Specjalne ostrzeżenia
Propranolol Accord

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania propranololu

Propranolol, jako lek z grupy beta-adrenolityków, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u pacjentów z różnymi schorzeniami współistniejącymi. Ważne jest przestrzeganie poniższych środków ostrożności w celu zapewnienia bezpieczeństwa terapii i minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.¹

Stosowanie w niewydolności serca

Propranolol można stosować u pacjentów z kontrolowaną niewydolnością serca, jednak jest przeciwwskazany w przypadku niewydolności niekontrolowanej. U pacjentów z małą rezerwą czynnościową serca zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas terapii propranololem.²

Interakcje z antagonistami wapnia

Propranololu nie należy stosować w skojarzeniu z antagonistami wapnia o działaniu inotropowym ujemnym (np. werapamil, diltiazem). Takie połączenie może nasilić działanie tych leków, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności komór i/lub zaburzeniami przewodzenia zatokowo-przedsionkowego i przedsionkowo-komorowego. Konsekwencją może być wystąpienie ciężkiego niedociśnienia tętniczego, bradykardii i niewydolności serca.³

Należy pamiętać, że nie powinno się podawać dożylnie beta-adrenolityków w ciągu 48 godzin po odstawieniu antagonistów wapnia. Podobnie, nie należy podawać dożylnie antagonistów wapnia w ciągu 48 godzin od zakończenia terapii beta-adrenolitykami.⁴

Zaburzenia krążenia obwodowego

Pomimo że propranolol jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach krążenia obwodowego, może również powodować nasilenie łagodniejszych zaburzeń krążenia w tętnicach obwodowych. Wymaga to szczególnej uwagi lekarza podczas kwalifikacji pacjenta do terapii.⁵

Zaburzenia przewodzenia

Ze względu na negatywny wpływ propranololu na czas przewodzenia, należy zachować szczególną ostrożność podczas podawania leku pacjentom z blokiem serca pierwszego stopnia.⁶

Wpływ na gospodarkę węglowodanową

Propranolol może maskować lub modyfikować objawy przedmiotowe i podmiotowe hipoglikemii, szczególnie tachykardię. W sporadycznych przypadkach propranolol może powodować hipoglikemię, nawet u pacjentów bez cukrzycy. Dotyczy to szczególnie następujących grup pacjentów:⁷

• Noworodki
• Niemowlęta
• Dzieci
• Osoby w podeszłym wieku
• Pacjenci poddawani hemodializoterapii
• Pacjenci z przewlekłymi chorobami wątroby
• Pacjenci, którzy przedawkowali propranolol

W pojedynczych przypadkach ciężka hipoglikemia związana ze stosowaniem propranololu może prowadzić do napadów drgawkowych i/lub śpiączki. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z cukrzycą leczonych jednocześnie propranololem i lekami hipoglikemizującymi, ponieważ propranolol może wydłużać hipoglikemiczną reakcję na insulinę.⁸

Tyreotoksykoza

Propranolol może maskować objawy tyreotoksykozy, co jest istotne podczas diagnostyki i monitorowania chorób tarczycy.⁹

Guz chromochłonny

Propranololu nie należy stosować w przypadku nieleczonego guza chromochłonnego. U pacjentów z guzem chromochłonnym należy zawsze podawać jednocześnie alfa-adrenolityk przed wprowadzeniem propranololu.¹⁰

Bradykardia

Propranolol zwalnia czynność serca wskutek swojego działania farmakologicznego. W rzadkich przypadkach, gdy u leczonego pacjenta wystąpią objawy, które można przypisać wolnej czynności serca, należy rozważyć zmniejszenie dawki produktu.¹¹

Reakcje alergiczne

Propranolol może wywołać silniejszą reakcję na różne alergeny u pacjentów, u których w przeszłości wystąpiła reakcja anafilaktyczna. Pacjenci ci mogą nie reagować w oczekiwany sposób na adrenalinę podawaną w standardowych dawkach w celu leczenia objawów reakcji alergicznej.¹²

Odstawianie leku

Należy bezwzględnie unikać nagłego odstawiania beta-adrenolityków. Dawkę należy zmniejszać stopniowo w ciągu 7-14 dni. Podczas odstawiania leku pacjentów należy poddawać ścisłej obserwacji, szczególnie dotyczy to osób z chorobą niedokrwienną serca.¹³

Zabiegi chirurgiczne

Jeśli u pacjenta planowany jest zabieg chirurgiczny i podjęto decyzję o odstawieniu beta-adrenolityku, należy tego dokonać przynajmniej na 48 godzin przed zabiegiem. Dla każdego pacjenta należy indywidualnie określić stosunek korzyści do ryzyka w związku z przerwaniem blokady receptorów beta-adrenergicznych.¹⁴

Zaburzenia czynności wątroby i nerek

U osób ze znaczącym zaburzeniem czynności wątroby lub nerek okres półtrwania propranololu może ulec wydłużeniu, dlatego należy zachować ostrożność podczas rozpoczynania leczenia i dostosowywania dawki początkowej.¹⁵

Propranolol należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby. U pacjentów z nadciśnieniem wrotnym może dojść do pogorszenia czynności wątroby i rozwoju encefalopatii wątrobowej. Leczenie propranololem może zwiększyć ryzyko rozwoju encefalopatii wątrobowej u tych pacjentów.¹⁶

Choroby układu oddechowego

U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc niewybiórcze beta-adrenolityki, takie jak propranolol, mogą nasilać obturację. Dlatego u takich pacjentów nie należy stosować propranololu.¹⁷

W przypadku wystąpienia skurczu oskrzeli można zazwyczaj przeciwdziałać, podając agonistę receptora beta2-adrenergicznego o działaniu rozszerzającym oskrzela, takiego jak salbutamol. Aby przeciwdziałać blokadzie beta-adrenergicznej wywołanej przez propranolol wymagane mogą być duże dawki agonisty receptora beta2-adrenergicznego. Dawkę należy dostosowywać zależnie od uzyskanej reakcji klinicznej.¹⁸

Należy rozważyć podanie dożylne lub wziewne agonisty beta2-adrenergicznego. Można również rozważyć dożylne podanie aminofiliny i/lub ipratropium (za pomocą nebulizatora). U pacjentów z astmą działanie rozszerzające oskrzela wywoływał także glukagon (podany dożylnie w dawce 1 mg do 2 mg). W ciężkich przypadkach może być konieczne podanie tlenu lub zastosowanie sztucznego oddychania.¹⁹

Miastenia

Informowano o pojedynczych przypadkach przypominających miastenię lub nasilenia miastenii u pacjentów otrzymujących propranolol. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z tym schorzeniem.²⁰

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Odnotowano, że propranolol może zaburzać oznaczanie bilirubiny w surowicy metodą diazowania oraz katecholoamin metodą fluorescencyjną, co należy uwzględnić podczas interpretacji wyników badań laboratoryjnych.²¹

Nietolerancja laktozy

Lek zawiera laktozę. Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub nieprawidłowym wchłanianiem glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku.²²

Skład produktu leczniczego

Propranolol Accord jest dostępny w dwóch dawkach: 10 mg i 40 mg. Każda tabletka powlekana 10 mg zawiera 10 mg propranololu chlorowodorku oraz 33,40 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej o znanym działaniu. Natomiast tabletka powlekana 40 mg zawiera 40 mg propranololu chlorowodorku oraz 133,60 mg laktozy jednowodnej.²³

Linia podziału na tabletce ułatwia jedynie rozkruszenie w celu ułatwienia połknięcia, a nie podzielenie na równe dawki.²⁴