alergiczne grzybicze zapalenie zatok przynosowych

Alergiczne grzybicze zapalenie zatok przynosowych (ang. allergic fungal sinusitis, AFS) to nieinwazyjne zapalenie zatok wywołane przez nadwrażliwość immunologiczną na grzyby kolonizujące zatoki przynosowe. Stanowi ok. 5-10% wszystkich przypadków przewlekłego zapalenia zatok.

Patogeneza schorzenia opiera się na reakcji nadwrażliwości typu I (IgE-zależnej) i typu III (kompleksy immunologiczne) na antygeny grzybicze. Najczęstszymi patogenami są grzyby z rodzaju Aspergillus, Bipolaris, Curvularia i Alternaria. Charakterystyczną cechą jest obecność gęstej, alergicznej śluzi przypominającej masę grzybiczą (tzw. „allergic mucin”) zawierającej eozynofile, kryształy Charcota-Leydena i strzępki grzybni.

Objawy kliniczne obejmują przewlekłą blokadę nosa, wydzielinę zanosową, ból twarzy, zaburzenia węchu, a w zaawansowanych przypadkach deformacje twarzy i wytrzeszcz. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (TK, MRI), gdzie obserwuje się zacienienie zatok z obecnością obszarów hiperdensyjnych, badaniach mikrobiologicznych i histopatologicznych oraz testach alergicznych.

Leczenie ma charakter złożony i obejmuje chirurgiczne usunięcie mas grzybiczych (FESS – funkcjonalna endoskopowa chirurgia zatok), miejscową i ogólną kortykosteroidoterapię oraz leczenie przeciwgrzybicze. W niektórych przypadkach stosuje się immunoterapię swoistą. Ze względu na wysoki odsetek nawrotów (40-70%) niezbędne są regularne kontrole i długoterminowa opieka laryngologiczna.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl