teoretyczna osmolalność

Teoretyczna osmolalność to parametr określający stężenie osmotyczne płynów ustrojowych, obliczany na podstawie stężeń głównych elektrolitów i innych substancji osmotycznie czynnych, bez faktycznego pomiaru laboratoryjnego. Najczęściej wykorzystywana jest do szybkiej oceny równowagi wodno-elektrolitowej organizmu.

W praktyce klinicznej teoretyczną osmolalność surowicy można obliczyć według wzoru: 2 × [Na+] + [glukoza]/18 + [mocznik]/2,8, gdzie wartości podawane są w mmol/l. Norma dla osocza wynosi zazwyczaj 275-295 mOsm/kg H₂O. Wartość ta może być pomocna w diagnostyce różnicowej zaburzeń wodno-elektrolitowych, stanów hiperosmolarnych czy zatruć.

Różnica między obliczoną teoretyczną osmolalnością a osmolalnością zmierzoną laboratoryjnie nazywana jest luką osmolalną. Podwyższona luka osmolalna (>10 mOsm/kg H₂O) sugeruje obecność w organizmie dodatkowych substancji osmotycznie czynnych, jak etanol, metanol, glikol etylenowy czy izopropanol, co ma istotne znaczenie w diagnostyce zatruć.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl