Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Esotkaleno 10 mg

Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa prednizonu, substancji czynnej leku Esotkaleno, obejmuje badania toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. W modelach zwierzęcych wartość LD50 dla prednizolonu wynosi 240 mg/kg m.c. (szczury, podanie jednorazowe), co wskazuje na stosunkowo wysoką tolerancję dawki ostrej. Toksyczność podostra ujawniła zmiany histopatologiczne zależne od gatunku i dawki: u szczurów dawka 33 mg/kg m.c./dobę przez 7-14 dni powodowała uszkodzenia komórek wysp trzustkowych Langerhansa, u królików dawka 2-3 mg/kg m.c./dobę przez 2-4 tygodnie wywoływała hepatotoksyczność, a u świnek morskich i psów dawki 0,5-5 mg/kg m.c. i 4 mg/kg m.c. odpowiednio przez kilka tygodni indukowały martwicę mięśni. Badania genotoksyczności nie wykazały istotnego ryzyka mutagenności, a badania karcynogenności nie potwierdziły działania rakotwórczego prednizonu.

Wskazania
  1. alergiczne zapalenie naczyń
  2. alergiczne zapalenie spojówek
  3. alergiczny nieżyt nosa
  4. alergiczny wyprysk kontaktowy
  5. artropatia enteropatyczna
  6. astma oskrzelowa
  7. autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
  8. autoimmunologiczne zapalenie wątroby
  9. chłoniak nieziarniczy
  10. choroba Addisona
  11. choroba Behçeta
  12. choroba Hodgkina
  13. choroba Leśniowskiego-Crohna
  14. choroba Waldenströma
  15. choroby ziarniniakowe
  16. ciężkie postacie kataru siennego
  17. czynne reumatoidalne zapalenie stawów
  18. egzema
  19. eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
  20. eozynofilowe zapalenie powięzi
  21. erytrodermia
  22. gruźlica płuc
  23. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  24. guzkowe zapalenie tętnic
  25. hiperkalcemia w pierwotnych chorobach złośliwych
  26. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  27. idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe
  28. łagodny pemfigoid błony śluzowej
  29. liniowa dermatoza IgA
  30. liszaj ruberowy osutka
  31. liszajec herpetiformis
  32. łupież rubra mieszkowy
  33. łuszczyca krostkowa
  34. łuszczycowe zapalenie stawów
  35. mieszane choroby tkanki łącznej
  36. młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
  37. myasthenia
  38. naczyniak jamisty
  39. niedobór ACTH
  40. niewydolność kory nadnerczy
  41. obrzęk Quinckego
  42. obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej
  43. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
  44. oparzenia zasadowe
  45. oparzenie przełyku
  46. opryszczka ciężarnych
  47. ostra białaczka limfoblastyczna
  48. ostra przerywana trombocytopenia
  49. ostre zapalenie pęcherzyków płucnych
  50. paliatywna terapia chorób nowotworowych
  51. parałuszczyca
  52. pęcherzyca zwykła
  53. pemfigoid pęcherzowy
  54. piodermia zgorzelinowa
  55. podostry skórny toczeń rumieniowaty
  56. polimialgia reumatyczna
  57. polineuropatia związana z gammapatią monoklonalną
  58. profilaktyka i leczenie wymiotów wywołanych cytostatykami
  59. profilaktyka zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków
  60. przewlekła białaczka limfatyczna
  61. przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc
  62. przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne
  63. przewlekłe zapalenie rzęs
  64. przewlekły tarczowaty toczeń rumieniowaty
  65. przewlekły zespół Guillaina-Barrégo
  66. reakcja Jarischa-Herxheimera
  67. reakcje alergiczne
  68. reakcje anafilaktoidalne
  69. reaktywne zapalenie stawów
  70. rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek
  71. rumień guzowaty
  72. sarkoidoza
  73. śródmiąższowe choroby płuc
  74. śródmiąższowe zapalenie rogówki
  75. stany stresowe po długotrwałej terapii kortykosteroidami
  76. stwardnienie rozsiane
  77. submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek
  78. szpiczak mnogi
  79. toczeń rumieniowaty układowy
  80. toksyczna rozpływna martwica naskórka
  81. twardzina układowa
  82. uogólniona ostra osutka krostkowa
  83. usunięcie nadnerczy
  84. wielopostaciowy rumień wysiękowy
  85. wrodzone pęcherzowe oddzielanie się naskórka
  86. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  87. wyprysk atopowy
  88. wyprysk bakteryjny
  89. wyprysk kontaktowy
  90. wysypki polekowe
  91. zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
  92. zapalenie błony naczyniowej oka
  93. zapalenie nadtwardówki
  94. zapalenie rogówki
  95. zapalenie serca w gorączce reumatycznej
  96. zapalenie skórno-mięśniowe
  97. zapalenie stawów kręgosłupa
  98. zapalenie stawów w sarkoidozie
  99. zapalenie tętnicy skroniowej
  100. zapalenie twardówki
  101. zapalenie wielomięśniowe
  102. zarostowe zapalenie oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc
  103. zespół nadnerczowo-płciowy
  104. zespół Sézary'ego
  105. zespół Sweeta
  106. zespół Tolosa-Hunta
  107. zespół Westa
  108. ziarniniakowatość Wegenera
  109. ziarniniakowe zapalenie warg
  110. zwłóknienie płuc
Substancja czynna

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Esotkaleno

Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego prednizonu, substancji czynnej leku Esotkaleno, opiera się na szeregu konwencjonalnych badań farmakologicznych obejmujących bezpieczeństwo stosowania, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na reprodukcję, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze. Dane przedkliniczne uzyskane z tych badań nie wskazują na szczególne ryzyko dla ludzi przy stosowaniu produktu leczniczego zgodnie z zaleceniami.1

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że u szczurów wartość LD50 (dawka powodująca śmierć w ciągu 7 dni) dla prednizolonu wynosi 240 mg/kg masy ciała po jednorazowym podaniu. Parametr ten stanowi istotny wskaźnik bezpieczeństwa stosowania leku w kontekście potencjalnego przedawkowania.2

Toksyczność podostra i przewlekła

Badania toksyczności podostrej i przewlekłej wykazały różnorodne efekty histopatologiczne w zależności od gatunku, dawki i czasu ekspozycji na prednizolon:

  • U szczurów obserwowano zmiany w mikroskopie świetlnym i elektronowym w komórkach wysp trzustkowych Langerhansa po codziennym dootrzewnowym podawaniu dawki 33 mg/kg masy ciała przez okres 7-14 dni. Zmiany te mogą sugerować potencjalne działanie diabetogenne glikokortykosteroidów.3
  • U królików wywoływano eksperymentalne uszkodzenie wątroby poprzez podawanie 2-3 mg/kg masy ciała na dobę przez 2-4 tygodnie, co wskazuje na potencjalną hepatotoksyczność przy długotrwałej ekspozycji.4
  • U świnek morskich odnotowano działanie histotoksyczne manifestujące się martwicą mięśni po kilku tygodniach podawania dawek w zakresie 0,5-5 mg/kg masy ciała.5
  • U psów podobne działanie histotoksyczne (martwica mięśni) obserwowano przy dawce 4 mg/kg masy ciała podawanej przez kilka tygodni.6

Działanie mutagenne i karcynogenne

Przeprowadzone badania genotoksyczności glikokortykosteroidów nie wykazały klinicznie istotnych właściwości genotoksycznych, co sugeruje niskie ryzyko mutagenności prednizonu przy stosowaniu terapeutycznym. Nie stwierdzono również działania karcynogennego w przeprowadzonych badaniach przedklinicznych.7

Wpływ toksyczny na rozmnażanie się i rozwój płodu

Badania toksycznego wpływu na rozród i rozwój płodu wykazały istotne działania teratogenne i embriotoksyczne prednizolonu:

  • U myszy, chomików i królików prednizolon powodował rozszczep wargi/podniebienia, co wskazuje na ryzyko powstawania wad rozwojowych przy ekspozycji płodu na lek.8
  • U szczurów po podaniu pozajelitowym obserwowano niewielkie anomalie anatomiczne czaszki, szczęki i języka.9
  • Dodatkowo odnotowano opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodów, co może przekładać się na niższą masę urodzeniową noworodków.10

Stosowanie prednizolonu w dużych dawkach (30 mg/dobę) przez dłuższy okres (co najmniej 4 tygodnie) powodowało odwracalne zaburzenia spermatogenezy, które utrzymywały się przez kilka miesięcy po odstawieniu leku. Obserwacja ta wskazuje na potencjalny wpływ leku na płodność u mężczyzn podczas długotrwałej terapii wysokimi dawkami, jednak efekt ten jest odwracalny po zakończeniu leczenia.11

Porównanie toksyczności prednizolonu u różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych

Gatunek Badany parametr Dawka Czas podawania Obserwowane efekty
Szczury Toksyczność ostra (LD50) 240 mg/kg m.c. Jednorazowo Śmierć w ciągu 7 dni
Szczury Toksyczność podostra 33 mg/kg m.c./dobę 7-14 dni Zmiany w komórkach wysp trzustkowych Langerhansa
Króliki Toksyczność podostra 2-3 mg/kg m.c./dobę 2-4 tygodnie Uszkodzenie wątroby
Świnki morskie Toksyczność podostra 0,5-5 mg/kg m.c. Kilka tygodni Martwica mięśni
Psy Toksyczność podostra 4 mg/kg m.c. Kilka tygodni Martwica mięśni
Myszy, chomiki, króliki Teratogenność Brak danych Okres ciąży Rozszczep wargi/podniebienia
Szczury Teratogenność Brak danych Okres ciąży Anomalie czaszki, szczęki i języka
Brak danych Spermatogeneza 30 mg/dobę ≥ 4 tygodnie Odwracalne zaburzenia spermatogenezy

Przedstawione dane przedkliniczne potwierdzają ogólnie znany profil bezpieczeństwa glikokortykosteroidów, wskazując na potencjalne działania niepożądane związane z długotrwałym stosowaniem i wysokimi dawkami prednizonu. Szczególnie istotne są obserwacje dotyczące teratogenności i embriotoksyczności, które stanowią podstawę zaleceń dotyczących ostrożnego stosowania leku Esotkaleno u kobiet w ciąży.12

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl