nadpobudliwość paradoksalna
Nadpobudliwość paradoksalna to zjawisko polegające na niepożądanej reakcji na leki, która jest przeciwna do oczekiwanego efektu terapeutycznego. Najczęściej obserwuje się ją po zastosowaniu leków o działaniu uspokajającym lub nasennym, które zamiast wyciszać, wywołują pobudzenie psychoruchowe.
Efekt paradoksalny występuje szczególnie często u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi. W praktyce klinicznej zjawisko to obserwuje się po podaniu benzodiazepin, leków przeciwhistaminowych, barbituranów czy niektórych neuroleptyków. Pacjent zamiast uspokojenia doświadcza niepokoju, rozdrażnienia, a nawet agresji.
Mechanizm powstawania nadpobudliwości paradoksalnej nie jest w pełni poznany. Przypuszcza się, że może wynikać z indywidualnych różnic w metabolizmie leków, specyficznych uwarunkowań genetycznych lub zaburzeń neuroprzekaźnictwa. Zjawisko to stanowi istotny problem kliniczny wymagający modyfikacji leczenia – zwykle poprzez zmianę leku na preparat z innej grupy farmakologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Chloropernazinum 10 mg
Stosowanie prochloroperazyny (Chloropernazinum) u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na niewystarczające dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa oraz potencjalne ryzyko teratogenne wykazane w badaniach przedklinicznych na zwierzętach. Lek w dawce 10 mg powinien być stosowany u ciężarnych wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu i noworodka. Neuroleptyki mogą wydłużać poród, dlatego zaleca się wstrzymanie podawania leku do momentu rozszerzenia szyjki macicy do 3-4 cm. Ekspozycja płodu na prochloroperazynę, zwłaszcza w III trymestrze, może skutkować u noworodka letargiem, paradoksalną nadpobudliwością, drżeniami oraz obniżonym wynikiem w skali Apgar.