Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Lamivudine Aurovitas

Lamivudine Aurovitas, jako lek stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na możliwe powikłania i interakcje. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, które należy podjąć podczas terapii tym lekiem.¹

Zaostrzenia zapalenia wątroby

Podczas leczenia lamiwudyną mogą wystąpić zaostrzenia zapalenia wątroby, które należy odpowiednio monitorować i leczyć. Można wyróżnić kilka rodzajów zaostrzeń:²

Zaostrzenia w trakcie leczenia

Samoistne zaostrzenia w przewlekłym wirusowym zapaleniu wątroby typu B występują stosunkowo często i charakteryzują się przemijającym wzrostem aktywności AlAT w surowicy. Po rozpoczęciu terapii przeciwwirusowej u niektórych pacjentów aktywność AlAT w surowicy może wzrastać w miarę spadku poziomu HBV DNA. U pacjentów z wyrównaną czynnością wątroby, zwiększenie aktywności AlAT zazwyczaj nie wiąże się ze wzrostem stężenia bilirubiny ani objawami dekompensacji czynności wątroby.³

W trakcie długotrwałej terapii lamiwudyną zidentyfikowano subpopulacje wirusa HBV o zmniejszonej wrażliwości na lek, posiadające mutację YMDD wirusa HBV. U niektórych pacjentów pojawienie się tej mutacji może prowadzić do zaostrzenia zapalenia wątroby, rozpoznawanego głównie przez zwiększenie aktywności AlAT i nawrót replikacji HBV DNA. W przypadku pacjentów z mutacją YMDD wirusa HBV należy, zgodnie z wytycznymi terapeutycznymi, rozważyć zmianę leku lub dodanie alternatywnego preparatu niewykazującego krzyżowej oporności na lamiwudynę.⁴

Zaostrzenia po przerwaniu leczenia

U pacjentów, którzy zakończyli leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu B, obserwowano ostre zaostrzenie zapalenia wątroby, manifestujące się zwiększeniem aktywności AlAT w surowicy i ponownym pojawieniem się DNA HBV. W kontrolowanych badaniach III fazy z obserwacją po zakończeniu aktywnego leczenia, częstość występowania podwyższonej aktywności AlAT (ponad 3-krotna wartość wyjściowa) była znacząco wyższa u pacjentów leczonych lamiwudyną (21%) w porównaniu z grupą placebo (8%). Jednakże odsetek pacjentów, u których po zakończeniu leczenia wystąpiło podwyższenie aktywności AlAT z jednoczesnym zwiększeniem stężenia bilirubiny, był niski i podobny w obu grupach.⁵

U pacjentów leczonych lamiwudyną większość przypadków zwiększenia aktywności AlAT po leczeniu miała miejsce między 8. a 12. tygodniem po zakończeniu terapii. Choć większość tych zdarzeń ustępowała samoistnie, zaobserwowano przypadki zgonów. Po przerwaniu leczenia lamiwudyną należy regularnie monitorować pacjentów zarówno klinicznie, jak i poprzez ocenę parametrów biochemicznych wątroby (aktywność AlAT i stężenie bilirubiny) w surowicy przez co najmniej cztery miesiące, a następnie zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.⁶

Zaostrzenia u pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby

Pacjenci po przeszczepach narządów oraz osoby z niewyrównaną marskością wątroby są szczególnie narażeni na aktywną replikację wirusa. Z powodu krańcowej dysfunkcji wątroby, reaktywacja zapalenia wątroby po odstawieniu lamiwudyny lub utrata skuteczności w trakcie leczenia może wywołać ciężką, a nawet śmiertelną dekompensację czynności wątroby.⁷

Pacjenci z niewyrównaną marskością wątroby powinni być ściśle monitorowani pod kątem parametrów klinicznych, wirusologicznych i serologicznych związanych z wirusowym zapaleniem wątroby typu B, czynności wątroby i nerek oraz odpowiedzi przeciwwirusowej w trakcie leczenia (przynajmniej raz w miesiącu). Jeśli leczenie zostanie przerwane z jakiegokolwiek powodu, monitoring należy kontynuować przez co najmniej 6 miesięcy. Monitorowane parametry laboratoryjne powinny obejmować co najmniej:⁸

• aktywność AlAT w surowicy
• stężenie bilirubiny
• stężenie albumin
• azot mocznikowy we krwi
• stężenie kreatyniny
• stan wirusologiczny: antygen/przeciwciało HBV
• stężenie HBV DNA w surowicy (jeśli to możliwe)

Pacjentów, u których wystąpią objawy niewydolności wątroby w trakcie lub po leczeniu, należy w razie potrzeby monitorować częściej. W przypadku pacjentów, u których po leczeniu wystąpią objawy nawrotowego zapalenia wątroby, brak jest wystarczających danych dotyczących korzyści z ponownego rozpoczęcia terapii lamiwudyną.⁹

Zaburzenia czynności mitochondriów

Wykazano, że analogi nukleozydów i nukleotydów, do których należy lamiwudyna, powodują in vitro i in vivo różnego stopnia uszkodzenie mitochondriów. Istnieją doniesienia o zaburzeniach czynności mitochondriów u niemowląt narażonych na działanie analogów nukleozydów w okresie życia płodowego i/lub po urodzeniu.¹⁰

Głównymi zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były:¹¹

• zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, neutropenia)
• zaburzenia metaboliczne (hiperlipazemia)
• późne zaburzenia neurologiczne (wzmożone napięcie, drgawki, nieprawidłowe zachowanie)

Zaburzenia neurologiczne mogą mieć charakter przemijający lub trwały. Każde dziecko narażone w okresie życia płodowego na działanie analogów nukleozydów i nukleotydów powinno być poddane obserwacji klinicznej i laboratoryjnej. W przypadku wystąpienia istotnych objawów, dziecko powinno być w pełni przebadane pod kątem ewentualnej dysfunkcji mitochondriów.¹²

Dzieci i młodzież

Lamiwudyna była podawana dzieciom (w wieku 2 lat i starszym) i młodzieży z wyrównanym przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B. Jednakże, ze względu na ograniczone dane, obecnie nie zaleca się podawania lamiwudyny tej grupie pacjentów.¹³

Wirusowe zapalenie wątroby typu Delta lub typu C

Skuteczność lamiwudyny u pacjentów ze współistniejącym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu Delta lub C nie została jednoznacznie ustalona, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności w tych przypadkach.¹⁴

Leczenie immunosupresyjne

Dostępne są ograniczone dane dotyczące stosowania lamiwudyny u pacjentów z ujemnym wynikiem oznaczenia HBeAg (mutant pre-core) oraz u pacjentów otrzymujących jednocześnie leczenie immunosupresyjne, w tym chemioterapię przeciwnowotworową. U tych pacjentów lamiwudynę należy stosować ze szczególną ostrożnością.¹⁵

Monitorowanie leczenia

Podczas terapii lamiwudyną pacjenci powinni być regularnie monitorowani. Zaleca się kontrolowanie:¹⁶

• aktywności AlAT i HBV DNA w surowicy co 3 miesiące
• u pacjentów z dodatnim wynikiem oznaczenia HBeAg – co 6 miesięcy

Współistniejące zakażenie wirusem HIV

W przypadku leczenia pacjentów ze współistniejącym zakażeniem wirusem HIV, którzy obecnie otrzymują lub planują zastosowanie skojarzonego schematu leczenia przeciwretrowirusowego obejmującego lamiwudynę, należy stosować dawkę lamiwudyny zalecaną w leczeniu zakażenia HIV (zwykle 150 mg 2 razy na dobę w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi).¹⁷

Standardowa dawka lamiwudyny wynosząca 100 mg, stosowana w leczeniu zakażenia wirusem HBV, nie jest odpowiednia dla pacjentów zakażonych HIV lub zakażonych jednocześnie wirusem HBV i HIV. Jeśli dawka lamiwudyny zalecana w leczeniu zakażenia HBV zostanie przepisana pacjentowi z nierozpoznanym lub nieleczonym zakażeniem HIV, istnieje wysokie ryzyko szybkiego pojawienia się oporności HIV wraz z ograniczeniem możliwości leczenia, spowodowanym zastosowaniem dawki subterapeutycznej i niewłaściwym zastosowaniem monoterapii w leczeniu zakażenia HIV.¹⁸

Przed rozpoczęciem leczenia zakażenia HBV z zastosowaniem lamiwudyny oraz okresowo w trakcie leczenia należy zaproponować wszystkim pacjentom poradnictwo w zakresie HIV oraz wykonanie badań na obecność wirusa HIV.¹⁹

Przenoszenie zapalenia wątroby typu B

Brak jest dostępnych informacji na temat przenoszenia wirusa zapalenia wątroby typu B z matki na płód u kobiet w ciąży leczonych lamiwudyną. Należy przestrzegać standardowych procedur szczepienia niemowląt przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B.²⁰

Należy poinformować pacjentów, że leczenie lamiwudyną nie zmniejsza ryzyka przeniesienia wirusa zapalenia wątroby typu B na inne osoby, dlatego nadal powinni stosować odpowiednie środki ostrożności.²¹

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Lamiwudyny nie należy przyjmować jednocześnie z:²²

• innymi produktami leczniczymi zawierającymi lamiwudynę
• produktami leczniczymi zawierającymi emtrycytabinę

Skojarzone stosowanie lamiwudyny i kladrybiny nie jest zalecane.²³

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Lamivudine Aurovitas zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.²⁴