endotoksyna bakteryjna

Endotoksyny bakteryjne to lipopolisacharydy (LPS) stanowiące główny składnik zewnętrznej błony komórkowej bakterii Gram-ujemnych. W przeciwieństwie do egzotoksyn, które są aktywnie wydzielane przez bakterie, endotoksyny są uwalniane podczas lizy komórek bakteryjnych lub podziału komórkowego.

Pod względem strukturalnym endotoksyny składają się z trzech części: lipidu A (odpowiedzialnego za toksyczność), rdzenia oligosacharydowego oraz antygenu O (determinującego swoistość serologiczną). Lipid A wywołuje silną odpowiedź immunologiczną organizmu, prowadząc do uwolnienia cytokin prozapalnych, aktywacji układu dopełniacza i kaskady krzepnięcia.

Obecność endotoksyn w krwiobiegu (endotoksemia) może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, w tym gorączki, spadku ciśnienia tętniczego, zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), a w skrajnych przypadkach wstrząsu septycznego i niewydolności wielonarządowej.

W diagnostyce laboratoryjnej endotoksyny wykrywa się za pomocą testu lizatu amebocytów z krwi skrzypłocza (LAL), który jest niezwykle czuły i specyficzny. W przemyśle farmaceutycznym i medycznym kontrola obecności endotoksyn jest kluczowym elementem zapewnienia jakości produktów przeznaczonych do podania pozajelitowego.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl