niewyrównana marskość wątroby
Niewyrównana marskość wątroby (zdekompensowana marskość wątroby) to zaawansowane stadium marskości, w którym dochodzi do istotnego upośledzenia funkcji wątroby oraz rozwoju powikłań związanych z nadciśnieniem wrotnym. W przeciwieństwie do marskości wyrównanej, w postaci niewyrównanej obserwuje się szereg poważnych objawów klinicznych.
Główne cechy charakterystyczne niewyrównanej marskości wątroby obejmują: wodobrzusze, krwawienia z żylaków przełyku, encefalopatię wątrobową, żółtaczkę oraz zespół wątrobowo-nerkowy. U pacjentów często występuje również niedobór albumin, zaburzenia krzepnięcia, utrata masy mięśniowej i postępujące wyniszczenie organizmu.
Diagnostyka niewyrównanej marskości wątroby opiera się na badaniu fizykalnym, badaniach laboratoryjnych (podwyższone poziomy bilirubiny, aminotransferaz, wydłużony czas protrombinowy, obniżony poziom albumin), badaniach obrazowych (USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz ocenie nasilenia powikłań nadciśnienia wrotnego. W ocenie zaawansowania stosuje się skale prognostyczne, takie jak Child-Pugh czy MELD.
Leczenie niewyrównanej marskości wątroby obejmuje postępowanie objawowe (leczenie wodobrzusza, encefalopatii, krwawień z przewodu pokarmowego), profilaktykę wtórną powikłań oraz, w przypadkach kwalifikujących się, przeszczepienie wątroby. Odpowiednie postępowanie medyczne może znacząco poprawić jakość życia pacjentów, jednak rokowanie w niewyrównanej marskości wątroby jest poważne, z wysokim odsetkiem śmiertelności w perspektywie 5-letniej bez transplantacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lamivudine Mylan
Lamiwudyna w dawce 100 mg jest stosowana w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV), jednak wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko zaostrzeń choroby i rozwoju oporności wirusa. Zaostrzenia zapalenia wątroby manifestują się wzrostem aktywności AlAT, często bez towarzyszącego wzrostu bilirubiny czy objawów dekompensacji, szczególnie u pacjentów z wyrównaną chorobą. Mutacja YMDD wirusa HBV może prowadzić do nawrotu replikacji i zaostrzenia zapalenia, co wymaga zmiany lub dodania terapii przeciwwirusowej bez krzyżowej oporności. Po przerwaniu leczenia obserwuje się wzrost aktywności AlAT u 21% pacjentów (w porównaniu do 8% w grupie placebo), głównie między 8. a 12. tygodniem, co podkreśla konieczność monitorowania czynności wątroby (AlAT, bilirubina) przez co najmniej 4 miesiące po zakończeniu terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby i biorców przeszczepów, u których ryzyko ciężkiej dekompensacji jest znaczne, a monitoring parametrów klinicznych i wirusologicznych powinien odbywać się co najmniej raz w miesiącu oraz przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia.
AlAT, analogi nukleozydów, bilirubina, chemioterapia, dekompensacja wątroby, emtrycytabina, HBeAg, HBV DNA, kladrybina, lamiwudyna, leczenie immunosupresyjne, lipaza, mutacja YMDD, neutropenia, niewyrównana marskość wątroby, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenia mitochondrialne, zaburzenia układu krwiotwórczego, zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tezeo 80 mg
Telmisartan (produkt leczniczy Tezeo) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze, w tym sorbitol (162,20 mg w tabletce 40 mg i 324,40 mg w tabletce 80 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie w II i III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych uszkodzeń płodu oraz powikłań okołoporodowych. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, takimi jak niewyrównana marskość, ostra niewydolność, znaczne podwyższenie enzymów wątrobowych, czy zwężeniem dróg żółciowych, co może prowadzić do zaburzeń metabolizmu i eliminacji leku.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca, enzym wątrobowy, hiperkaliemia, hiponatremia, kamica przewodowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na telmisartan, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana marskość wątroby, objętość wewnątrznaczyniowa, ostra niewydolność wątroby, powikłania okołoporodowe, powikłania sercowo-naczyniowe, reakcja alergiczna, schorzenie wątroby, sorbitol, substancja pomocnicza, trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron, uszkodzenie płodu, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zwężenie dróg żółciowych, zwężenie tętnic nerkowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Propranolol Aurovitas
Propranolol, jako niewybiórczy beta-adrenolityk, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z niewydolnością serca (przeciwwskazany w niekontrolowanej niewydolności), zaburzeniami przewodzenia serca (blok I stopnia), ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego oraz u chorych z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, gdzie może nasilać obturację dróg oddechowych. Konieczne jest unikanie jednoczesnego stosowania propranololu z antagonistami wapnia o działaniu inotropowym ujemnym (werapamil, diltiazem) ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia, bradykardii i niewydolności serca. U pacjentów z cukrzycą propranolol może maskować objawy hipoglikemii, a także wydłużać jej przebieg, co wymaga monitorowania glikemii. W przypadku guza chromochłonnego propranolol stosuje się wyłącznie po włączeniu alfa-adrenolityku, aby zapobiec przełomowi nadciśnieniowemu. Należy unikać nagłego odstawienia leku, stopniowo redukując dawkę w ciągu 7-14 dni, szczególnie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca.
agonista receptora beta2-adrenergicznego, alfa-adrenolityk, aminofilina, antagoniści wapnia, antagonista wapnia, blok serca pierwszego stopnia, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, encefalopatia wątrobowa, glukagon, guz chromochłonny, hipoglikemia, ipratropium, katecholaminy, lek hipoglikemizujący, miastenia, nadciśnienie wrotne, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewybiórczy beta-adrenolityk, niewydolność serca, niewyrównana marskość wątroby, odstawienie beta-adrenolityku, propranolol chlorowodorek, przełom nadciśnieniowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, salbutamol, skurcz oskrzeli, tyreotoksykoza, zabieg chirurgiczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krążenia obwodowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie otrzewnej – Epidemiologia
Zapalenie otrzewnej, w tym ostre uogólnione zapalenie otrzewnej (AGP), samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej (SBP) oraz zapalenie otrzewnej związane z dializą otrzewnową (PD), stanowi istotne wyzwanie kliniczne ze względu na wysoką zachorowalność i śmiertelność. AGP dotyka około 9,3 pacjentów na 1000 hospitalizacji, ze śmiertelnością pooperacyjną wahającą się od 8,4% do 34%. SBP występuje u 10-27% hospitalizowanych pacjentów z wodobrzuszem, głównie w klasie C wg Child-Pugh, z rosnącym udziałem bakterii Gram-dodatnich i wzrostem oporności wielolekoopornej (MDR). Zapalenie otrzewnej związane z PD występuje z częstością 0,06-1,66 epizodów/pacjenta-rok, z 2-6% śmiertelnością, a czynniki ryzyka obejmują historię hemodializy i hipoalbuminemię. Grzybicze zapalenie otrzewnej, choć rzadsze (0,01-0,09 epizodu/pacjenta-rok), cechuje się wyższą śmiertelnością, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby i niskim poziomem białka w wodobrzuszu. W pediatrii zapalenie otrzewnej związane z PD oraz w przebiegu zapalenia wyrostka robaczkowego wymaga uwagi ze względu na specyficzne patogeny, takie jak Pseudomonas spp., oraz czynniki ryzyka jak nefrektomia czy wszczepienie sondy G-tube.
aminoglikozyd, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, Enterobacterales, fluorochinolon, grzybicze zapalenie otrzewnej, inhibitor pompy protonowej, klasyfikacja Child-Pugh, marskość wątroby, niewyrównana marskość wątroby, organizm wielolekooporny, paracenteza, perforacja jelita, perforacja jelita krętego, perforacja wrzodu trawiennego, perforowane zapalenie wyrostka robaczkowego, pierwotne zapalenie otrzewnej, piperacylina z tazobaktamem, samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej, schyłkowa niewydolność wątroby, uogólnione zapalenie otrzewnej, wodobrzusze, wstrząs hipowolemiczny, zapalenie otrzewnej, zespół wątrobowo-nerkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wątroby związana z alkoholem – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba wątroby związana z alkoholem (ALD) jest główną przyczyną chorobowości i śmiertelności wątrobowej na świecie, a jej rokowanie zależy od stopnia włóknienia, zapalenia oraz abstynencji alkoholowej. Wczesne stadia, takie jak stłuszczenie i stłuszczeniowe zapalenie wątroby, są odwracalne, z ustąpieniem stłuszczenia w ciągu 6 tygodni od zaprzestania picia. Kluczowe czynniki negatywnie wpływające na rokowanie to pogorszenie funkcji wątroby oceniane skalami prognostycznymi (np. MELD, MELD-Na, Maddreya), powikłania takie jak infekcje (sepsa OR=21,98; samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej OR=11,94; zespół wątrobowo-nerkowy OR=9,35), encefalopatia wątrobowa, krwawienia z żylaków oraz kontynuacja spożywania alkoholu. Wartości MELD korelują ze śmiertelnością 90-dniową: 1,9% przy MELD 10, 6% dla 10-19, 19,6% dla 20-29, 52,6% dla 30-39 i 71,3% dla 40. Wskaźnik Maddreya powyżej 32 wskazuje na ciężką chorobę z 30-dniową śmiertelnością około 50% przy leczeniu wspomagającym.
alkoholowa marskość wątroby, alkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby, choroba wątroby związana z alkoholem, czas protrombinowy, encefalopatia wątrobowa, funkcja dyskryminacyjna Maddreya, hemochromatoza, karcynogeneza, koagulopatia, krwawienie z żylaków przełyku, marskość wątroby, niewyrównana marskość wątroby, płytki krwi, przeszczep wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby typu C, rak wątrobowokomórkowy, samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej, sepsa, skala MELD, skala MELD-Na, stłuszczenie wątroby, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, włóknienie wątroby, wodobrzusze, zakażenie HBV, zespół wątrobowo-nerkowy, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Proursan 400 mg
Lek Proursan zawiera 400 mg kwasu ursodeoksycholowego w formie tabletek powlekanych i jest wskazany do stosowania w trzech głównych stanach klinicznych: rozpuszczaniu cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy ≤15 mm, przepuszczalnych dla promieni rentgenowskich, przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego; leczeniu pierwotnego żółciowego zapalenia wątroby (PBC) u dorosłych bez niewyrównanej marskości wątroby; oraz leczeniu zaburzeń wątrobowo-żółciowych u dzieci i młodzieży (6-18 lat) z mukowiscydozą. Kwalifikacja do terapii wymaga szczegółowej diagnostyki obrazowej i biochemicznej, w tym USG, cholecystografii, oznaczeń enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGT, ALP), autoprzeciwciał AMA oraz oceny funkcji syntetycznej wątroby i stopnia włóknienia (elastografia, biopsja). Terapia jest długotrwała, zwłaszcza w przypadku kamicy żółciowej i PBC, z koniecznością kontynuacji leczenia przez 3-6 miesięcy po rozpuszczeniu kamieni lub dożywotnio w PBC.
albumina, autoprzeciwciała, bilirubina, biopsja wątroby, cholecystografia, cholesterolowy kamień żółciowy, czynność pęcherzyka żółciowego, elastografia, encefalopatia wątrobowa, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, funkcja syntetyczna wątroby, gastroenterolog dziecięcy, INR, kamica żółciowa, kurczliwość pęcherzyka żółciowego, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pierwotne żółciowe zapalenie wątroby, przepuszczalność dla promieni rentgenowskich, włóknienie wątroby, wodobrzusze - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Propranolol WZF
Propranolol WZF (1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca, chorobami naczyń obwodowych, blokiem serca I stopnia oraz cukrzycą. Lek jest przeciwwskazany w niekontrolowanej niewydolności serca i nie powinien być stosowany jednocześnie z antagonistami wapnia o działaniu inotropowym ujemnym (werapamil, diltiazem) ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia, bradykardii i niewydolności serca. Propranolol może maskować objawy hipoglikemii, szczególnie tachykardię, co wymaga ostrożności u pacjentów z cukrzycą, zwłaszcza u noworodków, dzieci, osób starszych, pacjentów hemodializowanych oraz z chorobami wątroby. W rzadkich przypadkach może powodować ciężką hipoglikemię prowadzącą do drgawek lub śpiączki.
anafilaksja, antagonista wapnia, arytmia, bilirubina w surowicy, blok serca pierwszego stopnia, bradykardia, ciężkie niedociśnienie tętnicze, diltiazem, dławica piersiowa, dysfagia, encefalopatia wątrobowa, guz chromochłonny, guz neuroendokrynny, hipoglikemia, lek β-adrenolityczny, miażdżyca tętnic obwodowych, nadciśnienie wrotne, nadczynność tarczycy, niekontrolowana niewydolność serca, niewydolność lewej komory, niewydolność nerek, niewyrównana marskość wątroby, oznaczanie katecholamin, propranolol WZF, reakcja alergiczna, tyreotoksykoza, werapamil, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie przewodzenia zatokowo-przedsionkowego, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda, α-adrenolityk - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursocam 250 mg
Ursocam, zawierający kwas ursodeoksycholowy, jest wskazany przede wszystkim do rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy ≤15 mm, które są przepuszczalne dla promieni rentgenowskich, przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. Ponadto preparat znajduje zastosowanie w leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby u pacjentów bez niewyrównanej marskości, wewnątrzwątrobowej cholestazy ciężarnych w II i III trymestrze ciąży, zapalenia błony śluzowej żołądka spowodowanego refluksem żółciowym oraz innych schorzeń hepatologicznych z zaburzeniami wydzielania i przepływu żółci. Szczególną grupą są pacjenci pediatryczni i młodzież (6-18 lat) z mukowiscydozą, u których Ursocam łagodzi zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych.
cholestaza, cholesterolowe kamienie żółciowe, choroba autoimmunologiczna, drogi żółciowe, kamica żółciowa, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, refluks żółciowy, schorzenia hepatologiczne, uszkodzenie wątroby, wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wątroby – Epidemiologia
Choroby wątroby stanowią istotne globalne wyzwanie zdrowotne, odpowiadając za około 2 miliony zgonów rocznie (4% wszystkich zgonów), z przewagą mężczyzn (około 2/3 zgonów). Najczęstszymi przyczynami marskości wątroby są wirusowe zapalenia wątroby (HBV, HCV), alkoholowa choroba wątroby (ALD) oraz niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD/MASLD). W 2019 roku odnotowano 1,26 miliona zgonów z powodu marskości i przewlekłych chorób wątroby, a w 2020 roku rak wątrobowokomórkowy (HCC) spowodował około 830 000 zgonów. Częstość występowania marskości wzrosła z 20,7 do 23,4 na 100 000 osób w latach 2000-2015, a liczba przypadków wyrównanej i niewyrównanej marskości w 2017 roku wyniosła odpowiednio 112 milionów i 10,6 miliona. NAFLD dotyka około 25,24% populacji globalnej, z rosnącą zachorowalnością i znacznym obciążeniem ekonomicznym (koszty w USA szacowane na 292 mld USD rocznie). ALD odpowiada za 5,9% globalnych zgonów, z rosnącą częstością wśród młodszych dorosłych i wysoką 5-letnią śmiertelnością (>50%).
alfa-fetoproteina, aminotransferaza alaninowa, choroba wątroby, choroba wątroby związana z alkoholem, dysfunkcja wątroby, komórki gwiaździste wątroby, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, marskość wątroby, marskość wątroby klasy C, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niewyrównana marskość wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, przewlekła choroba wątroby, rak wątrobowokomórkowy, rak wątroby, skala Child-Turcotte-Pugh, stłuszczeniowa choroba wątroby, terapia przeciwwirusowa, ultrasonografia wątroby, uszkodzenie hepatocytów, wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby, włóknienie wątroby, wyrównana marskość wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lamivudine Aurovitas
Lek Lamivudine Aurovitas stosowany w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko zaostrzeń choroby, które manifestują się wzrostem aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz replikacji HBV DNA. Zaostrzenia mogą wystąpić spontanicznie, podczas terapii lub po jej zakończeniu, szczególnie u pacjentów z mutacją YMDD wirusa HBV, co wymaga rozważenia zmiany lub dodania leku bez krzyżowej oporności. Po zakończeniu leczenia obserwuje się wzrost AlAT powyżej 3-krotnej wartości wyjściowej u 21% pacjentów leczonych lamiwudyną, z większością zdarzeń występujących między 8. a 12. tygodniem, co podkreśla konieczność monitorowania parametrów biochemicznych (AlAT, bilirubina) przez co najmniej 4 miesiące, a u pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby nawet do 6 miesięcy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po przeszczepach oraz z niewyrównaną marskością, ze względu na ryzyko ciężkiej dekompensacji wątroby i konieczność częstych badań wirusologicznych i biochemicznych (AlAT, bilirubina, albuminy, azot mocznikowy, kreatynina, HBV DNA).
Lamivudine Aurovitas wykazuje potencjał mitochondrialnej toksyczności, szczególnie u niemowląt narażonych w okresie prenatalnym lub po urodzeniu, co może skutkować zaburzeniami hematologicznymi (niedokrwistość, neutropenia), metabolicznymi (hiperlipazemia) oraz neurologicznymi (drgawki, wzmożone napięcie, nieprawidłowe zachowanie). Z tego względu dzieci narażone na działanie analogów nukleozydów powinny być poddane szczegółowej obserwacji klinicznej i laboratoryjnej. U pacjentów z współistniejącym zakażeniem HIV zaleca się stosowanie dawki 150 mg lamiwudyny 2 razy dziennie, natomiast standardowa dawka 100 mg jest niewystarczająca i może prowadzić do szybkiego rozwoju oporności HIV. Przed rozpoczęciem terapii HBV należy wykonać testy na HIV i prowadzić regularne monitorowanie aktywności AlAT i poziomu HBV DNA (co 3 miesiące u HBeAg-dodatnich, co 6 miesięcy u HBeAg-ujemnych). Lamiwudyny nie należy stosować jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi lamiwudynę lub emtrycytabinę, a także nie zaleca się kojarzenia z kladrybiną. Produkt zawiera mniej niż 23 mg sodu na tabletkę, co klasyfikuje go jako lek „wolny od sodu”.
AlAT, albumina, analogi nukleozydów, antygen HBeAg, azot mocznikowy, bilirubina, chemioterapia przeciwnowotworowa, dekompensacja wątroby, dysfunkcja mitochondriów, emtrycytabina, HBV DNA, hiperlipazemia, immunosupresja, kladrybina, kreatynina, lamiwudyna, leczenie przeciwretrowirusowe, mutacja YMDD, neutropenia, niedokrwistość, niewyrównana marskość wątroby, replikacja HBV DNA, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia neurologiczne, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursofalk 250 mg
Ursofalk, zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w kapsułkach twardych, jest wskazany do leczenia kamicy żółciowej, pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC) oraz zaburzeń wątroby i dróg żółciowych u dzieci z mukowiscydozą. W terapii kamicy żółciowej preparat stosuje się wyłącznie u pacjentów z przeciwwskazaniami do leczenia operacyjnego, pod warunkiem, że kamienie cholesterolowe mają średnicę ≤15 mm, są przepuszczalne dla promieni rentgenowskich (brak zacienienia w cholecystografii) oraz zachowana jest czynność pęcherzyka żółciowego. W PBC leczenie jest możliwe tylko przy wyrównanej funkcji wątroby, a u dzieci z mukowiscydozą preparat stosuje się w wieku 6-18 lat, z uwzględnieniem indywidualnego dawkowania i monitorowania klinicznego.
badania obrazowe, cholecystografia, choroby wątroby i dróg żółciowych, diagnostyka obrazowa, funkcja pęcherzyka żółciowego, kamica żółciowa, kamienie cholesterolowe, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, przepływ żółci, stan zapalny wątroby, złogi cholesterolowe, zwłóknienie torbielowate - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursopol 150 mg
Produkt leczniczy Ursopol, zawierający kwas ursodeoksycholowy w dawkach 150 mg i 300 mg w formie kapsułek twardych, jest wskazany przede wszystkim do rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy ≤15 mm, przepuszczalnych dla promieni rentgenowskich, u pacjentów z zachowaną czynnością pęcherzyka żółciowego. Ponadto, Ursopol znajduje zastosowanie w leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby, pod warunkiem braku niewyrównanej marskości, oraz w szerokim spektrum schorzeń wątroby i dróg żółciowych, gdzie wykazuje działanie hepatoprotekcyjne i choleretyczne. Szczególne wskazania obejmują wewnątrzwątrobową cholestazę ciężarnych (II i III trymestr), zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane zarzucaniem żółci oraz zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych u dzieci i młodzieży z mukowiscydozą (6-18 lat).
czynność pęcherzyka żółciowego, dekompensacja wątroby, działanie choleretyczne, działanie hepatoprotekcyjne, kamienie cholesterolowe, kamienie żółciowe cholesterolowe, kwas ursodeoksycholowy, nietolerancja laktozy, niewyrównana marskość wątroby, pierwotna marskość żółciowa wątroby, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, refluks żółci, refluks żółciowy, wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – AuroUrso 250 mg
AuroUrso, zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego w kapsułkach twardych, jest wskazany w leczeniu chorób wątroby i dróg żółciowych, w tym rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy do 15 mm, które są radiolucentne i nie wapniowe, przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. Terapia jest szczególnie zalecana u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia chirurgicznego. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu refluksowego zapalenia błony śluzowej żołądka u pacjentów z potwierdzonym klinicznie i endoskopowo schorzeniem, zwłaszcza gdy standardowe metody terapeutyczne są nieskuteczne.
aminotransferaza, biopsja wątroby, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cholesterolowy kamień żółciowy, czynność pęcherzyka żółciowego, encefalopatia wątrobowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, refluksowe zapalenie błony śluzowej żołądka, wewnątrzwątrobowe drogi żółciowe, wodobrzusze, zwłóknienie torbielowate, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła cholestatyczna choroba autoimmunologiczna wątroby, charakteryzująca się destrukcyjnym zapaleniem małych dróg żółciowych i obecnością przeciwciał przeciwmitochondrialnych. Leczenie kwasem ursodeoksycholowym (UDCA) znacząco poprawia przeżywalność: wskaźniki przeżycia bez przeszczepu dla pacjentów leczonych UDCA wynoszą odpowiednio 90%, 78% i 66% po 5, 10 i 15 latach, podczas gdy u nieleczonych są to 79%, 59% i 32%. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są wiek w momencie diagnozy, płeć, obecność marskości wątroby, stężenia bilirubiny (np. >2 mg/dl wiąże się ze średnim czasem przeżycia 4,1 roku), albuminy, fosfatazy alkalicznej, obecność żylaków przełyku, rak wątrobowokomórkowy oraz odpowiedź biochemiczna na UDCA. Modele prognostyczne, takie jak skale Mayo, GLOBE i UK-PBC, umożliwiają precyzyjną ocenę ryzyka progresji choroby i potrzeby przeszczepu, a wskaźnik neutrofili do limfocytów (NLR) oraz obecność przeciwciał przeciw gp210 dostarczają dodatkowych informacji prognostycznych.
albumina w surowicy, bilirubina w surowicy, choroba pierwotna dróg żółciowych, czas protrombinowy, fosfataza alkaliczna, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, nawrót choroby, niewyrównana marskość wątroby, pierwotna marskość dróg żółciowych, przeciwciała przeciwmitochondrialne, przeszczep wątroby, rak wątrobowokomórkowy, skala Mayo, stosunek neutrofili do limfocytów, zapalenie dróg żółciowych, zespół CREST, żylaki przełyku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Proursan 500 mg
Produkt leczniczy Proursan zawiera kwas ursodeoksycholowy w dawce 500 mg w formie tabletek powlekanych i jest wskazany w leczeniu kamicy żółciowej, pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC) oraz zaburzeń wątrobowych u dzieci i młodzieży z mukowiscydozą (wiek 6-18 lat). W terapii kamicy żółciowej preparat stosuje się do rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy nieprzekraczającej 15 mm, które muszą być przepuszczalne dla promieni rentgenowskich, przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. W PBC lek jest stosowany objawowo, z wykluczeniem pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
cholesterolowe kamienie żółciowe, czynność pęcherzyka żółciowego, kamica żółciowa, kwas ursodeoksycholowy, leczenie objawowe, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa, pierwotna marskość żółciowa wątroby, przepuszczalność dla promieni rentgenowskich, tabletki powlekane, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atoris 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna preparatu Atoris, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na lek lub substancje pomocnicze, w tym u osób z alergią na statyny. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność laktozy jednowodnej w tabletkach, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z czynną chorobą wątroby, taką jak ostre zapalenie wątroby, przewlekłe aktywne choroby wątroby czy niewyrównana marskość, a także u osób z nieustalonym, trwałym podwyższeniem aktywności aminotransferaz (ALT, AST) przekraczającym 3-krotną górną granicę normy (GGN).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atorwastatyna, ciąża, czynna choroba wątroby, glekaprewir z pibrentaswirem, laktacja, nadwrażliwość na lek, nietolerancja laktozy, niewyrównana marskość wątroby, ostre zapalenie wątroby, podwyższone aminotransferazy, przewlekła choroba wątroby, reakcja alergiczna na statyny, sól wapniowa atorwastatyny, statyna, substancja czynna, tabletka powlekana, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon substancji czynnych
Kwas ursodeoksycholowy – Wskazania do stosowania
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) jest szeroko stosowany w gastroenterologii i hepatologii, przede wszystkim w leczeniu cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy do 15 mm (do 2 cm w przypadku Ursoxyn), które są przepuszczalne dla promieni rentgenowskich i występują przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. UDCA jest wskazany u pacjentów z przeciwwskazaniami do leczenia chirurgicznego lub brakiem zgody na zabieg, a także przy potwierdzonym laboratoryjnie przesyceniu żółci cholesterolem (Ursoxyn). Ponadto, preparaty takie jak Ursofalk, Ursocam, Ursopol, Proursan, AuroUrso i Ursoxyn są stosowane w leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC) pod warunkiem braku niewyrównanej marskości, refluksowego zapalenia błony śluzowej żołądka, cholestazy ciężarnych (tylko Ursocam i Ursopol, w II i III trymestrze ciąży) oraz zaburzeń wątroby i dróg żółciowych związanych z mukowiscydozą u dzieci i młodzieży w wieku 6-18 lat. Ursoxyn dodatkowo znajduje zastosowanie jako terapia wspomagająca przed i po litotrypsji kamieni nerkowych.
cholestaza ciężarnych, drogi żółciowe, hepatologia, interwencja chirurgiczna, kamienie cholesterolowe, kwas ursodeoksycholowy, litotrypsja, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, refluks żółciowy, refluksowe zapalenie żołądka, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie dróg żółciowych, zarzucanie żółci - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu b – Leczenie
Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) wymaga zróżnicowanego podejścia terapeutycznego w zależności od fazy zakażenia. Ostre zakażenie HBV zwykle nie wymaga leczenia przeciwwirusowego, a terapia opiera się na postępowaniu wspomagającym, z hospitalizacją i leczeniem przeciwwirusowym w przypadkach ciężkich lub piorunujących. Przewlekłe WZW B wymaga długoterminowej terapii, której celem jest kontrola replikacji wirusa i zapobieganie progresji do marskości, niewydolności wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego. Leczenie jest wskazane u pacjentów HBeAg-dodatnich z HBV DNA ≥20 000 IU/ml i podwyższonym ALT przez 3-6 miesięcy, HBeAg-ujemnych z HBV DNA ≥2 000 IU/ml i podwyższonym ALT, a także u chorych z marskością wątroby i wykrywalnym HBV DNA niezależnie od ALT. Preferowanymi lekami pierwszego rzutu są entekawir, tenofowir dizoproksyl (Viread) i tenofowir alafenamid (Vemlidy), charakteryzujące się wysoką barierą genetyczną i niskim ryzykiem oporności. Alternatywnie stosuje się pegylowany interferon alfa-2a przez 6-12 miesięcy, choć jego użycie ogranicza profil działań niepożądanych.
antysensowny oligonukleotyd, cccDNA, elastografia, entekawir, enzym wątrobowy, funkcjonalne wyleczenie, HBV, interferon, interferon alfa, koinfekcja HIV, lamiwudyna, lek immunomodulujący, marskość wątroby, niewydolność wątroby, niewyrównana marskość wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przeszczep wątroby, rak wątrobowokomórkowy, replikacja wirusa, RNA interferencyjny, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia immunosupresyjna, wiremia HBV DNA, wirus zapalenia wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, włóknienie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Propranolol Accord
Propranolol, jako nieselektywny beta-adrenolityk, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością serca (zwłaszcza niekontrolowaną), blokiem serca I stopnia, ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego oraz przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, gdzie może nasilać obturację. Przeciwwskazane jest łączenie propranololu z antagonistami wapnia o działaniu inotropowym ujemnym (werapamil, diltiazem) ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia, bradykardii i niewydolności serca. Należy unikać dożylnego podawania beta-adrenolityków i antagonistów wapnia w odstępie krótszym niż 48 godzin. Propranolol może maskować objawy hipoglikemii, szczególnie tachykardię, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą leczonych insuliną lub lekami hipoglikemizującymi, a także u noworodków, dzieci, osób starszych i pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek. W rzadkich przypadkach może wywołać ciężką hipoglikemię prowadzącą do drgawek lub śpiączki.
antagonista wapnia, astma, beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, encefalopatia wątrobowa, guz chromochłonny, hemodializoterapia, hipoglikemia, miastenia, nadciśnienie wrotne, nagłe odstawienie beta-adrenolityków, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana marskość wątroby, propranololu chlorowodorek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, tyreotoksykoza, zaburzenie przewodzenia zatokowo-przedsionkowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Entekavir Adamed 0,5 mg
Entekavir Adamed, dostępny w dawkach 0,5 mg i 1 mg w formie tabletek powlekanych, jest skutecznym lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku 2-18 lat. Wskazania obejmują pacjentów z wyrównaną i niewyrównaną czynnością wątroby, u których stwierdzono aktywną replikację HBV, podwyższoną aktywność aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz histologicznie potwierdzony stan zapalny i/lub zwłóknienie wątroby. Lek jest efektywny niezależnie od statusu HBeAg i stanowi opcję terapeutyczną także u pacjentów z opornością na lamiwudynę. Tabletki zawierają laktozę (120,97 mg w dawce 0,5 mg i 241,94 mg w dawce 1 mg), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją tego składnika.
aktywna replikacja wirusa, aminotransferaza alaninowa, analog nukleozydu, antygen HBeAg, badanie histologiczne, choroba nerek, dekompensacja wątroby, enzymy wątrobowe, funkcja nerek, lek nefrotoksyczny, niewydolność wątroby, niewyrównana czynność wątroby, niewyrównana marskość wątroby, odpowiedź wirusologiczna, oporność wirusa, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, przewlekłe zakażenie HBV, replikacja wirusa, stadium choroby, terapia lamiwudyną, wiremia HBV DNA, wyrównana czynność wątroby, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursofalk 500 mg
Ursofalk, zawierający 500 mg kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do rozpuszczania kamieni cholesterolowych w pęcherzyku żółciowym u pacjentów z przeciwwskazaniami do leczenia operacyjnego. Kryteria kwalifikacji obejmują kamienie o średnicy ≤15 mm, przepuszczalne dla promieni rentgenowskich oraz zachowaną czynność pęcherzyka żółciowego. Terapia jest rekomendowana po potwierdzeniu tych parametrów w diagnostyce obrazowej oraz w przypadku wysokiego ryzyka operacyjnego, ciężkich schorzeń współistniejących lub odmowy zabiegu chirurgicznego przez pacjenta.
biopsja wątroby, cholecystektomia, cholecystografia, cholestaza, drogi żółciowe, enzym wątrobowy, kamień żółciowy, kamienie cholesterolowe, kwas ursodeoksycholowy, marskość żółciowa wątroby, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa, przeciwciało przeciwmitochondrialne, USG wątroby, zwłóknienie torbielowate