czynnik XIIa

Czynnik XIIa (aktywowany czynnik XII, nazywany również czynnikiem Hagemana) jest kluczowym białkiem w kaskadzie krzepnięcia krwi, działającym w szlaku wewnątrzpochodnym. Powstaje w wyniku aktywacji czynnika XII, która następuje po kontakcie z ujemnie naładowanymi powierzchniami, takimi jak kolagen, błony podstawne czy materiały sztuczne.

Aktywacja czynnika XII do XIIa inicjuje wewnątrzpochodny szlak krzepnięcia poprzez uruchomienie przekształcenia czynnika XI w XIa. Czynnik XIIa uczestniczy również w aktywacji układu kalikreina-kininy oraz dopełniacza, łącząc procesy krzepnięcia, stanu zapalnego i odpowiedzi immunologicznej.

Chociaż czynnik XIIa jest istotny w testach laboratoryjnych krzepnięcia (np. APTT), jego niedobór nie prowadzi do tendencji krwotocznych u ludzi. Badania wskazują natomiast na jego rolę w patogenezie zakrzepicy, co czyni go potencjalnym celem terapeutycznym w leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych, bez zwiększania ryzyka krwawień.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl