Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lamivudine Aurovitas 100 mg

Wpływ lamiwudyny na płodność, ciążę oraz laktację – kluczowe informacje dla lekarza

W kontekście stosowania lamiwudyny u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią, istotne jest dostarczenie kompleksowej informacji pozwalającej na świadome podejmowanie decyzji terapeutycznych. Poniższe informacje dotyczą produktu leczniczego Lamivudine Aurovitas (100 mg, tabletki powlekane) i stanowią podstawę do dyskusji z pacjentką na temat potencjalnych korzyści oraz ryzyka wynikającego z terapii.¹

Stosowanie lamiwudyny w okresie ciąży

Decyzja o stosowaniu lamiwudyny podczas ciąży powinna być podejmowana z uwzględnieniem aktualnego stanu klinicznego pacjentki oraz dostępnych danych dotyczących bezpieczeństwa. Badania przedkliniczne wykazały wzrost wczesnych zgonów zarodków u królików, natomiast podobnego efektu nie zaobserwowano u szczurów. Istotny jest fakt, że lamiwudyna przenika przez barierę łożyskową.²

Dane kliniczne dotyczące stosowania lamiwudyny w ciąży

Dostępne dane z Antyretrowirusowego Rejestru Ciąż obejmują znaczącą liczbę przypadków ekspozycji na lamiwudynę w okresie ciąży:

• Ponad 1000 wyników z pierwszego trymestru ciąży
• Ponad 1000 wyników dotyczących narażenia w drugim i trzecim trymestrze

Analiza tych danych nie wykazała zwiększonego ryzyka wad rozwojowych ani negatywnego wpływu na płód lub noworodka. Należy jednak zaznaczyć, że mniej niż 1% kobiet objętych rejestrem było leczonych z powodu zakażenia HBV (wirusowego zapalenia wątroby typu B), podczas gdy większość otrzymywała lamiwudynę z powodu zakażenia HIV, w wyższych dawkach i jednocześnie z innymi lekami.³

Zalecenia dotyczące stosowania lamiwudyny w ciąży

Lamiwudyna może być stosowana w okresie ciąży, jeśli jest to klinicznie uzasadnione. U pacjentek leczonych lamiwudyną, które następnie zaszły w ciążę, należy uwzględnić ryzyko nawrotu zapalenia wątroby po ewentualnym odstawieniu leku.⁴

Stosowanie lamiwudyny w okresie karmienia piersią

Dane dotyczące przenikania lamiwudyny do mleka matki i potencjalnego wpływu na karmione dziecko są istotne przy podejmowaniu decyzji o kontynuacji leczenia w okresie laktacji.⁵

Dane kliniczne dotyczące lamiwudyny w okresie laktacji

Badania obejmujące ponad 200 par matka-dziecko, gdzie matki leczone były z powodu HIV, wykazały, że:

• Stężenia lamiwudyny w surowicy niemowląt karmionych piersią są bardzo niskie (mniej niż 4% stężeń matczynych)
• Stężenia te stopniowo zmniejszają się i osiągają niewykrywalne poziomy, gdy niemowlęta karmione piersią osiągają wiek 24 tygodni
• Całkowita ilość lamiwudyny spożywana przez niemowlę karmione piersią jest bardzo mała

Niewielka ilość lamiwudyny w mleku matki prawdopodobnie skutkuje suboptymalną ekspozycją z punktu widzenia działania przeciwwirusowego, co oznacza, że niemowlę nie otrzymuje dawki terapeutycznej leku.⁶

Zalecenia dotyczące karmienia piersią u pacjentek leczonych lamiwudyną

Wirusowe zapalenie wątroby typu B u matki nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania do karmienia piersią, pod warunkiem że noworodek otrzyma odpowiednią profilaktykę przeciw WZW typu B po urodzeniu. Nie odnotowano dowodów, aby małe stężenie lamiwudyny w mleku matki prowadziło do działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią.⁷

Karmienie piersią można rozważyć u matek leczonych lamiwudyną z powodu HBV, uwzględniając zarówno korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka, jak i korzyści z leczenia dla matki. W przypadku, gdy mimo zastosowania odpowiedniej profilaktyki dojdzie do transmisji wertykalnej HBV, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią w celu zmniejszenia ryzyka pojawienia się szczepów wirusa opornych na lamiwudynę u niemowlęcia.⁸

Wpływ lamiwudyny na płodność

Badania reprodukcyjne przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu lamiwudyny na płodność zarówno u samców, jak i u samic. Brak jest danych sugerujących, by lamiwudyna w dawkach terapeutycznych wpływała na zdolności rozrodcze u ludzi.⁹

Ryzyko zaburzeń mitochondrialnych

Istotną kwestią, którą należy uwzględnić podczas podejmowania decyzji o stosowaniu lamiwudyny u kobiet w ciąży, jest potencjalne ryzyko zaburzeń mitochondrialnych u płodu. Badania laboratoryjne wykazały, że analogi nukleozydów i nukleotydów, do których zalicza się lamiwudyna, mogą powodować różnego stopnia uszkodzenia mitochondriów zarówno in vitro, jak i in vivo.¹⁰

W literaturze medycznej można znaleźć doniesienia o zaburzeniach czynności mitochondriów u niemowląt narażonych na działanie analogów nukleozydów w okresie życia płodowego i/lub po urodzeniu. Należy o tym poinformować pacjentkę podczas omawiania potencjalnych korzyści i ryzyka terapii lamiwudyną w okresie ciąży.¹¹

Podsumowanie informacji dla pacjentki

W rozmowie z pacjentką w wieku rozrodczym, ciężarną lub karmiącą piersią, stosującą lamiwudynę w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu B, należy przekazać następujące informacje:

1. Lamiwudyna może być stosowana w ciąży, jeżeli jest to klinicznie uzasadnione
2. Dotychczasowe dane nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych u płodu
3. Karmienie piersią podczas terapii lamiwudyną jest możliwe, pod warunkiem zastosowania odpowiedniej profilaktyki WZW typu B u noworodka
4. Brak dowodów na negatywny wpływ małych stężeń lamiwudyny w mleku matki na niemowlę
5. W przypadku transmisji HBV mimo profilaktyki, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią
6. Istnieje teoretyczne ryzyko zaburzeń mitochondrialnych u dzieci narażonych na lamiwudynę w okresie prenatalnym lub podczas karmienia piersią
7. Brak jest danych wskazujących na negatywny wpływ lamiwudyny na płodność

Decyzje dotyczące stosowania lamiwudyny u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinny być podejmowane indywidualnie, po dokładnej analizie korzyści i ryzyka, z uwzględnieniem aktualnego stanu klinicznego pacjentki.¹²