plazmoliza

Plazmoliza to proces fizjologiczny, który zachodzi w komórkach roślinnych pod wpływem umieszczenia ich w środowisku hipertonicznym (o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonych niż wewnątrz komórki). W wyniku tego zjawiska woda z komórki przemieszcza się na zewnątrz zgodnie z gradientem stężeń, co powoduje odklejenie się błony komórkowej (plazmolemmy) od ściany komórkowej i kurczenie się protoplazmy.

Proces plazmolizy ma istotne znaczenie w diagnostyce laboratoryjnej oraz badaniach naukowych, pozwalając na obserwację żywotności komórek roślinnych i funkcjonowania ich błon. W warunkach naturalnych plazmoliza może występować jako skutek stresu osmotycznego, np. podczas suszy czy zasolenia gleby, stanowiąc jeden z mechanizmów obronnych roślin.

Zjawisko to jest odwracalne – proces powrotu komórki do stanu początkowego nazywany jest deplazmolizą i zachodzi po umieszczeniu komórki w środowisku hipotonicznym lub izotonicznym. Stopień plazmolizy może być różny, od plazmolizy początkowej (kątowej), przez plazmolizę wklęsłą, aż po plazmolizę wypukłą w zaawansowanym stadium.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl