inhibitory EGFR
Inhibitory EGFR (receptora naskórkowego czynnika wzrostu) to grupa leków stosowanych w terapii celowanej nowotworów, szczególnie niedrobnokomórkowego raka płuca, raka jelita grubego, raka głowy i szyi oraz raka trzustki. Mechanizm ich działania polega na blokowaniu szlaku sygnałowego EGFR, który odpowiada za proliferację, przeżycie, angiogenezę i zdolność do tworzenia przerzutów komórek nowotworowych.
W praktyce klinicznej stosuje się dwie główne grupy inhibitorów EGFR: drobnocząsteczkowe inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI), jak erlotynib, gefitynib, afatynib i osimertynib, podawane doustnie, oraz przeciwciała monoklonalne (np. cetuksymab, panitumumab), stosowane dożylnie. Skuteczność inhibitorów EGFR jest najwyższa u pacjentów z aktywującymi mutacjami w genie EGFR, dlatego przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań molekularnych.
Do najczęstszych działań niepożądanych inhibitorów EGFR należą: wysypka trądzikopodobna (będąca pozytywnym markerem odpowiedzi na leczenie), biegunka, zapalenie śluzówek, zaburzenia wątrobowe oraz śródmiąższowa choroba płuc. W przypadku TKI EGFR głównym problemem klinicznym jest rozwój oporności, najczęściej poprzez mutację T790M w eksonie 20 genu EGFR, co wymaga zmiany strategii leczenia, np. na inhibitory trzeciej generacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry nieczerniakowy – Leczenie
Nieczerniakowy rak skóry, obejmujący głównie raka podstawnokomórkowego (BCC) i kolczystokomórkowego (SCC), charakteryzuje się wysoką skutecznością leczenia, z pięcioletnimi wskaźnikami wyleczenia przekraczającymi 90%. Podstawową metodą terapii jest chirurgia, w tym ekscyzja z marginesem zdrowej tkanki oraz chirurgia mikrograficzna Mohsa, szczególnie zalecana w lokalizacjach o wysokim ryzyku i wrażliwych kosmetycznie. Alternatywne metody miejscowe, takie jak krioterapia, łyżeczkowanie z elektrodesykacją, chemioterapia miejscowa (5-fluorouracyl) oraz immunoterapia miejscowa (imiquimod), są stosowane głównie w powierzchownych postaciach nowotworu. Radioterapia pełni rolę uzupełniającą lub alternatywną, zwłaszcza w przypadkach nieoperacyjnych, z uwzględnieniem potencjalnych działań niepożądanych, takich jak przewlekłe zapalenie skóry i ryzyko wtórnych nowotworów.
5-fluorouracyl, cemiplimab, cetuksymab, chemioterapia miejscowa, chemioterapia systemowa, chirurgia mikrograficzna Mohsa, choroba Bowena, cisplatyna, ekscyzja chirurgiczna, elektrodesykacja, imikwimod, immunoterapia miejscowa, inhibitory EGFR, inhibitory punktów kontrolnych immunologicznych, inhibitory szlaku Hedgehog, krioterapia, nawrót nowotworu, nieczerniakowy rak skóry, pembrolizumab, radioterapia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, sonidegib, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, wismodegib