Właściwości farmakodynamiczne
Lamivudine Aurovitas 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne lamiwudyny w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu B

Lamiwudyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwwirusowych działających ogólnie, będąc nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (kod ATC: J05AF05). Lek ten wykazuje specyficzne działanie przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBV) i jest stosowany w postaci tabletek powlekanych zawierających 100 mg substancji czynnej.¹

Mechanizm działania

Lamiwudyna wykazuje aktywność przeciwwirusową wobec wirusa zapalenia wątroby typu B we wszystkich testowanych liniach komórkowych oraz u zwierząt zakażonych eksperymentalnie. Mechanizm działania leku opiera się na jego metabolizmie wewnątrzkomórkowym.²

Zarówno w komórkach zakażonych, jak i niezakażonych, lamiwudyna ulega przekształceniu do aktywnej postaci – pochodnej trifosforanu (TP), która stanowi właściwą formę działającą związku macierzystego. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania trifosforanu w hepatocytach wynosi 17-19 godzin w warunkach in vitro.³

Mechanizm przeciwwirusowego działania lamiwudyny-TP polega na tym, że działa ona jako substrat dla wirusowej polimerazy HBV. Po włączeniu lamiwudyny-TP do łańcucha DNA wirusa następuje jego zakończenie, co prowadzi do zablokowania dalszej syntezy wirusowego DNA.⁴

Wpływ na komórki gospodarza

Istotną cechą lamiwudyny-TP jest jej wysoka selektywność wobec wirusa przy minimalnym wpływie na komórki gospodarza. Badania wykazały, że:

• Lamiwudyna-TP nie zakłóca prawidłowego komórkowego metabolizmu deoksynukleotydów⁵
• Jest jedynie słabym inhibitorem ssaczych polimeraz DNA alfa i beta⁶
• Wykazuje niewielki wpływ na zawartość DNA w komórkach ssaków⁷

Bezpieczeństwo mitochondrialne

Testy oceniające potencjalny wpływ lamiwudyny na mitochondria wykazały, że substancja ta:

• Nie wykazuje znaczących skutków toksycznych wobec struktury mitochondriów⁸
• Ma bardzo niski potencjał obniżania zawartości mitochondrialnego DNA⁹
• Nie jest trwale wbudowywana do mitochondrialnego DNA¹⁰
• Nie hamuje mitochondrialnej polimerazy DNA gamma¹¹

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność u pacjentów HBeAg-dodatnich z przewlekłym WZW B i wyrównaną chorobą wątroby

Przeprowadzone kontrolowane badania kliniczne wykazały, że roczna terapia lamiwudyną przynosi istotne korzyści kliniczne i wirusologiczne. Udokumentowano następujące efekty leczenia:¹²

* metoda hybrydyzacji w roztworze Abbott Genostics, LLOD < 1,6 pg/ml
** zanik HBeAg i HBV DNA z pojawieniem się przeciwciał HBeAb
*** obniżenie ≥ 2 punkty w skali Knodell Histology Activity Index (HAI)

Przedłużone leczenie i wpływ na mutacje YMDD

Kontynuacja terapii lamiwudyną przez dodatkowe 2 lata u pacjentów, którzy nie uzyskali serokonwersji HBeAg w pierwszym roku leczenia, przyniosła dalsze korzyści kliniczne. Zaobserwowano różnice w odpowiedzi na leczenie pomiędzy pacjentami z mutacją YMDD HBV a pacjentami bez tej mutacji:¹³

* w porównaniu do okresu przed leczeniem

Dane z przedłużonej terapii wskazują, że pojawienie się mutacji YMDD HBV może częściowo wpływać na skuteczność leczenia, przy czym u pacjentów bez tej mutacji obserwowano lepszą odpowiedź na terapię. Szczególnie istotne są różnice w częstości pogorszenia stanu zapalnego (5% vs 13%) oraz progresji do marskości wątroby (0% vs 6%), co wskazuje na korzystniejszy przebieg leczenia u pacjentów bez mutacji YMDD.¹⁴