czynnik angiogenny
Czynnik angiogenny to substancja biologiczna stymulująca proces angiogenezy, czyli powstawania nowych naczyń krwionośnych z już istniejących. W warunkach fizjologicznych angiogeneza jest niezbędna podczas rozwoju embrionalnego, gojenia ran czy regeneracji tkanek, natomiast w patologii odgrywa kluczową rolę w rozwoju nowotworów i chorób z nadmiernym unaczynieniem.
Do najważniejszych czynników proangiogennych należy naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu (VEGF), który stymuluje proliferację i migrację komórek śródbłonka naczyniowego. Inne istotne czynniki to zasadowy czynnik wzrostu fibroblastów (bFGF), płytkopochodny czynnik wzrostu (PDGF), transformujący czynnik wzrostu beta (TGF-β) oraz angiopoetyny.
W onkologii czynniki angiogenne mają szczególne znaczenie, gdyż guzy nowotworowe po osiągnięciu średnicy 1-2 mm wymagają własnej sieci naczyń krwionośnych do dalszego wzrostu. Hipoksja w obrębie guza indukuje ekspresję czynnika indukowanego hipoksją (HIF-1), który stymuluje produkcję VEGF i innych czynników proangiogennych.
Terapie antyangiogenne, hamujące działanie czynników angiogennych, stanowią istotną strategię w leczeniu nowotworów. Przykładami są przeciwciała monoklonalne przeciwko VEGF (bewacyzumab), inhibitory kinaz tyrozynowych receptorów dla VEGF (sunitynib, sorafenib) oraz inhibitory szlaku mTOR (ewerolimus, temsyrolimus).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak t-komórkowy skóry – Patofizjologia i mechanizm
Chłoniak T-komórkowy skóry (CTCL) to heterogenna grupa pozawęzłowych chłoniaków nieziarniczych, charakteryzujących się klonalną ekspansją złośliwych limfocytów T CD4+ z opornością na apoptozę i profilowaniem cytokin Th2 (IL-4, IL-5, IL-13, IL-10, TGF-beta), co prowadzi do supresji odpowiedzi immunologicznej typu Th1. Patogeneza CTCL obejmuje liczne mutacje somatyczne (>50 mutacji) w genach regulujących szlaki sygnałowe JAK/STAT, TCR-PLCG1-NFAT, RAS-MAPK oraz epigenetyczne zmiany, w tym hipermetylację genów supresorowych nowotworów i dysregulację ncRNA (np. miR-155, miR-21, miR-106b). Konstytutywna fosforylacja STAT3 i nadekspresja onkogennych miRNA sprzyjają proliferacji i oporności na leczenie, w tym na inhibitory HDAC. W CTCL obserwuje się także neoangiogenezę indukowaną przez VEGF, bFGF i inne czynniki, co wspiera progresję choroby. Zmiany cytogenetyczne, takie jak utrata chromatyny w chromosomach 6q, 10q, 13q oraz przyrosty w 7 i 8q, korelują z gorszym rokowaniem i nasileniem choroby. Wczesne stadia MF cechuje ograniczone zajęcie skóry i korzystne rokowanie, jednak 20-30% przypadków przechodzi w postać agresywną z erytrodermią i guzami.
acetylacja histonów, aktywacja immunologiczna, chłoniak nieziarniczy, chłoniak T-komórkowy skóry, ciężki przebieg choroby, cytokina Th2, cząsteczka adhezyjna, czynnik angiogenny, czynnik martwicy nowotworów, długie niekodujące RNA, heterogenność wewnątrzguzowa, inhibitor deacetylazy histonowej, limfocyt T CD4+, metylacja DNA, mikroRNA, mutacja somatyczna, naciek limfocytarny, niekodujące RNA, opryszczka pospolita, plazmacytoidalna komórka dendrytyczna, profil cytokinowy, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, receptor komórek T, sekwencjonowanie egzomu, sekwencjonowanie nowej generacji, szlak sygnałowy JAK/STAT, toksyna błonicza, transformujący czynnik wzrostu beta, VEGF, wirus limfotropowy komórek T, zaburzenie epigenetyczne, zespół Sézary’ego, ziarniniak grzybiasty - Leksykon chorób i schorzeń
Przetoki tętniczo-żylne opony twardej – Patofizjologia i mechanizm
Przetoki tętniczo-żylne opony twardej (DAVF) to nabyte nieprawidłowe połączenia między tętnicami a żyłami opony twardej, stanowiące 10-15% wewnątrzczaszkowych malformacji naczyniowych. Główne mechanizmy patogenetyczne obejmują zakrzepicę zatok żylnych prowadzącą do nadciśnienia żylnego, które powoduje otwarcie fizjologicznych anastomoz tętniczo-żylnych i neoangiogenezę indukowaną czynnikami proangiogennymi (HIF-1, VEGF, PDGF, FGF, TGF-β). Ciśnienie w przetokach może osiągać do 74% ciśnienia tętniczego systemowego, co tłumaczy nasilanie objawów podczas wysiłku fizycznego. Alternatywna teoria podkreśla rolę żył emisaryjnych i lokalnego procesu zapalnego w powstawaniu zarówno typów zatokowych, jak i niezatokowych DAVF. Czynniki ryzyka to m.in. uraz głowy, stany nadkrzepliwości, infekcje, wcześniejsze zabiegi neurochirurgiczne oraz guzy wpływające na drenaż żylny.
angioplastyka z implantacją stentu, czynnik angiogenny, czynnik indukowany hipoksją, czynnik wzrostu fibroblastów, deficyt neurologiczny, demencja wzgórzowa, ektazja żylna, embolizacja wewnątrznaczyniowa, gradient ciśnień tętniczo-żylnych, malformacja naczyniowa, mutacja w genie CCM, naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu, nadciśnienie żylne, neoangiogeneza, niedobór antytrombiny, przetoka tętniczo-żylna opony twardej, przetoka tętniczo-żylna opony twardej rdzenia kręgowego, radiochirurgia stereotaktyczna, stan nadkrzepliwości, szlak sygnałowy Notch, transformujący czynnik wzrostu beta, zakrzepica zatoki żylnej, zakrzepica żył mózgowych, zastój żylny, zatoka żylna, znak brakującego fragmentu