profilaktyka krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego
Wskazanie

Profilaktyka krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego obejmuje działania mające na celu zapobieganie wystąpieniu krwawienia u pacjentów z grupy ryzyka. Wskazanie to dotyczy przede wszystkim pacjentów hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii, chorych z ciężkimi oparzeniami, pacjentów po dużych zabiegach operacyjnych, z ciężką niewydolnością narządową oraz stosujących długotrwale niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub glikokortykosteroidy.

W profilaktyce krwawień najczęściej stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP), które skutecznie hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Wśród polskich preparatów IPP wymienić można: Controloc (pantoprazol), Nolpaza (pantoprazol), Lanzul (lanzoprazol), Emanera (esomeprazol), Omeprazol Polpharma, Ortanol (omeprazol), Nexium (esomeprazol) czy Helides (esomeprazol). Alternatywnie stosuje się antagonistów receptora H2, takie jak Famotydyna Ranigast (famotydyna) oraz leki zawierające ranitydynę, choć ich skuteczność jest niższa niż IPP.

W przypadku pacjentów stosujących przewlekle NLPZ z powodu chorób reumatycznych, zaleca się równoczesne podawanie IPP lub zamianę klasycznych NLPZ na selektywne inhibitory COX-2 (np. Celebrex – celekoksyb). U pacjentów z infekcją Helicobacter pylori rekomenduje się eradykację bakterii przed włączeniem długoterminowej terapii NLPZ.

Największe trudności w profilaktyce krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego dotyczą przede wszystkim identyfikacji pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, którzy rzeczywiście wymagają farmakoprofilaktyki. Zbyt szerokie stosowanie IPP prowadzi do niepotrzebnych kosztów i potencjalnych działań niepożądanych, takich jak zwiększone ryzyko infekcji Clostridium difficile, zapalenia płuc, osteoporoza czy interakcje lekowe. Z drugiej strony, pominięcie profilaktyki u pacjentów wysokiego ryzyka może skutkować groźnymi dla życia krwawieniami. Dodatkowym wyzwaniem jest określenie optymalnego czasu trwania profilaktyki, szczególnie po zakończeniu hospitalizacji.