działanie diabetogenne

Działanie diabetogenne odnosi się do efektu lub właściwości substancji, leku lub schorzenia, które prowadzą do rozwoju lub nasilenia cukrzycy (diabetes mellitus). Mechanizmy działania diabetogennego mogą obejmować zwiększenie insulinooporności, upośledzenie wydzielania insuliny przez komórki beta trzustki lub nasilenie wątrobowej produkcji glukozy.

Wśród leków o działaniu diabetogennym wyróżnia się kortykosteroidy, które zwiększają insulinooporność i glukoneogenezę wątrobową; niektóre leki przeciwpsychotyczne, szczególnie atypowe, które mogą prowadzić do przyrostu masy ciała i rozwoju zespołu metabolicznego; tiazydowe leki moczopędne, które mogą wpływać na metabolizm glukozy oraz inhibitory proteaz stosowane w leczeniu HIV.

Działanie diabetogenne może być również efektem chorób endokrynologicznych jak akromegalia (nadmiar hormonu wzrostu), zespół Cushinga (nadmiar kortyzolu) czy pheochromocytoma (guz chromochłonny produkujący katecholaminy). Również przewlekłe zapalenie trzustki, hemochromatoza czy niektóre zakażenia wirusowe mogą wykazywać działanie diabetogenne.

W praktyce klinicznej, świadomość działania diabetogennego różnych czynników jest kluczowa dla profilaktyki cukrzycy, monitorowania pacjentów z grupy ryzyka oraz właściwego dostosowania terapii u osób już chorujących na cukrzycę.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl