ból głowy z nadużycia leków
Ból głowy z nadużycia leków (BNL) to przewlekły, wtórny typ bólu głowy, który rozwija się wskutek regularnego, nadmiernego stosowania leków przeciwbólowych. Występuje u pacjentów, którzy początkowo cierpieli na pierwotne bóle głowy (najczęściej migrenę lub ból typu napięciowego) i zaczęli przyjmować leki przeciwbólowe częściej niż jest to zalecane.
BNL diagnozuje się, gdy ból głowy występuje przez co najmniej 15 dni w miesiącu u pacjenta nadużywającego leków przeciwbólowych przez minimum 3 miesiące. Kryteria nadużycia zależą od grupy leków: dla tryptanów, ergotaminy, opioidów i leków złożonych to co najmniej 10 dni miesięcznie, a dla prostych analgetyków (np. NLPZ, paracetamol) – co najmniej 15 dni miesięcznie.
Patofizjologia BNL wiąże się z sensytyzacją ośrodkową, zmianami w układzie serotoninergicznym i dopaminergicznym oraz aktywacją mechanizmów prozapalnych. Charakterystyczną cechą jest pogorszenie bólu głowy w ciągu 24-48 godzin po odstawieniu leków przeciwbólowych, co prowadzi do błędnego koła: pacjent przyjmuje kolejne dawki leku, co tylko nasila problem.
Leczenie opiera się na edukacji pacjenta, odstawieniu nadużywanych leków (detoksykacja) oraz wprowadzeniu terapii profilaktycznej pierwotnego bólu głowy. Detoksykacja może odbywać się ambulatoryjnie lub w warunkach szpitalnych, w zależności od rodzaju nadużywanych leków, chorób współistniejących i wcześniejszych prób odstawienia. Kluczowa jest również opieka neurologiczna i wsparcie psychologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zolmiles
Zolmitryptan (Zolmiles) jest wskazany wyłącznie w leczeniu jednoznacznie rozpoznanej migreny, z wykluczeniem postaci hemiplegicznej, podstawnej i oftalmoplegicznej. Przed zastosowaniem leku należy wykluczyć inne poważne schorzenia neurologiczne u pacjentów z nietypowymi objawami. Z uwagi na mechanizm działania jako agonista receptorów 5HT1B/1D, stosowanie zolmitryptanu wiąże się z ryzykiem incydentów mózgowo-naczyniowych, zwłaszcza u pacjentów z migreną oraz u osób z czynnikami ryzyka choroby niedokrwiennej serca (palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, obciążenie rodzinne). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a i innymi zaburzeniami rytmu serca związanymi z dodatkowymi drogami przewodzenia. Przed terapią u osób po 40. roku życia i kobiet po menopauzie zaleca się diagnostykę kardiologiczną, mimo że nie eliminuje to całkowicie ryzyka poważnych zdarzeń sercowych.
agonista receptora 5HT1B/1D, ból głowy z nadużycia leków, ból w klatce piersiowej, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, dziurawiec zwyczajny, fenyloketonuria, hiperlipidemia, incydent naczyniowo-mózgowy, migrena, migrena hemiplegiczna, migrena oftalmoplegiczna, migrena podstawna, nadciśnienie tętnicze, skurcz naczyń wieńcowych, SNRI, SSRI, udar mózgu, wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zolmitryptan