Leki w grupie
„pochodne sulfonylomocznika”

Pochodne sulfonylomocznika to grupa doustnych leków przeciwcukrzycowych stosowanych w leczeniu cukrzycy typu 2. Działają one poprzez stymulację komórek beta trzustki do wydzielania insuliny, niezależnie od poziomu glukozy we krwi. Mechanizm działania polega na blokowaniu kanałów potasowych ATP-zależnych w błonie komórkowej komórek beta, co prowadzi do depolaryzacji błony, napływu jonów wapnia i uwolnienia insuliny.

Do najważniejszych pochodnych sulfonylomocznika należą: glibenklamid (Daonil, Euclamin), gliklazyd (Diaprel, Diabrezide), glimepiryd (Amaryl, Glimepiride), glipizyd (Glibenese, Minidiab) oraz tolbutamid (Diabetol). W Polsce najczęściej stosowane są gliklazyd, glimepiryd i glibenklamid.

Pochodne sulfonylomocznika można podzielić na generacje. Do I generacji zaliczamy tolbutamid i chlorpropamid, które obecnie są rzadko stosowane. II generacja obejmuje glibenklamid i glipizyd, natomiast do III generacji zaliczamy gliklazyd i glimepiryd, które charakteryzują się lepszym profilem bezpieczeństwa, mniejszym ryzykiem hipoglikemii oraz korzystniejszym wpływem na układ sercowo-naczyniowy.

Największymi zaletami stosowania pochodnych sulfonylomocznika są ich wysoka skuteczność w obniżaniu stężenia glukozy we krwi (redukcja HbA1c o 1-2%), dobra tolerancja przez pacjentów, niski koszt terapii oraz długoletnie doświadczenie w ich stosowaniu. Niektóre z nich, jak gliklazyd, wykazują dodatkowe działanie przeciwutleniające i ochronne na naczynia krwionośne.

Do najpoważniejszych działań niepożądanych pochodnych sulfonylomocznika należy ryzyko hipoglikemii, która może być szczególnie niebezpieczna u osób starszych. Zwiększają one również masę ciała (średnio o 2-3 kg). Istnieją także kontrowersje dotyczące ich bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego, szczególnie w przypadku starszych preparatów. Pochodne sulfonylomocznika nie powinny być stosowane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz wątroby, a także u kobiet w ciąży.

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl