i obejmuje m.in. uszkodzenia endometrium i bliznowacenie po wcześniejszych zabiegach (cesarskie cięcie, łyżeczkowanie, miomektomia), nieprawidłową implantację trofoblastu w obszarze blizny, nieprawidłowy kształt macicy oraz zwiększone zapotrzebowanie na powierzchnię łożyska w ciążach wielopłodowych lub u palących. Ryzyko placenta praevia rośnie wraz z liczbą poprzednich cięć cesarskich (np. 1 na 160 po 1 cięciu, 1 na 10 po 4 cięciach) oraz wiekiem matki powyżej 35 lat (3-krotnie wyższe ryzyko). Inne czynniki ryzyka to wielorództwo (5% ryzyka przy ≥6 porodach), ciąże z zapłodnienia in vitro, palenie tytoniu, używanie narkotyków, rasa (wyższe u Azjatek i Afroamerykanek) oraz życie na dużej wysokości.
blizna macicy, błona śluzowa macicy, cesarskie cięcie, ciąża wielopłodowa, decydualizacja, infiltracja trofoblastu, kosmki łożyskowe, krwotok, łyżeczkowanie jamy macicy, mechanizm patofizjologiczny, mięśniak, mięśniówka macicy, miomektomia, placenta accreta, placenta accreta spectrum, placenta increta, placenta percreta, placenta praevia, przedwczesne zagnieżdżenie łożyska, technika wspomaganego rozrodu, trzeci trymestr ciąży, ujście szyjki macicy, waskularyzacja endometrium, wielorództwo, zapłodnienie in vitro - Leksykon chorób i schorzeń
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Zapobieganie i profilaktyka
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) charakteryzuje się nieprawidłowym umiejscowieniem łożyska w dolnej części macicy, częściowo lub całkowicie pokrywając ujście szyjki macicy. Profilaktyka pierwotna opiera się na ograniczeniu czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu, używanie substancji psychoaktywnych, nadmierna masa ciała oraz niepotrzebne cięcia cesarskie. Diagnostyka opiera się na badaniach ultrasonograficznych wykonywanych w drugim trymestrze oraz kontrolnych USG około 32. tygodnia ciąży, co pozwala na monitorowanie pozycji łożyska i wykrycie ewentualnych nieprawidłowości. Po rozpoznaniu placenta previa zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej, unikanie podnoszenia ciężarów powyżej 9 kg, długotrwałego stania (powyżej 4 godzin) oraz stosowanie odpoczynku miednicznego, w tym powstrzymanie się od współżycia po 28. tygodniu ciąży i unikanie badań wewnętrznych pochwy. W przypadku krwawienia wskazany jest spoczynek w łóżku lub hospitalizacja, a także opracowanie planu bezpieczeństwa z szybkim dostępem do szpitala.
badanie ultrasonograficzne, badanie USG, cięcie cesarskie, dojrzewanie płuc płodu, immunoglobulina anty-D, irygacja pochwy, kortykosteroid, krwawienie, krwotok okołoporodowy, lek tokolityczny, opieka prenatalna, placenta accreta, placenta previa, poród drogami natury, przedwczesne zagnieżdżenie łożyska, rozszerzenie kanału szyjki, skurcz macicy, transfuzja krwi, współżycie seksualne, zespół łożyska wrośniętego