Interakcje leku
Diaprel MR 60 mg
Gliklazyd (DIAPREL MR 60 mg) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą. Szczególnie istotne są interakcje nasilające działanie hipoglikemizujące, takie jak z mikonazolem (przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiej hipoglikemii i śpiączki), fenylbutazonem (wymagającym dostosowania dawki gliklazydu) oraz alkoholem, który blokuje reakcje kompensacyjne organizmu i maskuje objawy hipoglikemii. Ponadto, synergistyczne działanie hipoglikemizujące obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwcukrzycowych, β-adrenolityków, flukonazolu, inhibitorów ACE, antagonistów receptorów H2, inhibitorów MAO, sulfonamidów, klarytromycyny oraz NLPZ. W tych przypadkach zalecane jest monitorowanie glikemii i ewentualna korekta dawki gliklazydu.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Produkty zwiększające ryzyko hipoglikemii
- Interakcje przeciwwskazane
- Interakcje niezalecane
- Interakcje wymagające ostrożności
- Produkty zwiększające stężenie glukozy we krwi
- Produkty niezalecane ze względu na ryzyko hiperglikemii
- Produkty wymagające ostrożności ze względu na ryzyko hiperglikemii
- Produkty mogące powodować zaburzenia stężenia glukozy we krwi
- Interakcje wymagające ostrożności ze względu na ryzyko zaburzeń glikemii
- Interakcje wymagające rozważenia ryzyka
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji leku DIAPREL MR 60 mg
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Interakcje leków z gliklazydem (DIAPREL MR 60 mg) mogą prowadzić do zmiany działania terapeutycznego lub nasilenia działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na produkty lecznicze i substancje, które mogą powodować zaburzenia kontroli glikemii. Interakcje podzielono na kategorie w zależności od ich wpływu na stężenie glukozy we krwi i od stopnia istotności klinicznej.1
Produkty zwiększające ryzyko hipoglikemii
Wiele produktów leczniczych może nasilać działanie hipoglikemizujące gliklazydu, prowadząc do obniżenia stężenia glukozy we krwi poniżej wartości prawidłowych, a w skrajnych przypadkach do śpiączki hipoglikemicznej.2
Interakcje przeciwwskazane
Mikonazol (stosowany ogólnie, żel do stosowania w jamie ustnej) – znacząco nasila działanie hipoglikemizujące poprzez hamowanie metabolizmu gliklazydu, co może prowadzić do ciężkiej hipoglikemii, a nawet śpiączki hipoglikemicznej. Jednoczesne stosowanie tych leków jest przeciwwskazane.3
Interakcje niezalecane
Fenylbutazon (stosowany ogólnie) – nasila działanie hipoglikemizujące pochodnych sulfonylomocznika poprzez dwa mechanizmy: wypieranie gliklazydu z połączeń z białkami osocza oraz zmniejszenie jego wydalania. Zaleca się zastosowanie alternatywnego leku przeciwzapalnego. Jeżeli zastosowanie fenylbutazonu jest konieczne, należy poinformować pacjenta o ryzyku hipoglikemii i podkreślić istotną rolę samokontroli glikemii. Konieczne może być dostosowanie dawki gliklazydu zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu leczenia fenylbutazonem.4
Interakcje wymagające ostrożności
Nasilenie działania hipoglikemizującego gliklazydu, prowadzące w niektórych przypadkach do hipoglikemii, może wystąpić podczas jednoczesnego stosowania następujących leków:5
- Inne leki przeciwcukrzycowe – synergistyczne działanie hipoglikemizujące w przypadku jednoczesnego stosowania z insuliną, akarbozą, metforminą, tiazolidynedionami, inhibitorami peptydazy dipeptydylowej IV oraz agonistami receptora GLP-1
- Leki blokujące receptory β-adrenergiczne – maskują niektóre objawy hipoglikemii (tachykardia, kołatanie serca) i opóźniają mechanizmy kompensacyjne
- Flukonazol – inhibitor enzymu CYP2C9, zwiększa stężenie gliklazydu we krwi
- Inhibitory konwertazy angiotensyny (kaptopryl, enalapryl) – zwiększają wrażliwość tkanek na insulinę
- Leki blokujące receptory H2 – zmniejszają metabolizm wątrobowy gliklazydu
- Inhibitory MAO – nasilają działanie hipoglikemizujące pochodnych sulfonylomocznika
- Sulfonamidy – wypierają gliklazyd z połączeń z białkami osocza
- Klarytromycyna – hamuje metabolizm gliklazydu
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne – zwiększają działanie hipoglikemizujące przez wypieranie gliklazydu z połączeń z białkami
Produkty zwiększające stężenie glukozy we krwi
Niektóre leki wykazują działanie hiperglikemizujące, które może prowadzić do utraty kontroli glikemii u pacjentów stosujących gliklazyd.6
Produkty niezalecane ze względu na ryzyko hiperglikemii
Danazol – wykazuje silne działanie diabetogenne poprzez wpływ na metabolizm węglowodanów. Jeżeli zastosowanie danazolu jest konieczne, należy ostrzec pacjenta o ryzyku hiperglikemii i podkreślić znaczenie regularnej kontroli stężenia glukozy we krwi i w moczu. W razie potrzeby należy dostosować dawkę gliklazydu zarówno podczas leczenia danazolem, jak i po jego zakończeniu.7
Produkty wymagające ostrożności ze względu na ryzyko hiperglikemii
Chloropromazyna (lek neuroleptyczny) – w dużych dawkach (>100 mg/dobę) zwiększa stężenie glukozy we krwi poprzez zmniejszenie wydzielania insuliny. Należy uprzedzić pacjenta i podkreślić istotność regularnego monitorowania glikemii. Może być konieczne dostosowanie dawki gliklazydu podczas leczenia chloropromazyną oraz po jego zakończeniu. 100 mg/dobę) zwiększają stężenie glukozy we krwi (zmniejszenie wydzielania insuliny). Należy uprzedzić pacjenta i podkreślić istotność monitorowania stężenia glukozy we krwi. Może być konieczne dostosowanie dawki przeciwcukrzycowej substancji czynnej podczas i po zakończeniu leczenia lekiem neuroleptycznym.”>8
Glikokortykosteroidy (podawane ogólnie, dostawowo, na skórę i doodbytniczo) oraz tetrakozaktyd – powodują zwiększenie stężenia glukozy we krwi z możliwością wystąpienia kwasicy ketonowej wskutek zmniejszonej tolerancji na węglowodany. Pacjent powinien być poinformowany o możliwości takiej interakcji, a kontrola glikemii powinna być szczególnie staranna na początku terapii kortykosteroidami. Może być konieczna modyfikacja dawki gliklazydu zarówno podczas leczenia kortykosteroidami, jak i po jego zakończeniu.9
Leki β2-mimetyczne (rytodryna, salbutamol, terbutalina podawane dożylnie) – zwiększają stężenie glukozy we krwi poprzez stymulację receptorów β2-adrenergicznych. Należy regularnie kontrolować glikemię, a w przypadku znacznej hiperglikemii może być konieczne czasowe zastosowanie insulinoterapii.10
Preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) – zmniejszają ekspozycję na gliklazyd poprzez indukcję enzymów metabolizujących lek. Należy regularnie monitorować stężenie glukozy we krwi, zwłaszcza przy rozpoczynaniu i kończeniu stosowania preparatów z dziurawcem.11
Produkty mogące powodować zaburzenia stężenia glukozy we krwi
Niektóre leki mogą powodować nieprzewidywalne wahania stężenia glukozy we krwi, co wymaga szczególnej ostrożności podczas ich stosowania u pacjentów leczonych gliklazydem.12
Interakcje wymagające ostrożności ze względu na ryzyko zaburzeń glikemii
Fluorochinolony – mogą powodować zarówno hipoglikemię, jak i hiperglikemię poprzez wpływ na wydzielanie insuliny. W przypadku jednoczesnego stosowania produktu DIAPREL MR i antybiotyków z grupy fluorochinolonów należy ostrzec pacjenta o ryzyku wahań glikemii i podkreślić znaczenie regularnej kontroli stężenia glukozy we krwi.13
Interakcje wymagające rozważenia ryzyka
Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) – pochodne sulfonylomocznika, w tym gliklazyd, mogą nasilać działanie przeciwzakrzepowe podczas jednoczesnego stosowania. Mechanizm polega głównie na wypieraniu leków przeciwzakrzepowych z połączeń z białkami osocza oraz hamowaniu ich metabolizmu. Może być konieczne dostosowanie dawki leku przeciwzakrzepowego na podstawie regularnej kontroli parametrów krzepnięcia (INR).14
Interakcje z alkoholem
Alkohol silnie nasila działanie hipoglikemizujące gliklazydu poprzez blokowanie reakcji kompensacyjnych organizmu w odpowiedzi na obniżenie stężenia glukozy we krwi. Spożywanie alkoholu podczas leczenia gliklazydem może prowadzić do ciężkiej hipoglikemii, a w skrajnych przypadkach nawet do śpiączki hipoglikemicznej. Interakcja ta ma charakter farmakodynamiczny i polega głównie na:15
- Hamowaniu przez alkohol glukoneogenezy wątrobowej
- Zaburzeniu mechanizmów kompensacyjnych w odpowiedzi na hipoglikemię
- Wydłużeniu czasu reakcji pacjenta na objawy hipoglikemii
- Maskowaniu objawów hipoglikemii (szczególnie podczas intoksykacji alkoholowej)
Należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu oraz przyjmowania leków zawierających alkohol podczas terapii gliklazydem. Pacjenci powinni być szczegółowo poinformowani o tym ryzyku i edukowani odnośnie objawów hipoglikemii i postępowania w przypadku jej wystąpienia.16
Tabela interakcji leku DIAPREL MR 60 mg
| Lek/substancja | Rodzaj interakcji | Mechanizm | Poziom ważności | Postępowanie |
|---|---|---|---|---|
| Mikonazol (ogólnie, żel do jamy ustnej) | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Hamowanie metabolizmu gliklazydu | Bardzo wysoki (interakcja przeciwwskazana) | Równoczesne stosowanie przeciwwskazane |
| Fenylbutazon (ogólnie) | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Wypieranie z połączeń z białkami, zmniejszenie wydalania | Wysoki (interakcja niezalecana) | Zastosować inny lek przeciwzapalny; dostosować dawkę gliklazydu |
| Alkohol i produkty zawierające alkohol | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Blokowanie reakcji kompensacyjnych | Wysoki (interakcja niezalecana) | Unikać spożywania alkoholu |
| Danazol | Zwiększenie stężenia glukozy we krwi | Działanie diabetogenne | Wysoki (interakcja niezalecana) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| Inne leki przeciwcukrzycowe (insulina, akarboza, metformina, tiazolidynediony, inhibitory DPP-IV, agoniści GLP-1) | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Synergizm działania | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawek |
| Leki β-adrenolityczne | Nasilenie działania hipoglikemizującego, maskowanie objawów hipoglikemii | Blokada odpowiedzi adrenergicznej | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; edukacja pacjenta |
| Flukonazol | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Hamowanie CYP2C9 | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| Inhibitory ACE (kaptopryl, enalapryl) | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Zwiększenie wrażliwości na insulinę | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| Antagoniści receptora H2 | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Zmniejszenie metabolizmu wątrobowego | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| Inhibitory MAO | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Wpływ na metabolizm węglowodanów | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| Sulfonamidy | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Wypieranie z połączeń z białkami | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| Klarytromycyna | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Hamowanie metabolizmu gliklazydu | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| NLPZ | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Wypieranie z połączeń z białkami | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| Chloropromazyna (>100 mg/dobę) | Zwiększenie stężenia glukozy we krwi | Zmniejszenie wydzielania insuliny | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| Glikokortykosteroidy i tetrakozaktyd | Zwiększenie stężenia glukozy we krwi | Zmniejszenie tolerancji na węglowodany | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| β2-mimetyki (i.v.): rytodryna, salbutamol, terbutalina | Zwiększenie stężenia glukozy we krwi | Stymulacja receptorów β2 | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; rozważenie insulinoterapii |
| Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) | Zmniejszenie ekspozycji na gliklazyd | Indukcja enzymów metabolizujących | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; dostosowanie dawki gliklazydu |
| Fluorochinolony | Zaburzenia stężenia glukozy we krwi (hipo- lub hiperglikemia) | Wpływ na wydzielanie insuliny | Średni (ostrożność) | Monitorowanie glikemii; edukacja pacjenta |
| Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Wypieranie z połączeń z białkami, hamowanie metabolizmu | Niski (rozważenie ryzyka) | Kontrola INR; dostosowanie dawki leku przeciwzakrzepowego |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania