zakrzep tętnicy krezkowej
Zakrzep tętnicy krezkowej (łac. thrombosis arteriae mesentericae) stanowi stan nagłego zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Jest to okluzja tętnicy krezkowej górnej lub dolnej przez skrzeplinę, która powoduje ostre niedokrwienie jelit.
Patofizjologicznie zakrzep tętnicy krezkowej najczęściej rozwija się na podłożu miażdżycy naczyń, zaburzeń rytmu serca (zwłaszcza migotania przedsionków), przewlekłej niewydolności serca, stanów nadkrzepliwości czy po przebytym zawale mięśnia sercowego. Kluczowym mechanizmem jest nagłe przerwanie przepływu krwi przez naczynie trzewne, co prowadzi do niedokrwienia, a następnie martwicy ściany jelita.
Obraz kliniczny charakteryzuje się nagłym, silnym bólem brzucha, nieproporcjonalnie dużym w stosunku do objawów przedmiotowych. W badaniu fizykalnym stwierdza się wzdęcie brzucha, objawy otrzewnowe, a w późniejszym etapie objawy wstrząsu. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się leukocytozę, podwyższone stężenie mleczanów i D-dimerów oraz kwasicę metaboliczną.
Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych – angio-TK jamy brzusznej pozwala na precyzyjne uwidocznienie miejsca niedrożności. W niektórych przypadkach wykonuje się klasyczną angiografię, szczególnie gdy planowane jest leczenie wewnątrznaczyniowe.
Leczenie zakrzepu tętnicy krezkowej wymaga pilnej interwencji chirurgicznej. Obejmuje ono trombektomię, rewaskularyzację naczynia oraz resekcję martwiczych fragmentów jelita. W wybranych przypadkach stosuje się leczenie endowaskularne z trombolizą selektywną. W okresie pooperacyjnym kluczowe znaczenie ma profilaktyka przeciwzakrzepowa oraz identyfikacja i leczenie przyczyny zakrzepu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Etiologia i przyczyny
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to stan patologiczny wynikający z istotnego skrócenia lub utraty funkcji jelita cienkiego, prowadzący do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, płynów i elektrolitów. Etiologia ZKJ jest zróżnicowana i zależy od wieku pacjenta; u dorosłych dominują przyczyny nabyte, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna (odpowiedzialna za 50-60% przypadków), niedokrwienie krezki, nowotwory jelita cienkiego oraz powikłania chirurgiczne, natomiast u noworodków i niemowląt najczęściej występują martwicze zapalenie jelit (NEC) oraz wady wrodzone przewodu pokarmowego (np. atrezja jelitowa, gastroschisis). ZKJ może również mieć podłoże wrodzone, związane z mutacjami genów CLMP i FLNA, lub wynikać z utraty funkcji jelita przy zachowanej jego długości, np. w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych czy enteritis post-radiationem.
atrezja jelitowa, choroba Hirschsprunga, choroba Leśniowskiego-Crohna, glukagonopodobny peptyd-2, hiperplazja enterocytów, malrotacja jelit, martwicze zapalenie jelit, mukowiscydoza, niedokrwienie krezki, niewydolność jelit, nowotwór jelita cienkiego, popromienne zapalenie jelit, przewlekła rzekoma niedrożność jelit, resekcja jelita cienkiego, skręt jelita, skręt jelita środkowego, wgłobienie jelita, wytrzewienie, zaburzenie wchłaniania, zakrzep tętnicy krezkowej, zastawka krętniczo-kątnicza, zawał jelita, zespół krótkiego jelita, zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego