stany napięcia nerwowego

Stany napięcia nerwowego to zespół objawów psychofizycznych wynikających z nadmiernej aktywacji układu współczulnego w odpowiedzi na stres. Charakteryzują się podwyższonym poziomem lęku, niepokojem, drażliwością, trudnościami z koncentracją oraz szeregiem objawów somatycznych, takich jak napięcie mięśniowe, zaburzenia snu, kołatanie serca czy dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

W patofizjologii stanów napięcia nerwowego kluczową rolę odgrywa przewlekła aktywacja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, prowadząca do długotrwałego podwyższenia poziomu kortyzolu i katecholamin. Efektem tego jest zaburzenie równowagi neuroprzekaźników, szczególnie serotoniny, GABA i noradrenaliny, co przekłada się na objawy kliniczne.

Diagnostyka stanów napięcia nerwowego opiera się głównie na wywiadzie klinicznym, wykluczeniu organicznych przyczyn dolegliwości oraz ocenie nasilenia objawów przy użyciu standaryzowanych kwestionariuszy, takich jak Skala Lęku Hamiltona czy Inwentarz Stanu i Cechy Lęku. Istotne jest różnicowanie z zaburzeniami lękowymi, depresją oraz chorobami somatycznymi.

Leczenie obejmuje podejście interdyscyplinarne, łączące psychoterapię (głównie poznawczo-behawioralną), techniki relaksacyjne, modyfikację stylu życia oraz, w uzasadnionych przypadkach, farmakoterapię. Stosuje się najczęściej leki przeciwlękowe (benzodiazepiny – krótkoterminowo), leki przeciwdepresyjne (SSRI, SNRI) oraz beta-blokery w przypadku nasilonych objawów somatycznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl