awolicja i anhedonia

Awolicja to objaw psychopatologiczny charakteryzujący się znacznym obniżeniem lub całkowitym brakiem woli do podejmowania celowych działań. Pacjenci z awolicją doświadczają trudności w inicjowaniu i podtrzymywaniu aktywności, nawet tych codziennych. Jest to częsty objaw występujący w schizofrenii, depresji oraz w zespołach organicznych mózgu. Klinicznie przejawia się biernością, brakiem inicjatywy i motywacji oraz zmniejszoną reaktywnością na bodźce zewnętrzne.

Anhedonia z kolei definiowana jest jako niezdolność do odczuwania przyjemności z czynności, które wcześniej sprawiały radość. Można ją podzielić na anhedonię fizyczną (brak przyjemności z doznań fizycznych) oraz społeczną (brak satysfakcji z kontaktów międzyludzkich). Stanowi kluczowy objaw zaburzeń depresyjnych, ale występuje również w schizofrenii, uzależnieniach i chorobach neurodegeneracyjnych. Neurobiologiczne podłoże anhedonii wiąże się z dysfunkcją układu nagrody, szczególnie ze zmianami w przekaźnictwie dopaminergicznym.

Oba symptomy – awolicja i anhedonia – często współwystępują, znacząco obniżając funkcjonowanie pacjentów. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć organiczne przyczyny tych objawów, takie jak uszkodzenia płatów czołowych czy zaburzenia hormonalne. Leczenie ukierunkowane jest na przyczynę podstawową, przy czym w farmakoterapii stosuje się leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki atypowe oraz, w niektórych przypadkach, aktywatory dopaminergiczne. Istotną rolę odgrywa również psychoterapia, terapia zajęciowa i programy aktywizujące.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl