zator kałowy
Zator kałowy to stan patologiczny charakteryzujący się całkowitą niedrożnością jelita grubego spowodowaną nagromadzeniem twardych, zbitych mas kałowych. Stan ten występuje najczęściej w odbytnicy lub esicy i może prowadzić do poważnych powikłań, jeśli nie zostanie odpowiednio leczony.
Główne czynniki predysponujące do powstania zatoru kałowego to przewlekłe zaparcia, długotrwałe unieruchomienie, odwodnienie, stosowanie niektórych leków (szczególnie opioidów), choroby neurologiczne oraz podeszły wiek. Pacjenci geriatryczni są szczególnie narażeni na to schorzenie ze względu na obniżoną perystaltykę jelit, zmniejszone odczuwanie pragnienia oraz często ograniczoną aktywność fizyczną.
Objawy zatoru kałowego mogą obejmować silny ból brzucha, wzdęcia, nudności, wymioty, brak pasażu stolca oraz paradoksalną biegunkę (przeciekanie płynnej treści jelitowej obok zatoru). W diagnostyce istotne znaczenie ma badanie per rectum, badania obrazowe (RTG przeglądowe jamy brzusznej, TK) oraz wywiad dotyczący dotychczasowych problemów z wypróżnianiem.
Leczenie zatoru kałowego obejmuje mechaniczne usunięcie mas kałowych (ręczne wydobycie, irygacja), stosowanie środków przeczyszczających oraz wlewów doodbytniczych. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze może być konieczna interwencja chirurgiczna. Profilaktyka obejmuje odpowiednie nawodnienie, dietę bogatą w błonnik, regularną aktywność fizyczną oraz szybkie reagowanie na zaparcia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przetoka odbytniczo-pochwowa – Etiologia i przyczyny
Przetoka odbytniczo-pochwowa (RVF) to patologiczne połączenie między odbytnicą a pochwą, umożliwiające przedostawanie się gazów i kału do pochwy. Najczęstszą etiologią są urazy porodowe, zwłaszcza pęknięcia krocza III i IV stopnia, zakażenia rany po episiotomii oraz porody z użyciem instrumentów. Inne istotne przyczyny to choroby zapalne jelit, głównie choroba Leśniowskiego-Crohna (występująca u około 10% kobiet z tą chorobą), nowotwory miednicy oraz leczenie onkologiczne, w tym radioterapia, która może wywołać przetoki po 6-24 miesiącach od ekspozycji. Operacje w obrębie miednicy, takie jak histerektomia, niska przednia resekcja odbytnicy czy zabiegi na kroczu, również predysponują do powstania RVF. Infekcje, w tym ropnie kryptoglandularne i zakażenia gruczołu Bartholina, stanowią kolejną grupę czynników ryzyka.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, endometrioza, episiotomia, histerektomia, linia grzebieniasta odbytu, martwica tkanki, nacięcie krocza, niedokrwienie tkanki, niedrożność, pęknięcie krocza, pesarium pochwowe, przednia resekcja odbytnicy, przegroda odbytniczo-pochwowa, przetoka odbytniczo-pochwowa, radioterapia miednicy, uraz porodowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie uchyłków, zatoka Douglasa, zator kałowy