stężenie sodu w surowicy krwi

Stężenie sodu w surowicy krwi jest kluczowym parametrem diagnostycznym w ocenie homeostazy wodno-elektrolitowej organizmu. Prawidłowe wartości mieszczą się w zakresie 135-145 mmol/l. Sód stanowi główny kation zewnątrzkomórkowy i odpowiada za utrzymanie objętości płynu pozakomórkowego, ciśnienia osmotycznego oraz uczestniczy w generowaniu potencjałów błonowych.

Hiponatremia (stężenie sodu poniżej 135 mmol/l) może wynikać z przewodnienia, niewydolności nerek, zespołu nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH), stosowania diuretyków, niewydolności serca czy marskości wątroby. Stan ten manifestuje się początkowo niespecyficznymi objawami, takimi jak nudności, wymioty, a w cięższych przypadkach może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, włącznie z drgawkami i śpiączką.

Hipernatremia (stężenie sodu powyżej 145 mmol/l) najczęściej wynika z odwodnienia, nieadekwatnej podaży płynów, cukrzycy insipidnej, nadmiernej utraty wody przez skórę (np. oparzenia) lub przez układ oddechowy. Objawia się pragnieniem, suchością błon śluzowych, gorączką, a w zaawansowanych przypadkach zaburzeniami świadomości i drgawkami.

Interpretacja stężenia sodu wymaga zawsze oceny w kontekście klinicznym z uwzględnieniem stanu nawodnienia pacjenta, funkcji nerek oraz stężeń innych elektrolitów. Szczególnie istotna jest ostrożna korekcja zaburzeń sodowych, zwłaszcza hiponatremii, gdzie zbyt szybkie wyrównanie może prowadzić do zespołu osmotycznej demielinizacji mózgu.