sercowo-naczyniowy czynnik ryzyka

Sercowo-naczyniowe czynniki ryzyka to zmienne kliniczne, środowiskowe lub genetyczne zwiększające prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak choroba wieńcowa, zawał serca, udar mózgu czy niewydolność serca.

Do głównych modyfikowalnych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego należą: nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia (szczególnie podwyższony poziom LDL-cholesterolu), cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość (zwłaszcza brzuszna), brak aktywności fizycznej oraz nieprawidłowa dieta bogata w tłuszcze nasycone i uboga w warzywa i owoce.

Niemodyfikowalne czynniki ryzyka obejmują wiek (mężczyźni ≥45 lat, kobiety ≥55 lat), płeć męską, wywiad rodzinny w kierunku przedwczesnych chorób sercowo-naczyniowych oraz predyspozycje genetyczne. Kumulacja wielu czynników ryzyka działa synergistycznie, znacząco zwiększając całkowite ryzyko sercowo-naczyniowe.

Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego stanowi podstawę profilaktyki pierwotnej i wtórnej. W praktyce klinicznej wykorzystuje się różne skale oceny ryzyka, np. SCORE (Systematic Coronary Risk Evaluation), Framingham Risk Score czy ASCVD Risk Calculator, które pozwalają na identyfikację osób wymagających intensywnej interwencji terapeutycznej.

Skuteczna modyfikacja czynników ryzyka sercowo-naczyniowego poprzez farmakoterapię (leki hipotensyjne, statyny, leki przeciwcukrzycowe) oraz zmiany stylu życia (rzucenie palenia, aktywność fizyczna, zdrowa dieta) prowadzi do istotnego zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób układu krążenia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl